Chrome OS và Gazelle – Chuyện tam quốc 2010

Uhm… trước khi nói về vấn đề chính, xin được bày tỏ một chút về cái “khó” đi đặt tựa cho bài này có lẽ cũng không tệ. Thoạt đầu tôi chỉ định nói về Intel và Chrome OS; nhưng rồi đến lúc biết “thêm” về Gazelle, tôi đã sửa thành Chuyện tình tay ba – Intel, Microsoft và Google. Bất chợt, nhận được tin riêng của đồng nghiệp về Apple, tôi loay hoay một lúc và… cuối cùng cũng gõ được những chữ nằm phía trên title kia. Cái “nghiệp” đặt tựa kể cũng gian nan phết!

Tam quốc? Ai “Tam quốc”? Cái gì “Tam quốc”? À, Google (GG), Apple, Microsoft (MS), có thể tạm mô tả như vậy. Nhưng bạn đừng cho là mọi thứ sẽ y xì như lịch sử đã từng xảy ra (theo kiểu ta hay nói là “lịch sử lặp lại”), nó chỉ từa tựa như thế. Dưới cái nhìn của tôi thì MS tựa như Nguỵ Tào, GG giống Thục Hán và Apple không ai khác là Đông Ngô. Hãy bắt đầu câu chuyện…

Mở đầu

Thoạt tiên, mọi thứ đều rất bình ổn, ai yên vị chỗ đó (không hẳn là yên nhưng không ồn ào như bây giờ). Bất chợt, tay khổng lồ Intel “rửng mỡ” nghĩ ra Atom và khái niệm “của nợ” netbook với nettop sau khi đã làm giàu chán chê với Celeron (cơ bản vì Intel sẽ giàu hơn nữa với Atom, biết thế đã). Những chiếc laptop vốn đã mỏng tang, nhẹ tênh và tiết kiệm điện lại ngày càng “mi nhon” hơn. Nhưng vấn đề xuất hiện, hiểu nôm na là “con giun xéo lắm cũng quằn”, Atom không đủ sức để chơi với Vista (chơi mượt thì chính xác hơn). Vậy là Atom đi cặp với Windows XP. Sẽ không vấn đề gì nếu Atom xuất hiện từ trước đó 2 – 3 năm và MS vẫn bán Windows XP đắt như tôm tươi. Có điều đó là 2 – 3 năm trước…

Hệ điều hành Windows XP có thể xem là “có tuổi” và cần được thay thế hoàn toàn. Intel biết điều đó, cả MS cũng biết điều đó, biết rõ là đằng khác. Câu chuyện trở nên phức tạp khi Windows Vista – thứ duy nhất MS có trong tay trong bối cảnh ấy để thay thế XP – lại quá ngốn tài nguyên. Còn Intel, không thể chờ đợi MS để “bơm phồng” chiếc bánh netbook của mình. Cái tên Moblin được “giang hồ” đồn râm ran từ khi đó. Mối bất hoà bắt đầu gia tăng giữa hai nhà sản xuất vốn khá thiết thân này.

Câu chuyện Thục Hán

Cái “của nợ” netbook coi vậy mà lại hay, nó làm bùng lên ý tưởng về điện toán đám mây (cloud computing). Tại sao phải tốn quá nhiều tiền để mua phần cứng, netbook và cloud computing không hấp dẫn sao? GG cũng nhận ra điều đó. Tuy vậy GG không có quá nhiều tham vọng để lấn sân vào đất của MS. Đúng hơn, nơi GG hái ra tiền không hoàn toàn trùng khớp với MS. Nơi GG kiếm được lợi nhuận CHÍNH là Internet. MS cũng hái ra tiền từ net nhưng bên cạnh đó, MS còn hái ra tiền từ nhiều sản phẩm khác.

Điều tôi vẫn chưa hiểu là tại sao, GG có thể tiếp tục hỗ trợ Mozilla để phát triển thị phần của FireFox. Thay vì cũng “rửng mỡ” như Intel, “đẻ thêm” Chrome để không chỉ đối đầu với MS, lại còn phải cạnh tranh với “cáo lửa”, vốn dĩ đã khá khốc liệt cho một thị trường trình duyệt đầy cam go. Nhưng GG đã làm, hay một vài người tạo ra GG đã làm – Sergey Brin và Larry Page. 2 trong số 3 anh em Thục Hán đã âm thầm chiêu dụ các nhân tài của Mozilla để tạo ra Chrome, trong khi người còn lại – Eric Schmidt – không hề có ý định này. Vị CEO cho biết:

Lúc mới khởi đầu, GG chỉ là một công ty nhỏ.

Nhưng trước cảnh “đã lỡ”, Schmidt cũng đành gật đầu về Chrome:

Nó quá tốt đến mức về cơ bản, (tôi) đã “ép” chính mình phải thay đổi quan điểm.

Khi nói về xây dựng một hệ điều hành (OS), Schmidt tỏ ra mệt mỏi:

Từng phải trải qua cuộc chiến trình duyệt đầy “thương tật”, tôi không muốn phải lặp lại chuyện đó nữa (cuộc chiến OS).

Dẫu sao khi cả 3 anh em “đào viên” cùng ngồi họp lại, Schmidt cũng đã bị 2 người kia thuyết phục nên tạo ra Chrome OS:

Tôi đành chịu thua (họ). Nhưng không có nghi ngờ nào cho việc tôi hết mình ủng hộ Chrome và Chrome OS. Chúng là những kẻ-làm-thay-đổi cuộc-chơi. Chúng sẽ thay đổi cách mà bạn nghĩ về máy tính.

Dù được mô tả là kẻ-làm-thay-đổi, những người tạo ra Chrome OS vẫn thừa nhận một điều, OS này vẫn không phải là đối thủ của Windows, như nhiều người vẫn nghĩ hay hiểu lầm về bước đi mới của GG. Đơn giản một điều – GG không kinh doanh phần mềm, thứ họ luôn kinh doanh và sẽ tiếp tục kinh doanh trong thời gian dài là dịch vụ Internet. Chrome OS miễn phí thì GG có thể hái đâu ra tiền?! Chính Nguỵ Tào cũng nhận ra điều này, Chrome OS thực chất chỉ là một công cụ để người dùng online và sử dụng các dịch vụ của GG. Mọi thứ chỉ có thế!

Chúng tôi được hưởng lợi khi mọi người bỏ thời gian ra online. Nên với chúng tôi, nó (Chrome OS) là một bước đi rất chiến lược để khởi đầu cho một kết quả có nhiều doanh thu hơn nữa.

Rất thoải mái, Thục Hán không ngăn trở Nguỵ Tào trong việc “nhúng mũi” vào miếng bánh mình vừa tạo ra.

Hết thảy (Chrome OS) là nguồn mở. MS được hoan nghênh phát triển Internet Explorer trên OS của chúng tôi. Chúng tôi sẽ không ngăn cấm MS. Ngay cả khi chúng tôi có hành vi xấu, chúng tôi cũng sẽ không thành công.

Xích mích với Đông Ngô

Có một chi tiết khá thú vị, Thục Hán từng có quan hệ rất thân với Đông Ngô, vậy rồi mà cả hai cũng tan vỡ. 3 năm trước, Eric Schmidt từng có chân trong Ban Giám đốc của Apple, khi iPhone chưa ra đời và GG vẫn giằng co thị phần tìm kiếm cũng như quảng cáo với MS.

Và rồi iPhone xuất hiện cùng với Android, như một định mệnh cho thấy quan hệ Ngô – Thục rồi sẽ rạn nứt. Thị phần mobile sẽ khốc liệt hơn, bạn sẽ mua một chiếc iPhone hay một chiếc dế chạy OS của GG, hoặc MS? Lưu Bị làm vua ở đất Thục và quan hệ với thân thuộc với nước Ngô, giờ đây sẽ quyết định để phe nào có lợi hơn? Có vẻ, ở đâu chức cao quyền trọng hơn thì sẽ được lưu tâm hơn. Dù sao, Apple không kinh doanh PC như MS nên sự căng thẳng này cũng chỉ mới dừng ở mức tranh giành thị phần mobile. Nhưng đến lúc nào đó, việc Schmidt rời bỏ Apple có lẽ cũng không còn xa.

Nguỵ Tào nổi giận

Như đã kể ở trên, MS và Intel trước nay vẫn quan hệ tốt. Bỗng dưng Intel quay ngoắt đi xây dựng một distro Linux cho riêng mình. Hỏi sao MS không tức giận. Nhưng chỉ thế cũng không đến nỗi nào. Vậy mà…

Vốn dĩ trong các “lân bang” chính thức của Thục Hán không có Intel. Bỗng “ầm” sét đánh ngang tai, một sứ giả của Intel cho biết tuy không công khai đi lại, nhưng người khổng lồ này đang hỗ trợ GG xây dựng lên Chrome OS, chả khác nào tạt gáo nước lạnh vào mặt MS rằng Intel đang ở bên kia chiến tuyến với kẻ thù của mình (MS).

Dẫu cho thực tế, Chrome OS cũng không phải là sản phẩm gì quá cách mạng. Như GG vạch ra từ lúc đầu, nó chỉ tham gia vào thị phần netbook, mà nói “nhẹ” như GG, chỉ là “mở rộng” thị phần béo bở này. Nhưng có vẻ Nguỵ Tào đã tức giận thực sự.

Có thể trùng hợp, có thể không, mới đây, nhóm nghiên cứu của MS vừa công bố về một DỰ ÁN trình duyệt có các cơ chế hoạt động gần như một hệ điều hành – Gazelle. Và nếu nhìn cho kỹ, mục tiêu của nó không lệch đi đâu được chính là Chrome OS. Tuy thực tế không phải là một OS cho đúng nghĩa, Gazelle sẽ không thay thế các OS truyền thống của MS là Windows. Nhưng hãy nhớ MS cũng có các dự án về OS đám mây khác, Gazelle trong đó, có thể đóng vai trò của một công cụ bổ sung nhằm đánh bật Chrome OS của GG.

Tạm kết

Cuộc chơi này hiện chỉ mới là cuộc đối đầu giữa MS và GG. Ai thắng ai thua sẽ còn mất nhiều thời gian để trả lời. Chúng còn tuỳ thuộc vào bên nào mất nhiều “xương máu” hơn để đầu tư cho cuộc chiến. Trong một tương lai khi cloud computing ngày một phổ biến, “chiến tranh” có thể lan rộng đến cả thiết bị cầm tay khi Apple, GG, MS, đều muốn có phần…