Nếu số người học của các ngành đại học tăng chúng ta có cơ hội mở rộng quy mô lực lượng lao động có trình độ cao, có kiến thức hiện đại để bắt kịp với cuộc cách mạng công nghiệp chung của thế giới - TS. Lê Đông Phương.
Năm 2024 là năm cuối cùng thí sinh thi tốt nghiệp THPT theo chương trình 2016. Trả lời phỏng vấn của VOV2, TS. Lê Đông Phương, nguyên Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Giáo dục Đại học, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam có những nhận xét, đánh giá về vấn đề xét tuyển đại học năm nay cũng như có các cảnh báo với các thí sinh các năm tiếp theo.
TS. Lê Đông Phương, nguyên Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Giáo dục Đại học
Phóng viên: Ông bình luận gì về số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển đại học năm nay?
TS. Lê Đông Phương: Trong mấy năm gần đây dân số Việt Nam trong độ tuổi đi học đã đi vào đi vào ổn định, thậm chí có xu hướng giảm nhẹ. Số học sinh thi tốt nghiệp về cơ bản không biến động trong 3 năm gần đây và số đăng ký xét tuyển đại học năm 2022 và 2023 cũng không khác nhau nhiều. Tuy nhiên, năm nay số thí sinh đăng ký xét tuyển đại học có tăng hơn năm trước khoảng 10%. Điều này dường như xuất phát từ việc đây là kỳ thi chính thức cuối cùng theo chương trình 2006 trước khi đổi sang thi tốt nghiệp dựa trên chương trình 2018. Và như vậy một số học sinh 12 và cả thí sinh tự do đã chọn cách an toàn là xét tuyển trong năm nay tránh phải thi theo chương trình 2018 nếu những năm sau mới chọn đi học đại học.
Mặc dù Bộ GD&ĐT đã khẳng định năm 2025 sẽ có bài thi cho các thí sinh học chương trình 2006 nhưng việc thay đổi chương trình vẫn là mối lo của thí sinh, và đằng sau đó là các phụ huynh. Dường như nhiều thí sinh không muốn mạo hiểm trong quá trình thay đổi chương trình giáo dục phổ thông.
Câu chuyện gia tăng số thí sinh đăng ký xét tuyển đại học còn phản ánh nguyện vọng của số đông học sinh lớp 12 muốn được tiếp tục con đường học vấn bằng cách vào học đại học. Đây là một nguyện vọng rất chính đáng của các em học sinh THPT cũng như của cả xã hội và tôi nghĩ chúng ta nên tạo điều kiện tốt nhất cho các em được theo đuổi nguyện vọng này. Nếu số người học của các ngành đại học tăng chúng ta có cơ hội mở rộng quy mô lực lượng lao động có trình độ cao, có kiến thức hiện đại để bắt kịp với cuộc cách mạng công nghiệp chung của thế giới. Đây cũng là cơ hội để chúng ta bắt kịp với trình độ phát triển của các nước thu nhập trung bình cao và cao như chiến lược phát triển kinh tế-xã hội đã đề ra. Hạn chế số lượng sinh viên đại học sẽ làm chậm đà phát triển của đất nước.
Phóng viên: Việc các trường sử dụng đa dạng phương thức xét tuyển, theo ông có gì bất câp? Liệu thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp có thiệt thòi?
TS. Lê Đông Phương: Câu chuyện thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học đã được thảo luận khá lâu. Tính chất của 2 việc này khác nhau hoàn toàn: thi tốt nghiệp để xác nhận rằng học sinh có đủ kiến thức và kĩ năng cơ bản phù hợp để bước vào cuộc sống xã hội trong khi đó xét tuyển đại học là tìm ra những ứng viên phù hợp nhất với các chương trình đào tạo khác nhau dựa trên nhu cầu xã hội và nguyện vọng của các em.