140 năm ngày sinh Robert Musil: Người khổng lồ của văn học thế kỷ 20

https://thethaovanhoa.vn/van-hoa/14...-cua-van-hoc-the-ky-20-n20201111235343524.htm
Vào năm 1930 và 1933, kiệt tác The Man without Qualities được xuất bản thành 2 tập gồm 3 phần, dài 1.074 trang. Với sự tinh tế, có lúc bồng bột, “tiểu thuyết ý tưởng” này lấy bối cảnh thời kỳ cuối của chế độ quân chủ Áo - Hung, đề cập đến sự suy tàn về đạo đức và trí tuệ của Đế chế Áo - Hung qua con mắt của nhân vật chính của cuốn sách, Ulrich. Đó là một nhà toán học cũ, người đã thất bại trong việc tiếp cận với thế giới xung quanh.
Musil từng nói rằng không có gì khó để mô tả những nét tính cách chính của Ulric. Bản thân Ulrich là người thờ ơ một cách kỳ lạ với mọi phẩm chất của mình. Anh thiếu bất kỳ cá tính sâu sắc nào và luôn mơ hồ.
Chú thích ảnh
Bìa cuốn tiểu thuyết “The Man without Qualitie” của Robert Musil
The Man without Qualities chỉ mang lại cho Musil thành công thương mại ở mức bình thường. Mặc dù được đề cử giải Nobel Văn học, nhưng nhà văn cảm thấy mình không được công nhận xứng đáng. Đôi khi Musil tỏ ra khó chịu trước thành công của những đồng nghiệp nổi tiếng hơn như Thomas Mann hay Hermann Broch, những người vô cùng ngưỡng mộ tác phẩm của nhà văn và cố gắng giúp ông thoát khỏi khó khăn kinh tế và tiếp tục viết lách, cho dù dù ban đầu Musil từng chỉ trích Mann.
Vào đầu những năm 1920, Musil chủ yếu sống ở Berlin. Ở Vienna, Musil là khách thường xuyên đến tiệm của Eugenie Schwarzwald (hình mẫu cho Diotima trong Người đàn ông không có phẩm chất). Năm 1932, Hiệp hội Robert Musil được thành lập tại Berlin theo sáng kiến của Mann. Cùng năm, Mann được yêu cầu nêu tên những tiểu thuyết đương đại xuất sắc và ông chỉ trích dẫn một cuốn: The Man without Qualities.
Từ Berlin, Musil và người vợ Do Thái Martha Marcovaldi (người phụ nữ từng góa chồng và có hai con, hơn Musi 7 tuổi) lo lắng theo dõi sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít Đức. Cặp đôi chuyển đến Vienna, nơi họ một lần nữa phải đối mặt với tình cảnh khó khăn sau khi Đức Quốc xã sáp nhập Áo vào năm 1938 và sách của Musil bị cấm ở cả Đức và Áo. Cùng năm đó, vợ chồng Musil di cư đến Thụy Sĩ. Và ở đây nhà văn tiếp tục chấp bút cho cuốn tiểu thuyết của mình.





... và trở thành kiệt tác
Robert Musil qua đời vì nhồi máu não vào ngày 15/4/1942. Trong những giờ cuối cùng của cuộc đời, ông vẫn đang viết phần 3 của The Man without Qualities. Một chương chưa hoàn thành, có tựa đề Breaths of a Summer's Day (Hơi thở của ngày Hè) nằm trước mặt ông trên bàn làm việc.
Chỉ có 8 người tham dự lễ hỏa táng của ông. Martha rải tro của chồng vào rừng Mont Salève. Năm 1943 tại Lausanne, Martha xuất bản một bộ sưu tập 462 trang gồm các bản thảo của chồng mình, trong đó có 20 chương rút từ phần 3 của The Man without Qualities.
Chú thích ảnh
Nhà văn Áo Robert Musil
Có điều sau khi Musil qua đời, tác phẩm của ông gần như bị lãng quên. Các bài viết của ông bắt đầu được in trở lại vào đầu những năm 1950. Bản dịch đầu tiên của The Man without Qualities bằng tiếng Anh được Ernst Kaiser và Eithne Wilkins xuất bản vào các năm 1953, 1954 và 1960. Bản dịch cập nhật của Sophie Wilkins và Burton Pike, bao gồm nhiều lựa chọn từ các bản nháp chưa xuất bản, được phát hành vào năm 1995.
Tác phẩm của Musil đã được chú ý nhiều hơn kể từ thời điểm đó, bao gồm các khía cạnh triết học trong tiểu thuyết của ông. Theo Milan Kundera: “Không có tiểu thuyết gia nào là người gần gũi với tôi hơn Musil”. Một trong những tạp chí triết học quan trọng nhất - The Monist - đã xuất bản số đặc biệt về triết học của Robert Musil vào năm 2014, do Bence Nanay chủ biên.
Tháng 6/1939, nhà văn đoạt giải Nobel Thomas Mann đã nhận ra tài năng của Musil và ngay lúc đó đã tuyên bố rằng: “Không có nhà văn Đức còn sống so được với danh tiếng sau khi qua đời của như Musil”.
 
Top