Chứng nhận 80 Plus cho PSU có đáng tin cậy?

Chứng nhận 80 Plus là một mốc quan trọng làm thay đổi ngành công nghiệp chế tạo nguồn cấp điện. Ngày nay, người dùng có thể biết được rằng anh ta nên mua một bộ nguồn với hiệu suất ít nhất 80%. Các mức chứng nhận mới như Vàng, Bạc, Đồng (Gold, Silver và Broze) được đưa ra, giúp người dùng đánh giá sát hơn hiệu suất của một bộ nguồn. Nhưng cái cách người ta sử dụng để quy định chuẩn 80 Plus như hiện nay có khá nhiều điều bất hợp lý.

Đối với PSU, “hiệu suất” là một giá trị được tính bằng thương số của Công suất tiêu thụ điện hiệu dụng mà ta thu được trên Công suất tiêu thục điện thực tế của bộ nguồn. Tức là, nếu ta có một PC tiêu tốn 250W điện, sử dụng bộ nguồn có hiệu suất 75%, tức là bạn đang phải trả tiền cho việc tiêu thu 250/75%, vị chi là 333W điện.

Nếu bạn đổi sang bộ nguồn có hiệu suất 85%, con số này sẽ chỉ còn 294W, bạn sẽ tiết kiệm được 39W. Tức là nếu hiện bạn chưa đủ tiền để sắm bộ nguồn xịn với chứng nhận dán bét nhè trên vỏ hộp, bạn chỉ cần làm 1 thao tác đơn giản là tắt 1 cái bóng đèn dây tóc trong nhà. Lúc này, bạn sẽ có được cảm giác y như người đang sử dụng một bộ nguồn xịn vậy.

80 plus "xịn" ???

Sai lầm chính của chuẩn 80 Plus chính là nhiệt độ phòng. Ecos Consulting – công ty đưa ra chuẩn 80 Plus đã mặc định coi nhiệt độ phòng khi thử nghiệm các bộ nguồn là 23⁰C. Điều này khiến chúng ta không khỏi băn khoăn: Tại sao lại là 23?

Bởi như chúng ta được biết từ hồi mài mông trên ghế để học vật lý thời THPT, các sách báo, tài liệu và văn hóa phẩm đều quy định nhiệt độ phòng chuẩn là 25⁰C. Thực ra, việc chọn 25 hay 23 cũng không ảnh hưởng mấy đến kết quả đánh giá cuối cùng, nhưng như chúng ta đã biết rằng nhiệt độ càng thấp thì hiệu suất nguồn sẽ càng tăng. Việc chọn một nhiệt độ thấp như 23 độ sẽ làm tăng cơ hội kiếm tiền cho các hãng sản xuất và tăng cơ hội gặp gỡ phòng bảo hành của các đại lý bán lẻ cho người mua.

Đa số chúng ta – những người hiểu biết về công nghệ đều chỉ biết bộ nguồn này có chữ 80 Plus, suy ra hiệu suất của nó là trên 80% mà không hay biết rằng để có được con số này, các bạn phải đảm bảo thêm điều kiện nhiệt độ hoạt động xung quanh nguồn là 23⁰C nữa. Đối với những người yêu công nghệ thuộc khu vực khí hậu nóng, họ không có nhiều giải pháp dành cho họ trong trường hợp này: Một là sắm máy điều hòa, hai là di cư sang một đất nước thuộc vùng khí hậu ôn/hàn đới… (nói chung là phải chi tiền).

Một điều nữa ta nên biết, 23⁰C là nhiệt độ xung quanh của PSU chứ không phải nhiệt độ của phòng: PSU thường được đặt trong thùng máy, mà nhiệt độ ở đây thường cao hơn nhiệt độ phòng rất nhiều. Chẳng có ai dùng máy tính nghiêm túc, mua nguồn xịn về lại đặt nó trơ trọi bên ngoài, như vậy sẽ rất kém thẩm mĩ và độ chơi không cao. Hoàn cảnh của chúng ta sẽ càng tồi tệ khi sở hữu một dàn PC khủng với nhiều phần tử tỏa nhiệt tích cực. Nhiệt độ trong thùng máy lúc này có thể đạt đến mức 40 – 50⁰C.

Hộp ổn định nhiệt của PowerLab giả lập môi trường họat động của PSU

Trong quá trình thử nghiệm trong điều kiện nhiệt độ thực tế, một số nguồn đạt chứng nhận 80 Plus đã không còn giữ được phong độ của mình. Ví dụ, một vài nguồn được dán mác 80 Plus Silver có thể chỉ còn Bronze hoặc thậm chí không đạt nổi hiệu suất 80% nếu thay con số 23 bằng một con số khác cao hơn. Corsair là cái tên duy nhất đã để lại ấn tượng tốt là một nhà sản xuất trung thực khi họ dán nhãn những PSU của mình dưới khả năng mà nó đáng có (ở nhiệt độ 23⁰C), nhằm giữ được mức hiệu suất 80% khi gặp nhiệt độ môi trường cao.

Chính vì lý do này, khách hàng phải được cảnh báo rằng chứng nhận 80 Plus mà họ đạt được chỉ là trong điều kiện phòng thí nghiệm, và Ecos Consulting nên thay đổi lại chương trình chứng nhận của mình ở một nhiệt độ có tính thực tế cao hơn.