Cá linh non – “món ăn nhà nghèo” thành đặc sản của người giàu

DNHN - Cá linh là một trong những thứ quà mà thiên nhiên ban tặng cho vùng đất miền Tây bình dị. Khi con nước son - màu đỏ phù sa từ dòng Mekong đổ về châu thổ miền Tây, đó là lúc mùa nước nổi ngập cả cánh đồng vùng Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười”, cũng là lúc “sản vật” của đồng ruộng đều hội tụ vào dịp này nhưng có lẽ món khoái khẩu nhất chính là cá linh. Nó cũng mở ra nhiều sinh kế cho người dân nơi đây.



Đánh bắt cá linh mùa nước nổi là một phần văn hóa ĐBSCL

Săn cá linh mùa nước lũ

Đặc biệt tới mùa nước nổi khoảng giữa tháng 7 Âm lịch (AL) đến tháng 09, tháng 10AL, nhưng phải nói cao điểm nhất là con nước son tháng 08 và tháng 09 độ tầm từ 14AL đến 20AL. Cho nên, dân gian có câu “tháng 7 nước nhảy khỏi bờ”. Mỗi khi tháng 6-7 lũ lại về, nước trên sông Hậu chuyển màu đỏ cuồn cuộn từ sông Mekong mang theo biết bao phù sa bồi đắp cho những cánh đồng trải dài thăm thẳm, mênh mông sóng nước. Phóng tầm mắt xa xa bất cứ nơi đâu trên sông rạch, cánh đồng đầy nước là hình ảnh mưu sinh của những người nông dân. Đó là bắt đầu vào mùa vụ đánh bắt cá linh thật nhộn nhịp. Tiếng người bán, người mua inh ỏi cả xóm ấp, cù lao.

Từ xa xưa, để bắt cá linh – thứ sản vật thiên nhiên ban tặng, người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã sáng chế ra nhiều loại công cụ. Đơn giản và thô sơ nhất vẫn là giăng lưới, đăng, đó, chày, vó… mỗi công cụ đều có đặc thù riêng nhưng đều đặc biệt hiệu quả. Hiện đại hơn nữa là cách đánh bắt của những người mưu sinh đầu tư cả giàn lưới lớn có thể bao vây cả con sông, con rạch gọi là “Lưới giựt”, giống như hai tàu đánh cá ngoài biển khơi bủa lưới từ bờ sông này tới bờ sông kia. Mỗi ngày, người dùng “lưới giựt” đánh bắt kiếm vài chục giạ cá linh là chuyện bình thường. Nhưng cách đánh bắt đó đòi hỏi thuê dân công rất nhiều nhưng lại không hiệu quả bằng “chảy đáy”. Đây là cách đánh bắt xuyên suốt trên sông, hai bên lưới được cột vào 2 thùng phuy lớn đặt ở giữa sông.



Nụ cười rạng rỡ của thiếu nữ miền Tây sau mẻ cá linh bội thu

Có những lúc, cá linh rộ bầy nhiều quá người thăm đáy phải xả bỏ cá bớt, nếu không nước chảy mạnh sẽ cuốn trôi miệng lưới đáy mất tiêu. Hầu hết cách đánh bắt kiểu này ngày nay chỉ còn tồn tại ở những con sông gần cửa biển gọi là “đáy hàng khơi”. Một loại hình đánh bắt cá linh mà ngày nay trên sông rạch miền Tây đâu đó còn vài hình ảnh là chất “đống chà”. Người ta đốn những nhánh cây rào xung quanh lại, hằng ngày cho cá ăn bằng cám rang. Mùi cám rang lên thơm phức dụ bầy cá từ ngoài vào. Lâu dần, cá linh và nhiều loài tôm, cá khác có chỗ ăn, chỗ nghỉ kéo đến thành đàn, trú ngụ một cách tự nhiên. Theo dõi số lượng thấy đủ lớn, người săn cá linh bắt đầu bủa lưới, dở chà ra vây bắt. Mỗi mẻ thu hoạch như vậy là mỗi lần bội thu tôm cá. Trong kí ức tuổi thơ tôi, những lần thu hoạch được 20 – 30 giạ cá linh là chuyện rất bình thường.

Cá linh – một nét văn hóa Nam Bộ

Mùa cá linh là quãng thời gian thích thú nhất với những đứa trẻ sinh ra từ xứ đồng bằng Nam bộ. Cá linh không sống được lâu khi bị lôi lên khỏi mặt nước. Bởi thế, để giữ cho cá đượm vị tươi ngon nhất, cần sớm chế biến trong ngày. Từ xa xưa, cá linh đánh bắt được bà con xóm ấp, cù lao chia sẻ cho nhau. Khi số lượng nhiều lên, cá linh trở thành một mặt hàng giao thương, thành đặc sản không thể bỏ qua của miền đồng bằng Nam Bộ.



Cá linh sau khi bắt lên bờ phải dùng chế biến ngay mới đảm bảo tươi ngon

Văn hóa ẩm thực Việt có cả một “kho tàng” những món ăn chế biến từ cá linh. Thuở còn thơ, chúng tôi miên man trong hương vị của Cá linh non kho lạc, kho mắm, chiên bột, nhúng giấm, Canh chua cá linh. Mỗi món mỗi vị ngon, rất đặc trưng mà không thứ gì sánh bằng.

Cá linh non làm gì cũng tuyệt và hấp dẫn. Từ chiên bột, chiên giòn, kho mắm, nhúng giấm cho tới nấu canh chua với bông súng ma…( là loại bông súng mọc hoang dã nước lên tới đâu cọng bông súng dài tới đó). Món nào cũng ngon nhưng tôi thích nhất cá linh non kho mắm. Đối với ẩm thực Việt Nam, hiếm có món nào ăn phong phú, đa dạng và có bề dày văn hoá ẩm thực như món mắm cá linh kho. Nó mang một hương vị không thể nào quên được khi nghe nhà ai đó thoảng bay hương khói mắm cá linh đồng.

“ Muốn ăn bông súng mắm kho/thì về Đồng Tháp ăn cho đã thèm”.

Món mắm kho là vậy đó. Cách ăn mắm cũng nhiều công phu. Dân sành điệu thưởng thức mùi mắm bằng tất cả các giác quan. Cho nên, mắm kho mà thiếu rau và hương vị đặc trưng mùi mắm thì chẳng còn hứng thú chút nào. Có người nói ăn mắm mà thiếu rau xem như chưa “đạt đạo”.

Để thưởng thức món này ngoài mắm và cá ngon không thể nào thiếu các loại rau dân dã ngoài đồng như: Bông điên điển, rau nhút, cải trời, lục bình, năng, cà tím, khế, bần, chuối chát, đậu bắp… Mỗi loại rau mang đến một khẩu vị riêng, bổ trợ cho mỗi món ăn chế biến từ cá linh. Nhưng trong tâm thức của người miền Tây, loại rau dại “hương đồng cỏ nội” thích hợp nhất với cá linh vẫn là rau dừa. Tất cả như tạo thành “một bản nhạc giao hưởng” với mắm. Nó là đề tài muôn thuở trong ẩm thực dân gian và văn hoá trăm năm kề từ khi cha ông ta mở mang di cư vào vùng đất trời phương Nam xa xôi này.



Những món ăn từ cá linh người dân miền Tây dùng đãi khách quý

http://doanhnghiephoinhap.vn/ca-linh-non-mon-an-nha-ngheo-thanh-dac-san-cua-nguoi-giau.html
 

nguyenjack27

Junior Member
Giờ đầu mùa cấm đánh bắt rồi, vẫn còn 1 số người đặt dớn bắt nhưng giá cao lắm, năm ngoái đầu mua hơn 250k 1 kg.
 

isa

Hồng Sơn
Em trên là khói lam chiều, số đt liên hệ là không chín không chín ba tám tám bốn bốn bẩy
 

dohoanghai

Đã tốn tiền
định chửi bắt cá con nhưng thể nào cũng có thằng miền tây vào cãi cá này chỉ lớn được vậy thôi :shame:
Cứ chửi đại chửi đến đi bạn, cuộc sống nó đã không may mắn thì cứ lên mạng mà chửi đổng cho sướng mồm
 

Thanh Bach

Member
định chửi bắt cá con nhưng thể nào cũng có thằng miền tây vào cãi cá này chỉ lớn được vậy thôi :shame:
Mùa nước về ngập lênh láng, cá sinh sản ra đầy, không ăn thì để làm gì :LOL:

Gửi từ HTC U11 bằng vozFApp
 

Judge Dredd

Member
Giống Cá lòng tong nhỉ? chẳng biết có ngon hơn không
ngoài mình gọi là cá thòng đong, bọn này có trứng ăn ngon hơn cá linh chắc cú. Ngày xưa toàn lấy cá vụ này cho gà tre, gà trọi ăn mà tụi nó cũng chán luôn. H thì bọn này ít vl, thành đặc sản
 
Cá linh này vào quán ăn được con bằng ngón tay cái chắc là thuộc dạng lớn rồi. Còn này chiên bột ăn công nhận bắt mồi thật :D !!!!
 
định chửi bắt cá con nhưng thể nào cũng có thằng miền tây vào cãi cá này chỉ lớn được vậy thôi :shame:
Cá này dài cả gang tay lận
Nếu nó to vậy ko còn ngon và ko ăn luôn xương được
Cá linh này lúc bắt bằng ghe nó to bằng ngón tay út thôi,phải dùng ghe chuyên dụng để bắt ,trong thời gian vận chuyển để bán thì nó to bằng ngón tay cái là vừa ăn :haha:
 
Top