Khác biệt bánh bột lọc ba miền

OngToDanTau

Senior Member
Haizz. Mấy thứ từ địa phương này, nhiều lúc thú vị mà nhiều lúc cũng phức tạp, khó xử.
Ví dụ bột đao, bột hoàng/huỳnh tinh, bột bình tinh, bột mì tinh loạn cả tên đều là gọi chung cho loại bột xay ra từ củ dong đao (miền Bắc gọi củ dong, miền Trung gọi củ bình tinh, miền Nam gọi củ mì tinh, cây là một loài dong, thuộc họ hoàng tinh).
Tiếp nữa, loại củ mà ở miền Nam gọi là củ lùn thì miền Trung gọi là bình tinh dét.
Bột lọc làm từ củ sắn/khoai mì thì miền Trung gọi là bột lọc (một số địa phương gọi là bột sắn), miền Bắc gọi là bột năng, một số nơi ở miền Nam thì gọi là bột báng.
Trong khi lại có loại bột từ củ mã thầy lại được gọi là bột năng, bởi vì mã thầy này còn được gọi là củ năng tàu.
Bột báng thì lại làm từ thân cây báng (chứ không phải củ), mà cây báng này thì phí Nam Trung Bộ lại gọi là cây đác, thường có hạt đác để đem nấu chè.
Từ "lọc" trên bột tẻ lọc, bột nếp lọc có ý nghĩa là được lựa chọn kỹ, được chọn lọc (tức là hạt gạo đã được dần/sàng để loại bỏ tấm, trấu, sạn,...), chứ không mang nghĩa lọc (qua màng lọc) như là bột lọc (bột sắn đã được lọc qua màng để giữ lại tinh bột, vứt bỏ bã).
Cách gọi tên củ thì cũng không đồng nhất:
  • Sắn dây, sắn nước thì lại không phải là sắn mà là cây họ đậu. (Sắn dây là cây dây họ đậu có củ giống củ sắn - giải nghĩa theo miền Bắc, tôi không hiểu cách giải thích cho tên gọi sắn nước của miền Nam. Miền Bắc gọi củ đậu thì thấy hợp hơn)
  • Khoai mì thì lại không phải là khoai mà là cây họ sắn. (Tôi không hiểu vì sao miền Nam lại gọi là củ khoai mì: loại củ lấy bột, giống khoai. Nếu gọi tắt củ mì thì nó nghĩa là củ bột, vậy thì hợp lý).
tên gọi bây h lại k như tên gọi thời các cụ ngày xưa đâu.
Cái bột hoàng tinh có lúc lại để chỉ bột củ dong riềng, nhưng lại có loại hoàng tinh trong đông dược lại là cái khác với củ dong riềng.
Mịa loạn hết lên
https://suckhoedoisong.vn/hoang-tinh-lam-thuoc-tri-nhieu-benh-n108684.html
https://songkhoe.medplus.vn/bot-cay-hoang-tinh-va-5-tac-dung-to-lon-doi-voi-suc-khoe/
https://hoanhap.vn/chi-tiet/bot-hoanh-tinh--it-nguoi-biet-den-10156.html

Mà bột hoàng tinh vs bột sắn dây là đắt nhất.
bột năng rẻ nhất trong mấy thứ bột làm sánh món nước như xúp. tụi tàu nó hay xài bột bắp/ngô cho thẳng vào món canh k cần pha vào nước lạnh trước.
bột năng rẻ nên dùng để làm chân trâu thay cho bột từ củ báng, mà h họ quen gọi luôn là bột báng
 

Kouni'k

Senior Member
vừa xem Ẩm thực gia Ruy Nến phát biểu thì từ bột lọc dc lấy cảm hứng từ con nòng nọc
Nói như ẩm thực gia thì có khi bột mì tinh, bột sắn dây lấy cảm hứng từ tinh dịch.
tên gọi bây h lại k như tên gọi thời các cụ ngày xưa đâu.
Cái bột hoàng tinh có lúc lại để chỉ bột củ dong riềng, nhưng lại có loại hoàng tinh trong đông dược lại là cái khác với củ dong riềng.
Mịa loạn hết lên
https://suckhoedoisong.vn/hoang-tinh-lam-thuoc-tri-nhieu-benh-n108684.html
https://songkhoe.medplus.vn/bot-cay-hoang-tinh-va-5-tac-dung-to-lon-doi-voi-suc-khoe/
https://hoanhap.vn/chi-tiet/bot-hoanh-tinh--it-nguoi-biet-den-10156.html

Mà bột hoàng tinh vs bột sắn dây là đắt nhất.
bột năng rẻ nhất trong mấy thứ bột làm sánh món nước như xúp. tụi tàu nó hay xài bột bắp/ngô cho thẳng vào món canh k cần pha vào nước lạnh trước.
bột năng rẻ nên dùng để làm chân trâu thay cho bột từ củ báng, mà h họ quen gọi luôn là bột báng
Bởi vì hoàng tinh là lên của một họ rất nhiều cây, bột từ củ của mấy loài này đều có thể gọi là bột hoàng tinh.
Bột mì tinh và bột sắn dây thì quý hơn mấy loại kia, ở quê thường để dùng khuấy với nước uống, vừa để bổ sung năng lượng, vừa là để thanh nhiệt. Còn nấu chè để buôn bán thì họ không dùng, căn bản nó phí, dùng mấy loại bột kia cho nó rẻ.
 

redclockoldones16k

Senior Member
Tôi thấy bánh bột lọc của Quảng Bình là ngon nhất, hơn cả Huế.
Như bánh bột lọc ở phía Bắc thì làm to quá, lúc ăn phải cắt nhỏ ra, thêm nước dấm chua chua hơi ngọt vào, ăn kèm với rau tía tô và kinh giới, rất khó ăn và ko muốn nói là dở tệ.
Miền Nam thì bánh bột lọc ăn đỡ hơn miền Bắc, nhưng được cái phần nhân tôm khá ngọt, phần bột thì phải nói như nào nhỉ, kiểu ko phải là bột lọc ấy, ko đc dai lắm.
Huế thì bột lọc nhân ko đa dạng lắm, chủ yếu là tôm rim thịt mỡ với đậu xanh, kiểu bột của bánh Huế là dẻo quẹo như hồ, lúc ăn ban đầu thì ngon như sau 6-7 cái thì bắt đầu ngán.
Ở Quảng Bình thì tôi thấy bột phải nhồi, lúc làm bánh phải vắt ra từng miếng nhỏ nên lúc ăn bánh khá dai. Nhân bánh thì đủ loại biến tấu, thịt kho tiêu, mộc nhĩ, tôm đất rim, măng xào... nên khá lạ miệng, ăn nhiều không ngán. Bánh thì đủ loại chế biến từ lá, trần, rán.
1617598313834.png

1617598344311.png
 

Kouni'k

Senior Member
Bánh bột lọc ở Huế và trong Nam giờ họ rất phổ biến kiểu làm khuấy bột với nước thành hồ để làm bánh, do làm vậy thì sẽ nhanh, đỡ tốn công, có thể làm với số lượng lớn để kinh doanh.
Do không có công đoạn "nhồi" bánh nên bánh bột lọc làm kiểu khuấy hồ sẽ không có độ dai, mà thay vào đó là kiểu mủn mủn. Quán nào mà khuấy hồ ướt một chút nhiều khi ăn bánh bột lọc mà như tan trong miệng, rất dễ ngán.
Chỉ ở Bình Trị Thiên làm bánh bột lọc theo kiểu xưa mới có thêm biến tấu là bánh bột lọc chiên. Hồi trước là do làm nhiều ăn không hết, hoặc là do ngày tết, ngày có cúng giỗ làm nhiều để dành mới đem chiên lại để ăn cho nóng. Còn giờ thì điều kiện không đến nổi, nhưng vẫn thèm bánh bột lọc chiên. Bánh trần, để nguội lại rồi đem chiên, giòn giòn, dai dai, chắm vào chén nước ruốc pha loãng trộn ớt bột, nác méng cứ phải là rọ đầy cươi. Người ở vùng khác khó mà biết được.
 

Thù Kem

Senior Member
Bánh quai vạc Phan Thiết nhỏ gọn vừa miệng, đơn giản, nước mắm thắng đường thêm tý ớt xiêm với tý chanh là hết bài
 

One and only

Đã tốn tiền
có bác nào biết quán bột lọc ngon ở SG không ? :cry:

Thím ở đâu nè? Vợ mình hay mua ở 1 xe bán bánh nậm, bột lọc... kiểu Huế ở đầu hẻm 78-80 Ba Vân p14 tân bình, ngay gốc cây chỗ thú nhún á. Xe này bán buổi chiều thôi, cũng nhanh hết lắm.

Quán bánh canh cá lóc miền trung trong hẻm đường Phạm Văn Hai gần trường Ngô Sỹ Liên TB cũng bán bánh bột lọc nữa, ăn cũng được.

Kiểu Nam thì thấy dễ kiếm hơn, kiếm trong bán kính 1,5 km quanh nhà mình kiểu gì cũng có.
 

DKnight2193

Senior Member
Thím ở đâu nè? Vợ mình hay mua ở 1 xe bán bánh nậm, bột lọc... kiểu Huế ở đầu hẻm 78-80 Ba Vân p14 tân bình, ngay gốc cây chỗ thú nhún á. Xe này bán buổi chiều thôi, cũng nhanh hết lắm.

Quán bánh canh cá lóc miền trung trong hẻm đường Phạm Văn Hai gần trường Ngô Sỹ Liên TB cũng bán bánh bột lọc nữa, ăn cũng được.

Kiểu Nam thì thấy dễ kiếm hơn, kiếm trong bán kính 1,5 km quanh nhà mình kiểu gì cũng có.
Thanks thím, tôi ở quận 5 lận ra tới đó thì xa phết. Tôi cũng ăn mấy chỗ gần gần mà thấy không ngon cho lắm
 

thiendieu1

Senior Member
Haizz. Mấy thứ từ địa phương này, nhiều lúc thú vị mà nhiều lúc cũng phức tạp, khó xử.
Ví dụ bột đao, bột hoàng/huỳnh tinh, bột bình tinh, bột mì tinh loạn cả tên đều là gọi chung cho loại bột xay ra từ củ dong đao (miền Bắc gọi củ dong, miền Trung gọi củ bình tinh, miền Nam gọi củ mì tinh, cây là một loài dong, thuộc họ hoàng tinh).
Tiếp nữa, loại củ mà ở miền Nam gọi là củ lùn thì miền Trung gọi là bình tinh dét.
Bột lọc làm từ củ sắn/khoai mì thì miền Trung gọi là bột lọc (một số địa phương gọi là bột sắn), miền Bắc gọi là bột năng, một số nơi ở miền Nam thì gọi là bột báng.
Trong khi lại có loại bột từ củ mã thầy lại được gọi là bột năng, bởi vì mã thầy này còn được gọi là củ năng tàu.
Bột báng thì lại làm từ thân cây báng (chứ không phải củ), mà cây báng này thì phí Nam Trung Bộ lại gọi là cây đác, thường có hạt đác để đem nấu chè.
Từ "lọc" trên bột tẻ lọc, bột nếp lọc có ý nghĩa là được lựa chọn kỹ, được chọn lọc (tức là hạt gạo đã được dần/sàng để loại bỏ tấm, trấu, sạn,...), chứ không mang nghĩa lọc (qua màng lọc) như là bột lọc (bột sắn đã được lọc qua màng để giữ lại tinh bột, vứt bỏ bã).
Cách gọi tên củ thì cũng không đồng nhất:
  • Sắn dây, sắn nước thì lại không phải là sắn mà là cây họ đậu. (Sắn dây là cây dây họ đậu có củ giống củ sắn - giải nghĩa theo miền Bắc, tôi không hiểu cách giải thích cho tên gọi sắn nước của miền Nam. Miền Bắc gọi củ đậu thì thấy hợp hơn)
  • Khoai mì thì lại không phải là khoai mà là cây họ sắn. (Tôi không hiểu vì sao miền Nam lại gọi là củ khoai mì: loại củ lấy bột, giống khoai. Nếu gọi tắt củ mì thì nó nghĩa là củ bột, vậy thì hợp lý).
Tưởng gọi là bánh bột lọc vì mang bột đi lọc ( luộc) chứ, giờ mới biết là tên loại bột.
 

Kouni'k

Senior Member
Tưởng gọi là bánh bột lọc vì mang bột đi lọc ( luộc) chứ, giờ mới biết là tên loại bột.
Gọi là bột lọc để phân biệt với bột sắn không lọc (một bên có công đoạn lọc, ngâm nước và để lắng, tách tinh bột, một bên không).
Còn hành động "luộc" thì từ địa phương không phải "lọc" mà là "lọoc" (nguyên âm đôi 2 chữ "o-o", đọc như trong chữ "áo cọoc-xê"/Corset hay "đàn ác-cóoc-đê-ông"/Accordion).
 

thiendieu1

Senior Member
Gọi là bột lọc để phân biệt với bột sắn không lọc (một bên có công đoạn lọc, ngâm nước và để lắng, tách tinh bột, một bên không).
Còn hành động "luộc" thì từ địa phương không phải "lọc" mà là "lọoc" (nguyên âm đôi 2 chữ "o-o", đọc như trong chữ "áo cọoc-xê"/Corset hay "đàn ác-cóoc-đê-ông"/Accordion).
Giờ mới biết, tại ở quê không có gọi là bánh bột lọc nên cũng không biết. Mà từ địa phương quê em cũng gọi là "lọc" thôi, chứ Hà Tĩnh mới đọc là "lọoc"
 
Top