Khác biệt bánh bột lọc ba miền

Just a feeling

Senior Member
VIỆT NAMBột lọc miền Bắc nhân tôm thịt băm mộc nhĩ, miền Trung bọc nhân tôm rim thịt mỡ, còn bánh kiểu miền Nam có nhân tôm rim ngọt.

Cách chế biến và thành phần làm bột lọc giữa ba miền na ná nhau, chỉ khác biệt về nhân bánh, đồ ăn kèm, cách thưởng thức, cách gọi. Vỏ bánh ở miền Trung không làm từ bột năng mà từ bột sắn, tức khoai mì. Còn bánh bột lọc của miền Bắc và Nam lại làm từ bột năng, từ củ năng. Hai loại bột này đều dẻo trong khi chín, tuy nhiên bánh bột lọc từ củ sắn sẽ dai giòn hơn, còn bột năng sẽ dai dính.

Miền Bắc

Bánh bột lọc miền Bắc chủ yếu làm từ bột năng, phần nhân có thịt băm, mộc nhĩ, nấm hương và tôm xào chín trước khi hấp. Bánh nặn hình bán nguyệt, miếng to dày. Ở Hà Nội, bánh bột lọc chấm cùng nước mắm dấm tỏi ớt thêm chút lạc rang và ăn kèm rau kinh giới. Những quán bán bánh bột lọc ở thủ đô thường có nộm bò khô, nem cuốn.

Bánh bột lọc Hà Nội có nhân tôm, thịt băm mộc nhĩ ăn với rau kinh giới, nước mắm tỏi, lạc giã. Ảnh: @fantastecy

Bánh bột lọc Hà Nội có nhân tôm, thịt băm mộc nhĩ ăn với rau kinh giới, nước mắm tỏi, lạc giã. Ảnh: @fantastecy

Cũng thuộc miền Bắc, bánh bột lọc Hải Phòng có nguyên liệu và cách chế biến tương tự. Nhưng trên mỗi đĩa bánh bột lọc rắc thêm hành phi và ruốc tôm, chấm nước mắm chua ngọt, thêm đu đủ, cà rốt thái lát.

Miền Trung

Miền Trung là quê hương của bánh bột lọc. Nơi đây có nhiều biến thể bánh bột lọc nhất từ bột lọc trần, bột lọc gói lá, bột lọc chiên đến bột lọc chay... Phần nhân bánh phổ biến nhất là tôm rim thịt mỡ, bên cạnh tôm rim, thịt rim, nhân đậu xanh mặn... Tại một số nơi như Quảng Bình, Quảng Trị, người dân thêm măng, nấm tai mèo, hành lá...

Thực khách muốn khám phá hương vị bánh bột lọc đa dạng không thể bỏ lỡ Huế, nơi có nhiều biến tấu đa dạng của loại bánh này. Những hàng bánh bột lọc có mặt trên khắp con phố Huế, được hấp liền tại chỗ nên lúc nào cũng nóng hổi. Ngoài bánh bọc lá, người Huế ăn bánh bột lọc trần, bánh nhân đỗ mặn hoặc kẹp với bánh mì... Nhân chỉ có tôm và thịt mỡ, chấm nước mắm chua ngọt hoặc mắm cốt ruốc thêm tỏi ớt.






Trong khi đó, người Quảng Trị có phiên bản bánh bột lọc trần ở Vĩnh Linh nổi tiếng không kém bánh bột lọc gói lá chuối. Nhân bánh đa dạng, tùy vào sở thích và khẩu vị mà người làm có thể chọn tôm đất thịt ba chỉ, đậu phộng xào ném tươi (hành tăm), chim cu bằm nhuyễn... Nước chấm ngon nhờ hành tăm phi thơm, ớt bột cay, nước mắm nguyên chất và chút đường. Đặc biệt, món này ăn kèm với giá đỗ giúp thực khách đỡ ngán.

Về cách gọi, trong khi hầu hết các tỉnh miền Trung gọi là bánh bột lọc thì người Nghệ An quen gọi là bánh bèo; người Phan Thiết, Bình Định gọi là bánh vạc hay tai vạc, quai vạc.

Bánh bèo Nghệ An có vỏ mỏng, nhân tôm bé xíu. Thanh Nga, 22 tuổi (TP Vinh), cho biết ở Nghệ An có 2 loại bánh trần và bánh lá. Cô nói: "Bánh trần thường xếp trong bát nhỡ, chan nước mắm ngập mặt bánh. Phía trên rắc một chút rau mùi, hành phi".

Miền Nam

Ở Sài Gòn, du khách có thể dễ dàng tìm thấy cả hai loại bánh bột lọc: bánh bột lọc trần và bánh bột lọc gói lá. Biến tấu từ bánh bột lọc Huế, phiên bản bánh lọc Sài Gòn thường chỉ có nhân tôm, không thêm thịt và nước chấm ngọt hơn. Thực khách thường nhấm nháp món bánh này lấy vị để ăn tiếp món khác.

Thiên Minh, 36 tuổi, một người đang ở Huế từng sống 8 năm ở Sài Gòn, cho biết: "Bột lọc Sài Gòn cũng có nhân tôm thịt, đậu xanh, thêm nhiều thành phần khác như ruốc, mỡ hành, giò... so với phiên bản miền Trung".

Bánh bột lọc miền Nam biến tấu với nhiều nguyên liệu như mỡ hành, ruốc, giò, tôm rim... Ảnh: thon_foodie.

Xem thêm: Khác biệt bánh bột lọc ba miền - VnExpress Du lịch
 

Pianchipi

Senior Member
Bánh bột lọc Huế đủ loại
Nhân tôm thịt, nhân đậu xanh, nhân đậu phụ rán. Mình thích món nhân đậu phụ rán, chấm nước xì dầu (Huế gọi là vị tâm)
 

monmeo93

Senior Member
Bình định một số nơi có món bánh bột lọc không nhân, chang mắm ăn sực sực thế mà ngon :still_dreaming:
 

makiromeji

Senior Member
hồi cấp 1 , về nhà bạn làm bánh bột lọc, có mấy đứa bỏ nguyên trái ớt vào, hấp lên chả thấy, nhai nhồm nhoàm như đúng rồi vcl
 

monmeo93

Senior Member
có nhân chứ, gọi là bánh Quai Vạc hay Tai Dạt gì đó, t toàn kêu là bánh Dạt cho nhanh. Nhân tôm, đậu ăn thêm hẹ hành phi đậu phộng ngon bá cháy. o_O
Tai dạc tui biết chứ :still_dreaming:
không có nhầm lẫn gì đâu, cái món bánh lọc không nhân là món ăn kiểu gia đình thôi, nhanh gọn lẹ, cắt cục bột lọc ra xong đem luộc rồi pha mắm chấm + tý hành phi, ôi thôi :still_dreaming:
 

Kouni'k

Senior Member
Fun fact: Miền Trung gọi là bột lọc, còn miền Bắc và miền Nam thì gọi là bột năng, nhưng "bột năng" của miền Bắc và miền Nam lại khác nhau. "Bột năng" ở miền Bắc chính là bột lọc, còn "bột năng" ở miền Nam lại không phải là bột lọc, mà là bột củ năng. Nói rõ hơn thì bột lọc ở đây là bột sắn lọc. Do đó ở Bình Trị Thiên còn gọi món này là bánh sắn (phương ngữ: béng sắn)
 

10000usd

Senior Member
bánh bột lọc miền nam trông hơi khác nhỉ. k biết khi ăn có độ dai dai sần sật giống miền bắc không?
tôi ăn thì thấy cái đó làm nên đặc trưng của loại bánh này so với các loại bánh khác.
 

Kouni'k

Senior Member
bánh bột lọc miền nam trông hơi khác nhỉ. k biết khi ăn có độ dai dai sần sật giống miền bắc không?
tôi ăn thì thấy cái đó làm nên đặc trưng của loại bánh này so với các loại bánh khác.
Bánh này ở miền Nam làm bằng loại bột khác. Cách làm bánh cũng khác. Ở miền Trung nếu làm đúng truyền thống thì phải nhồi bột, còn ở miền Nam thì bột được khuấy như hồ, nên sau khi làm ra bánh sẽ bị nớt (nhão, không có độ dai). Giờ thì do đi theo kiểu làm công nghiệp, nhiều quán làm bánh ở miền Trung cũng dùng phương pháp bột khuấy, không còn nhồi bột, bắt bánh như truyền thống nữa.
À, cách khuấy bột chỉ có thể làm bánh gói lá, không làm bánh trần được. Nên miền Nam bánh bột lọc phổ biến là loại bánh gói lá chuối.
 

thanhbien

Senior Member
Fun fact: Miền Trung gọi là bột lọc, còn miền Bắc và miền Nam thì gọi là bột năng, nhưng "bột năng" của miền Bắc và miền Nam lại khác nhau. "Bột năng" ở miền Bắc chính là bột lọc, còn "bột năng" ở miền Nam lại không phải là bột lọc, mà là bột củ năng. Nói rõ hơn thì bột lọc ở đây là bột sắn lọc. Do đó ở Bình Trị Thiên còn gọi món này là bánh sắn (phương ngữ: béng sắn)
bánh sắn Bình trị Thiên là bánh làm từ bộ củ sắn nhưng không lọc mà để nguyên xác rồi bọc nhân đậu. hai cái khác nhau nhé
 

Kouni'k

Senior Member
bánh sắn Bình trị Thiên là bánh làm từ bộ củ sắn nhưng không lọc mà để nguyên xác rồi bọc nhân đậu. hai cái khác nhau nhé
Cả bánh làm bằng bột sắn thô và bánh làm bằng bột sắn lọc đều được gọi là béng sắn. Chỉ lớp thế hệ sau này ngày càng phổ cập từ phổ thông ngày càng nhiều hơn nên hay gọi là bánh lọc (vẫn là chưa có chữ bột trong từ bánh bột lọc). Những người Bình Trị Thiên vào miền Nam vẫn quen nói bánh lọc, vô tình lại dễ nhầm với bánh lọt của miền Tây (người Huế và Nam Quảng Trị sẽ phát âm bánh lọc và bánh lọt gần như nhau).
 

OngToDanTau

Senior Member
Fun fact: Miền Trung gọi là bột lọc, còn miền Bắc và miền Nam thì gọi là bột năng, nhưng "bột năng" của miền Bắc và miền Nam lại khác nhau. "Bột năng" ở miền Bắc chính là bột lọc, còn "bột năng" ở miền Nam lại không phải là bột lọc, mà là bột củ năng. Nói rõ hơn thì bột lọc ở đây là bột sắn lọc. Do đó ở Bình Trị Thiên còn gọi món này là bánh sắn (phương ngữ: béng sắn)
ủa bột đao (củ dong đao), bột năng/bột sắn/ bột lọc (củ sắn/ khoai mì), bột báng, bột củ mã thầy (củ năng)
bột sắn dây, bột hoàng tinh, bình tinh
Lọc lại có bột tẻ lọc, bột nếp lọc.
mịa gọi nhiều riết loạn.
Mà cái chân trâu/ bột báng ngày xưa là từ củ báng, h làm từ củ sắn/khoai mỳ gọi là bột năng cho rẻ.

mấy cái bột làm sánh thì có bột đao, năng, sắn dây, hoàng tinh, bột bắp/ngô.
 

Kouni'k

Senior Member
ủa bột đao (củ dong đao), bột năng/bột sắn/ bột lọc (củ sắn/ khoai mì), bột báng, bột củ mã thầy (củ năng)
bột sắn dây, bột hoàng tinh, bình tinh
Lọc lại có bột tẻ lọc, bột nếp lọc.
mịa gọi nhiều riết loạn.
Mà cái chân trâu/ bột báng ngày xưa là từ củ báng, h làm từ củ sắn/khoai mỳ gọi là bột năng cho rẻ.

mấy cái bột làm sánh thì có bột đao, năng, sắn dây, hoàng tinh, bột bắp/ngô.
Haizz. Mấy thứ từ địa phương này, nhiều lúc thú vị mà nhiều lúc cũng phức tạp, khó xử.
Ví dụ bột đao, bột hoàng/huỳnh tinh, bột bình tinh, bột mì tinh loạn cả tên đều là gọi chung cho loại bột xay ra từ củ dong đao (miền Bắc gọi củ dong, miền Trung gọi củ bình tinh, miền Nam gọi củ mì tinh, cây là một loài dong, thuộc họ hoàng tinh).
Tiếp nữa, loại củ mà ở miền Nam gọi là củ lùn thì miền Trung gọi là bình tinh dét.
Bột lọc làm từ củ sắn/khoai mì thì miền Trung gọi là bột lọc (một số địa phương gọi là bột sắn), miền Bắc gọi là bột năng, một số nơi ở miền Nam thì gọi là bột báng.
Trong khi lại có loại bột từ củ mã thầy lại được gọi là bột năng, bởi vì mã thầy này còn được gọi là củ năng tàu.
Bột báng thì lại làm từ thân cây báng (chứ không phải củ), mà cây báng này thì phí Nam Trung Bộ lại gọi là cây đác, thường có hạt đác để đem nấu chè.
Từ "lọc" trên bột tẻ lọc, bột nếp lọc có ý nghĩa là được lựa chọn kỹ, được chọn lọc (tức là hạt gạo đã được dần/sàng để loại bỏ tấm, trấu, sạn,...), chứ không mang nghĩa lọc (qua màng lọc) như là bột lọc (bột sắn đã được lọc qua màng để giữ lại tinh bột, vứt bỏ bã).
Cách gọi tên củ thì cũng không đồng nhất:
  • Sắn dây, sắn nước thì lại không phải là sắn mà là cây họ đậu. (Sắn dây là cây dây họ đậu có củ giống củ sắn - giải nghĩa theo miền Bắc, tôi không hiểu cách giải thích cho tên gọi sắn nước của miền Nam. Miền Bắc gọi củ đậu thì thấy hợp hơn)
  • Khoai mì thì lại không phải là khoai mà là cây họ sắn. (Tôi không hiểu vì sao miền Nam lại gọi là củ khoai mì: loại củ lấy bột, giống khoai. Nếu gọi tắt củ mì thì nó nghĩa là củ bột, vậy thì hợp lý).
 
Top