vozExpress - trang tin cộng đồng xây dựng và cập nhật bởi cộng đồng thành viên vozForums,
một trong những cộng đồng trực tuyến nói tiếng Việt lớn nhất về chủ đề công nghệ.
Vài bạn đọc vozExpress có thể là những người yêu vật lý, nên có lẽ các bạn cũng từng nghe qua CERN (European Organization for Nuclear Research) và LHC (Large Hadron Collider). LHC hiện là máy gia tốc hạt lớn nhất thế giới, nằm ở giữa biên giới Pháp – Thuỵ Sỹ. Nhiệm vụ của nó là thực hiện các cuộc va chạm giữa các hạt nguyên tử & hạ nguyên tử. Tất nhiên chúng ta sẽ không nói về môn vật lý trong hôm nay. Mà điều đáng để quan tâm (và liên quan tới ICT) : làm sao CERN “xử lý” đống dữ liệu có tốc độ “sinh sôi” 1 PB trong 1 giây !
1 PB = 1.024 TB = 1.048.576 GB
Bạn nói thử xem chiếc HDD trong máy đang có dung lượng bao nhiêu ? Cái của tôi rất khiêm tốn : 160 GB, hoàn toàn nằm “xa tít” so với “1s” của LHC. Và cứ tưởng tượng tiếp trong 1h sẽ có nhiêu dữ liệu phát sinh từ cỗ máy này ? 3.600 PB !!! 1 ngày ? 1 tuần ? 1 tháng ? Tôi không dám nghĩ nữa …
Nhưng không phải lúc cho bạn “bó tay”. CERN không bị “điên” để tạo ra 1 hệ thống mà họ không thu thập được gì từ nó. Thực ra CERN không lưu trữ lại tất cả mọi dữ liệu (thô). Thông qua các “bộ lọc”, CERN chỉ giữ lại kết quả các cuộc va chạm (collision) giữa các hạt.
Francois Briard, trưởng bộ phận điều khiển hạ tầng tại CERN, cho hay :
Chúng tôi không lưu tất cả các dữ liệu vì điều này phi thực tế. Thay vào đó, từ các vụ va chạm mà chúng tôi tiến hành, chúng tôi chỉ giữ một ít các thông tin có giá trị, là những sự kiện rất hiếm khi xảy ra, mà các bộ lọc của chúng tôi sẽ phát hiện và gửi chúng về thông qua mạng máy tính
Và … bạn có thể hình dung rồi đấy. Mỗi năm CERN chỉ “nặn” ra có 25 PB dữ liệu, tức trung bình 1 tháng chỉ có hơn 2 PB, ít hơn nhiều lần so với những gì chúng ta đề cập. Nhưng thế vẫn chưa hết : “lưu” là 1 chuyện, “xử lý” là chuyện khác. Ngay cả siêu máy tính (SC) tại CERN cũng không đủ làm việc này. Jean-Michel Jouanigot, trưởng nhóm hệ thống IT tại CERN, mô tả vấn đề :
Để phân tích khối lượng dữ liệu này, bạn cần khoảng 100.000 bộ xử lý nhanh nhất thế giới hiện nay. CERN hiện đáp ứng được 20% lưu lượng này tại datacenter của mình, nhưng vẫn chưa đủ để quản lý hết chúng
Hiển nhiên bạn không thể để “dồn cục” dữ liệu lại và xử lý dần dần được. Vì thời gian càng qua đi, dữ liệu càng “chồng chất”. Nên CERN phải “đi vay mượn” sức mạnh xử lý từ khắp nơi.
Do đó, chúng tôi làm việc với Uỷ ban Châu Âu (EC) nhằm phát triển lên Grid. Nó sẽ cho phép truy cập vào kho dữ liệu cùng các tài nguyên tính toán theo cùng cách mà web tìm kiếm thông tin. Từ đó chúng tôi có thể chứa dữ liệu và truy cập chúng (từ các nơi khác)
Hiện có 11 datacenter cho phép truy cập vào Grid của CERN. Chúng nằm ở Mỹ, Canady, Ý, Pháp và Anh. Chúng còn có thêm các kho lưu trữ đến từ 130 địa điểm khác nhau. Điều này góp phần đảm bảo không có thông tin quý giá nào từ LHC bị thất lạc.
Dữ liệu từ LHC được ghi nhận thông qua 4 điểm nằm dọc hệ thống, gồm CMS, LHCb, Atlas và Alice. Chúng sẽ gửi về lần lượt 220, 500, 100 và 320 MB dữ liệu mỗi giây.
Nói thêm một chút về hoạt động của LHC : các phép nghiên cứu phản vật chất (anti-matter hay PVC) diễn ra ở đây trong vòng 15′. Nhưng độ chính xác cần có tại đây chỉ tính bằng 1 phần tỷ của giây. Do vậy mà lượng dữ liệu sinh ra cực kỳ lớn.
Chúng tôi chỉ có thể “bẫy” PVC bằng cách đảm bảo chúng không “chạm” vào vật chất. Nên chúng tôi dùng từ trường để “ngưng tụ” chúng trong chân không. Và chúng tôi chỉ có thể thấy những gì mình có được sau khi PVC biến mất bằng cách đo lượng bức xạ mà chúng “để lại” khi tương tác với vật chất
Yeah, những công trình lớn cần những ….
Loading ...
đại chiến giữa các vOzer về Vật Lý :))
mình có cái ống PVC này, có ai cần ko =))
@binandbon34 : ah vâng, theo cách của bạn thì phản ứng hạt nhân nào cũng là phản ứng của quark hết =)
Phân hạch, hợp hạch, bán rã … hết thảy đều do các quark tự tương tác với nhau =)
@darman: tùy theo đầu óc bạn suy nghĩ có tới hay ko mà nhận xét dc cái nào là phản ứng hạ nguyên tử, phản ứng nguyên tử và phản ứng hóa học.
@binandbon34 : mình nghĩ tới nhưng vấn đề là mình không chấp nhận kiểu cái gì cũng quy về quark như bạn =)
Vì mình quan niệm cái gì tồn tại độc lập mới được xét đến. Chẳng phải ngẫu nhiên người ta bảo nguyên tử là phần tử nhỏ nhất có thể chia được trong tự nhiên, mặc dù chúng ta biết có phần tử nhỏ hơn cả nguyên tử
Sau này người ta phát hiện trong các quark lại có sub-quark. Sub-quart tương tác với nhau cho ra quark thì lại phải viết lại phương trình phản ứng ah ?
=)
Tất nhiên đấy là quan niệm của bạn, mình chỉ thích cái gì giản đơn, dễ hiểu và dễ mô tả với mọi người thôi =)
Lấy thử phản ứng phân rã tự nhiên của Uranium mà viết dạng quark xem nó rối não tới mức nào =)
Chưa nói là mô hình quark vẫn chưa hoàn thiện, dựa vào 1 thứ chưa hoàn thiện để làm cơ sở cho mọi phản ứng thì =))
chưa thấy ai nói phản ứng H2 + O2 -> H20 là phương trình phản ứng hạt nhân cả (vì nó vẫn bảo toàn cấu trúc của nguyên tử)
Phân rã tự nhiên của Ura cũng chưa đủ trình gọi là phương trình tổng hợp quark ( vì chưa thể thay đổi cấu trúc của Jet; GG beta decay for more information)
phương trình toán học của quark dao động theo tần số quảng tính 1 chiều đã gần xog rồi bạn, nó đã chắc chắn rồi, duy chỉ có thực nghiệm vẫn còn lẹt đẹt thôi
mình có bảo H2 + O2 –> H2O là phản ứng hạt nhân đâu nhể ?
mình bảo phản ứng phân rã là phản ứng hạt nhân, mình không bảo đấy là phản ứng tổng hợp quark, mình không có “tổng hợp” gì ở đây cả, chỉ có “phản ứng của quark” thôi
còn “gần xong” tức là chưa xong, chưa xong có thể dùng làm cơ sở luận cứ không ?
Nói như kiểu : “con chip sắp tới của tôi sẽ đè bẹp con chip ra đời cách đây 3 năm của ông đấy, coi chừng đấy !”
túm lại, proton, neutron, electron là những thứ được thế giới công nhận và có trong SGK cụ thể, dễ hình dung, dễ giải thích
còn mô hình quark của bạn mới chỉ là mô hình, khi nào SGK đưa nó làm nền tảng của vật lý hạt mà giảng dạy thì mình mới dùng đến =)
nên nhớ rằng thuyết Big Bang vẫn chỉ là thuyết thôi nhé, SGK không dạy thuyết Big Bang =)
thế cơ học lượng tử 1 số cơ bãn của nó đã xog đâu, thế mà nó dc áp dụng hà rầm trong cái trc mặt bạn và ngay dưới trym bạn (trừ khi xài laptop thì ko phải) mà vấn đề quark ko dc dạy ở trường trung học VN à, ko có trong sách à :|
mình đưa ra 2 ví dụ bên trên để 1 số người hiểu rằng trong 1 số vấn đề nhạy cảm như khoa học, chihn1 trị … ko phải cứ gom hết, hay lượt bỏ bớt là đúng, mà phải vận dụng đầu óc, áp đặc vấn đề mình đang thảo luận vào thang đo phù hợp.
LOL
Tìm hiểu trọn vẹn & áp dụng hoàn toàn khác nhau
Bộ đợi con người tìm ra được electron thì electron mới tồn tại chắc =)
Lượng tử vẫn tồn tại và vẫn được con người áp dụng ngay cả khi họ chưa hiểu về nó
Lúc con người lần đầu tiên làm ra lửa, họ có hiểu bản chất của lửa là gì không ? Không hiểu thì không được dùng sao ?
Ở đây không phải vấn đề gom bớt hay lược bỏ, con người có công nhận e- tồn tại hay không không ảnh hưởng đến sự tồn tại thực của nó. Nhưng trước khi chưa nắm rõ vấn đề thì đừng quả quyết theo kiểu như đúng rồi ấy
PVC chỉ được hiểu là khi gặp VC thì nó phân rã thành năng lượng. Và không có gì quy định cứ phải “chui xuống” lớp quark mới là PVC
Einstein từng bảo : khi anh không thể mô tả vấn đề một cách đơn giản tức là anh chưa hiểu nó
Mô hình e, p, n cực kỳ đơn giản và gần gũi không dễ hiểu hơn cái mô hình quark có đến 16 loại hạt khác nhau ah ?
thì đấy, đợi thực nghiệm chứng tỏ có quark thì quark mới tồn tại chắc, hay 1 số điều cơ bản trong tính chất của lượng tử chưa tìm ra thì nó cũng ko dc dùng để làm luận cứ chắc. Chưa kể vấn đề quark gần xog ko có nghĩa là ko đúng, cũng giống như khi bạn giải 1 bài toán, đã tìm ra lời giải, và lời giải phù hợp với mọi việc xảy ra trong tự nhiên, thì vấn đề còn lại là ngồi tính toán nó ra chi ly chỉ là vấn đề thời gian. Mo hình nguyên tử cũng dc chứng minh là đúng từ cơ học lượng tử đấy bạn.
và mô tả 1 vấn đề đơn giản khác hẳn với việc lược bỏ vấn đề, cũng giống như phản ứng nguyên tử xảy ra nhưng bạn chỉ xét nó ở mức độ thang đo phản ứng hóa học. Phản ứng hạ nguyên tử chỉ xem xét nó như phản ứng nguyên tử.
=))
túm lại là bạn chỉ ưa cái mô hình chuẩn thôi =))
có điều nó chưa hoàn chỉnh và mình không dùng cái chưa hoàn chỉnh để mô tả vấn đề =)
kể cả nếu thuyết e, p, n chưa hoàn chỉnh thì mình cũng chả dùng
thuyết lượng tử chưa hoàn chỉnh thì mình cũng chả dùng =)
mình chỉ dùng cái gì đã hoàn chỉnh =)
hình như bạn ko có khả năng đọc hiểu, quảng tính 1 chiều của 1 quark (hay các hạt bosson, fermion nói chung), là cái mà bạn nói chưa hoàn chỉnh, ko hề dính dáng tới mô hình chuẩn, cái mô hình chuẩn chỉ đúng theo 1 phương diện vi mô thôi.
Thực sự trong thế giới vật lý chẵng có gì hoàn chỉnh cả, thế thì bạn dùng cái chi ??? Nêu thử cho mình 1 lý thuyết hoàn chỉnh từ đầu đến đuôi xem nào.
riết rồi con ko hiểu các bố học ở đâu ra nữa !! Đọc phía trên thì hiểu, xuống tới comment thì mờ mắt hết
@ Darkman: từ phần cứng, lập trình, mạng cho đến vật lý hạt nhân ông cũng biết, ông học ở đâu vậy ?
Ghê quá, ai cũng có kiến thức vững vàng quá :))
@binandbon34 : với mình là thứ được mọi người công nhận và được giảng dạy trong SGK, đơn giản vậy thôi =)
@nightmoonlight : học ở trường đời =)
tới cái cơ học newton còn chưa hoàn chỉnh 1 cách lộ liễu nhất mà còn dc đưa vô sách giáo khoa nói (_ _!)