Căn bệnh” nào đang giết chết những người Mỹ da đen?

Người Mỹ da đen có nguy cơ tử vong cao hơn so với những người da trắng. Covid-19, bạo lực cảnh sát hay phân biệt chủng tộc, đâu mới là lý do?

Làn sóng biểu tình nổ ra trên khắp nước Mỹ sau cái chết của người đàn ông da đen George Floyd. Ảnh: Reuters
Các bác sỹ, các chuyên gia y tế có thể sẽ nói rằng, so với người da trắng, người Mỹ gốc Phi có nguy cơ tử vong sớm hơn vì nhiều căn bệnh: bệnh tim, đột quỵ, Covid-19, bạo lực.
Theo những nghiên cứu về tình trạng mất bình đẳng sắc tộc trong lĩnh vực y tế, phân biệt chủng tộc, dù không ở tình trạng công khai hay hình thức được gọi tên, nhưng bản chất của nó lại đang đan xen trong các thể chế của nước Mỹ, đang tác động tới 44 triệu người da màu ở Mỹ khiến cuộc sống của họ có nguy cơ bị rút ngắn.
Căn bệnh ăn mòn cả thể chất lẫn tâm lý
Đối với một số người, trong đó có cả công dân Minneasota George Floyd, nó gây ra cái chết sớm, thậm chí chỉ trong vòng vài phút. “Cuối cùng thì chính sự phân biệt chủng tộc là nguồn gốc”, theo Giáo sư Georges Benjamin, Giám đốc điều hành Tổ chức Y tế Cộng đồng Mỹ.
“Phân biệt chủng tộc tấn công sức khỏe thể chất và tinh thần của con người. Cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng đó vẫn đang diễn ra và cần có sự quan tâm của chúng ta ngay bây giờ”, Benjamin nói.
Trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn đang càn quét nước Mỹ, Benjamin và những người khác lo ngại khi những đám đông biểu tình chật kín trên các đường phố sau vụ sát hại người da đen không vũ trang, thì chính những người da màu sẽ lại chịu đựng một lần nữa gánh nặng bất cân xứng từ nguy cơ lây nhiễm bệnh.
Đó là một sự đánh đổi, họ biết điều đó. Nhưng họ gần như chẳng còn lựa chọn nào khác.
“Trong suốt mấy tháng qua, tôi không ngừng kêu gọi mọi người hãy bảo vệ chính mình, hạn chế sự lây lan của dịch bệnh và cứu lấy những sinh mạng. Tuy nhiên sau cái chết của Floyd, tôi nhận ra rằng, rủi ro lớn nhất đối với mình không phải là Covid-19, mà là màu da của tôi”, Giáo sư Clyde W. Yancy, bác sỹ chuyên khoa tim tại Đại học Northwestern và cũng là một người Mỹ gốc Phi, nói.
Atheendar Venkataramani, một bác sỹ nội khoa và là nhà nghiên cứu chính sách y tế tại Đại học Pennsylvania, đã nghiên cứu về tác động của sự thất vọng đối với sức khỏe của người dân Mỹ.
Nhóm của ông nhận thấy có sự thay đổi về sức khỏe tâm thần của người Mỹ sống ở những bang có ít nhất 1 trường hợp cảnh sát làm chết người da đen không có vũ khí trong tay.
Trong khoảng 3 tháng sau những cái chết đó, nhóm của Venkataramani nhận thấy có sự suy giảm rõ rệt về sức khỏe tâm thần ở những người Mỹ da đen.
Sức khỏe tâm thần của người Mỹ da trắng không bị tác động trong những vụ việc cảnh sát làm chết người da đen dù nạn nhân có vũ khí trong tay hay không. Phát hiện này được đăng tải trên tạp chí y khoa Lancet năm 2018.

Phân biệt chủng tộc là một độc tố
Nói về làn sóng biểu tình hiện nay, Venkataramani cho rằng, họ gần như không có lựa chọn nào khác. Các vấn đề kinh tế, xã hội và sức khỏe của người Mỹ gốc Phi đã bị phớt lờ.
“Làm sao anh có thể không ra ngoài kia để kêu gọi sự chú ý đến những vấn đề này?”, Venkataramani
Trong ngôn ngữ y khoa, phân biệt chủng tộc là một loại độc tố. Giống như bầu không khí bị ô nhiễm, căng thẳng kinh niên và suy dinh dưỡng, tất cả những điều vốn thường xuất phát từ bất bình đẳng sắc tộc. Tác động của phân biệt chủng tộc là ăn mòn dần dần.
Một trẻ em Mỹ gốc Phi sinh ra vào năm 2017 có tuổi thọ ngắn hơn 3,5 năm so với một trẻ sơ sinh da trắng. Nếu tình trạng bất bình đẳng hiện nay vẫn còn tồn tại, khả năng đứa trẻ da đen sống trong nghèo đói sẽ cao hơn gần 2,5 lần, khả năng phải bỏ học trước khi tốt nghiệp trung học cao gấp gần 2 lần và khả năng bị tống giam cao gấp 6 lần so với một đứa trẻ da trắng.
Cùng với đó, người Mỹ gốc Phi cũng thường sống trong những gia đình nghèo hơn, ít được tiếp cận với nguồn thực phẩm lành mạnh và có nguy cơ phơi nhiễm với ô nhiễm môi trường và tội phạm bạo lực cao hơn so với những người da trắng tương tự. Anh/cô ấy sẽ nhiều khả năng mắc phải các bệnh như béo phì, hen suyễn, bệnh tim và huyết áp cao hơn.
Trong những tháng gần đây, những sự bất bình đẳng như thế này đã góp phần vào tỷ lệ tỷ vong do Covid-19 cao hơn thấy rõ ở những người Mỹ gốc Phi so với người Mỹ da trắng.
https://thanhtra.com.vn/quoc-te/can-benh-nao-dang-giet-chet-nhung-nguoi-my-da-den-166301.html
 
Top