[AP] Iran phê chuẩn 7 ứng viên tổng thống, cấm các đồng minh của Rouhani

Kraenerlus

Senior Member
1000.jpeg

Bức ảnh tổng hợp 7 ứng cử viên được chấp thuận cho cuộc bầu cử tổng thống Iran ngày 18 tháng 6 từ trái sang phải, Mohsen Rezaei, một cựu chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, Abdolnasser Hemmati, người đứng đầu ngân hàng trung ương Iran, Alireza Zakani, một cựu nhà lập pháp, Mohsen Mehralizadeh, cựu tỉnh trưởng, Amir Hossein Ghazizadeh Hashemi, Phó Chủ tịch Quốc hội, Saeed Jalili, cựu nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu, Ebrahim Raisi, người đứng đầu Bộ Tư pháp. Iran nêu tên bảy ứng cử viên vào thứ Ba, ngày 25 tháng 5 và cấm các ứng cử viên nổi bật liên minh với tổng thống đương nhiệm của họ trong bối cảnh căng thẳng với phương Tây về thỏa thuận hạt nhân rách nát của họ. (Ảnh AP)

Iran đã chỉ định giáo sĩ cứng rắn điều hành cơ quan tư pháp của mình và sáu người khác hôm thứ Ba là ứng cử viên được chấp thuận trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 18 tháng 6, loại trừ các ứng cử viên nổi bật liên minh với tổng thống đương nhiệm của họ trong bối cảnh căng thẳng với phương Tây về thỏa thuận hạt nhân rách nát của họ.

Thông báo do truyền hình nhà nước thực hiện đã đưa Bộ trưởng Tư pháp Ebrahim Raisi, người có liên quan đến các vụ hành quyết hàng loạt vào năm 1988, ở vị trí thống trị trong cuộc bỏ phiếu sắp tới. Ông là ứng cử viên nổi tiếng nhất trong số bảy ứng cử viên được kỳ vọng, với cuộc thăm dò dư luận trước đó cho thấy chiến dịch chống tham nhũng của ông đã thu hút sự ủng hộ của người dân Iran. Ông cũng được cho là người mà Lãnh tụ tối cao 82 tuổi của Iran Ayatollah Ali Khamenei ưa thích.

Nhưng có lẽ đáng chú ý nhất là Hội đồng Giám hộ của Iran đã bị cấm tranh cử. Đứng đầu trong số đó là cựu diễn giả quốc hội Ali Larijani, một người bảo thủ đã liên minh với Rouhani trong những năm gần đây. Larijani đã tự định vị mình là một ứng cử viên thực dụng, người sẽ ủng hộ thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 của Rouhani với các cường quốc trên thế giới. Các nhà ngoại giao ở Vienna hiện đang cố gắng đàm phán để cả Iran và Mỹ trở lại thỏa thuận.

Larijani dường như ra hiệu rằng ông ấy sẽ không chống lại quyết định trên.

“Tôi đã hoàn thành nghĩa vụ của mình trước Chúa và tổ quốc thân yêu, và tôi hài lòng,” Larijani viết trên Twitter. “Cảm ơn tất cả những người đã bày tỏ lòng biết ơn của họ và tôi hy vọng các bạn sẽ tham gia vào các cuộc bầu cử để ủng hộ một Iran Hồi giáo.”

Ali Motahari, anh rể của Larijani và là một cựu nhà lập pháp, đã viết riêng trên Twitter rằng Hội đồng Giám hộ đã từ chối anh ta vì con gái anh ta sống ở Hoa Kỳ.

Trong nội bộ Iran, các ứng cử viên tồn tại trên một phổ chính trị rộng rãi bao gồm những người cứng rắn muốn mở rộng chương trình hạt nhân của Iran và đối đầu với thế giới, những người ôn hòa giữ nguyên hiện trạng và những người cải cách muốn thay đổi chế độ thần quyền từ bên trong. Những người kêu gọi thay đổi triệt để thấy mình bị Hội đồng Giám hộ chặn đứng ngay cả trong việc tranh cử, vốn cũng là những người từ chối cho phép phụ nữ tranh cử, trích dẫn hiến pháp của Iran.

Cũng bị cấm vào thứ Ba là cựu Tổng thống cứng rắn Mahmoud Ahmadinejad. Ahmadinejad đã phớt lờ lời cảnh báo từ Khamenei vào năm 2017 và đăng ký, nhưng sau đó bị từ chối bởi Hội đồng Giám hộ, một hội đồng gồm 12 thành viên dưới thời Khamenei. Ahmadinejad duy trì lượng người theo dõi ở Iran do các chính sách dân túy của mình và đã đe dọa tẩy chay cuộc bầu cử nếu ông không được phép tranh cử.

Trong phiên họp trước đó của quốc hội hôm thứ Ba, nhà lập pháp Ahmad Alirezabeigi mô tả nhà của Ahmadinejad là "đang bị lực lượng an ninh bao vây" kể từ một ngày trước đó. Ông cũng cảnh báo rằng quyết định này sẽ ngăn chặn số cử tri đi bầu. Chế độ thần quyền của Iran kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, tính hợp pháp của nó dựa trên một phần số cử tri đi bầu trong các cuộc bầu cử.

Phó Chủ tịch cấp cao của Rouhani, Eshaq Jahangiri, nhà cải cách nổi bật nhất đang tranh cử, cũng bị loại tương tự.

Jahangiri viết trên Instagram: “Tôi coi việc bị loại bởi giới tinh hoa là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự tham gia rộng rãi và cạnh tranh công bằng của tất cả các đảng phái chính trị, đặc biệt là những người theo chủ nghĩa cải cách.”

Đài truyền hình nhà nước trước đó dẫn lời Abbas Ali Kadkhodaei, phát ngôn viên của Hội đồng Giám hộ, cho biết “chỉ có bảy” được chấp thuận trong số khoảng 590 người được đăng ký bởi hội đồng giáo sĩ và luật gia do Khamenei giám sát. Trong năm 2017, 1.630 người đã đăng ký tham gia tranh cử.

Raisi đã viết trên Twitter - một dịch vụ bị Iran cấm về mặt kỹ thuật kể từ cuộc bất ổn năm 2009 bao quanh cuộc bầu cử lại gây tranh cãi của Ahmadinejad - rằng ông ấy muốn các nhà chức trách xem xét lại quyết định cấm một số ứng cử viên.

“Tôi đã liên hệ và tôi đang tổ chức các cuộc tham vấn để làm cho bối cảnh bầu cử cạnh tranh và có sự tham gia hơn,” ông nói, mặc dù việc bị loại hôm thứ Ba chỉ làm tăng khả năng ông nhận chức tổng thống.

Là người đứng đầu cơ quan tư pháp, Raisi giám sát hệ thống tư pháp ở Iran, nơi vẫn là một trong những kẻ hành quyết hàng đầu thế giới. Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc và những người khác đã chỉ trích Iran vì đã giam giữ những người mang hai quốc tịch và những người có quan hệ với nước ngoài để sử dụng làm con bài thương lượng trong các cuộc đàm phán với phương Tây.

Sau đó là các vụ hành quyết hàng loạt năm 1988 diễn ra vào cuối cuộc chiến lâu dài của Iran với Iraq. Sau khi Lãnh đạo tối cao Iran lúc bấy giờ là Ruhollah Khomeini chấp nhận lệnh ngừng bắn do Liên hợp quốc làm trung gian, các thành viên của nhóm đối lập người Iran Mujahedeen-e-Khalq, được trang bị đầy đủ vũ khí bởi Saddam Hussein, đã xông qua biên giới Iran trong một cuộc tấn công bất ngờ.

Iran cuối cùng đã ngăn chặn được cuộc tấn công của họ, nhưng cuộc tấn công đã tạo tiền đề cho các cuộc tái xét xử giả mạo các tù nhân chính trị, chiến binh và những người khác được gọi là “ủy ban tử thần”. Một số người xuất hiện đã được yêu cầu xác định danh tính. Theo một báo cáo năm 1990 của Tổ chức Ân xá Quốc tế, những người trả lời “mujahedeen” đã bị xử tử, trong khi những người khác bị thẩm vấn về việc họ sẵn sàng “dọn bãi mìn cho quân đội của Cộng hòa Hồi giáo”.

Các nhóm nhân quyền quốc tế ước tính rằng có tới 5.000 người đã bị hành quyết, trong khi Mujahedeen-e-Khalq đưa ra con số là 30.000. Iran chưa bao giờ thừa nhận đầy đủ các vụ hành quyết, dường như được thực hiện theo lệnh của Khomeini, mặc dù một số người cho rằng các quan chức hàng đầu khác đã nắm quyền hành thực tế trong những tháng trước khi ông qua đời năm 1989.

Raisi, khi đó là phó công tố viên ở Tehran, đã tham gia vào một số hội đồng tại nhà tù Evin và Gohardasht. Một đoạn băng ghi lại cuộc họp của Raisi và ông chủ của anh ta gặp Grand Ayatollah Hossein Ali Montazeri nổi tiếng đã bị rò rỉ vào năm 2016, trong đó Montazeri mô tả vụ hành quyết là “tội ác lớn nhất trong lịch sử của nước Cộng hòa Hồi giáo”.

Raisi chưa bao giờ công khai thừa nhận vai trò của mình trong các vụ hành quyết trong khi vận động tranh cử tổng thống vào năm 2017. Sau khi mất, Khamenei đã bổ nhiệm ông làm người đứng đầu cơ quan tư pháp vào năm 2019.

Những người khác được nêu tên là ứng cử viên vào thứ ba bao gồm Saeed Jalili, một cựu nhà đàm phán hạt nhân; Mohsen Rezaei, một cựu chỉ huy Vệ binh Cách mạng; Ali Reza Zakani, một cựu nhà lập pháp; Amir Hossein Ghazizadeh, một nhà lập pháp hiện tại; Mohsen Mehralizadeh, một cựu tỉnh trưởng; và Abdolnasser Hemmati, người đứng đầu hiện tại của Ngân hàng Trung ương Iran.
Dịch từ: https://apnews.com/article/world-ne...an-elections-e1636938e8bc11b30650c90c0bb7764e
 
Top