Khi các 'đế chế' tỉ đô la nằm ngoài sàn chứng khoán

amarok

Junior Member
(TBKTSG Online) - LTS: Khối tài sản khổng lồ nằm ẩn trong các doanh nghiệp chưa niêm yết đang được thúc đẩy để kích hoạt trên sàn chứng khoán. Không ít doanh nghiệp có doanh thu vài tỉ đô la Mỹ, lợi nhuận hàng mười mấy ngàn tỉ đồng, thương hiệu được nhận biết ở cả vùng sâu vùng xa, nhưng câu chuyện lên sàn chứng khoán, minh bạch, công khai tài chính, hiệu quả kinh doanh... lại vẫn là một ẩn số. Chuyên đề của TBKTSG Online sẽ cung cấp đến bạn đọc những dữ liệu tổng quan để từ đó có góc nhìn đa chiều về câu chuyện kinh doanh, quản trị nơi những doanh nghiệp tỉ đô la không niêm yết này.

Giới phân tích cho rằng hầu hết doanh nghiệp tỉ đô la của Việt Nam hôm nay, bao gồm cả những doanh nghiệp đã niêm yết hoặc nằm ngoài sàn chứng khoán, đều đã trải qua chặng đường đầy gian nan và thách thức. Bên cạnh mục tiêu niêm yết trên sàn chứng khoán để minh bạch, công khai tài chính, hiệu quả kinh doanh thì một mong muốn lớn hơn của cộng đồng kinh doanh đó là ý chí vươn lên, nỗ lực không ngừng tìm những động lực phát triển mới, từ đó có thể kỳ vọng thế hệ doanh nghiệp tỉ đô la sẽ tiếp tục đưa những thương hiệu Việt vươn xa trên thị trường quốc tế.


Cuốn sách của ái nữ nhà Tân Hiệp Phát tiết lộ doanh nghiệp này được định giá 2,5 tỉ đô la nhưng mọi thông tin về dòng tiền kinh doanh không phải ai cũng biết do doanh nghiệp này chưa lên sàn. Ảnh minh họa: THP
Trong Đề án tái cấu trúc thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025 được Thủ tướng phê duyệt vào đầu năm 2019, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2020 phải đạt mốc bằng 100% GDP (hiện nay tỷ lệ này bằng 80% GDP).
Mục tiêu trên phụ thuộc vào hai yếu tố: giá cổ phiếu và số lượng cổ phiếu niêm yết trên sàn. Nhưng để khối doanh nghiệp đáp ứng bằng 20% GDP còn lại chuyển lên sàn chứng khoán vẫn là một bài toán khó. Trong đó, các doanh nghiệp theo mô hình quản trị gia đình vẫn là những đơn vị có lý do để “cố thủ” lâu nhất.

Duy trì sự tiến hóa theo trục dọc
Loại trừ những doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa và các ngân hàng thương mại có “deadlines” (thời hạn) lên sàn thì nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn vẫn đang chưa mặn mà trong việc lên sàn. Có thể kể đến những doanh nghiệp có quy mô vốn lớn, thậm chí được định giá lên đến hàng tỉ đô như Tân Hiệp Phát, Tập đoàn IPP, Trung Thủy Group, Ba Huân, Bitis…
Hầu như trong số họ, không nhiều doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn trên sàn vì lượng tiền mặt được tích lũy khá dày. Với mô hình quản trị xoay quanh trục dọc của gia đình thì việc lên sàn chứng khoán có thể khiến họ sợ về việc “phân nhánh” quyền kiểm soát. Hay những giá trị văn hóa, bí kíp kinh doanh có thể bị pha loãng sẽ dẫn đến rủi ro cho doanh nghiệp.
Câu chuyện lùm xùm của Công ty Ba Huân và Quỹ đầu tư Vinacapital cách đây hai năm là một trường hợp cho thấy doanh nghiệp khối này chưa sẵn sàng với thị trường vốn. Dù với mô hình hợp tác nào cũng khiến họ nảy sinh tâm lý lo sợ về việc “mất cơ đồ” sau nhiều năm gầy dựng. Với trường hợp của Ba Huân có lẽ việc lên sàn sẽ tương đối phức tạp đối với họ.
Không phải việc thu mình lại sau khi thử tiếp cận vốn từ các nhà đầu tư như Ba Huân, có nhiều doanh nghiệp chỉ cần đề cập đến việc niêm yết đã khẳng định ngay là “không có nhu cầu”. Trường hợp này có thể kể đến Công ty Nệm cao su Kymdan hay Công ty TNHH sản xuất Hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti’s).
Ông Nguyễn Hữu Trí, Chủ tịch Công ty Nệm cao su Kymdan từng cho rằng, có không ít đối tác nước ngoài, sản xuất cũng có, đầu tư tài chính cũng có, đặt vấn đề hợp tác làm ăn, góp vốn, nhưng ông đều từ chối. Kế hoạch lên sàn cũng không được xây dựng dù rằng công ty nhận thức được việc hiệu quả về quản trị khi niêm yết.
Lý do không niêm yết của Kymdan rất đơn giản, bí quyết công thức sản xuất nệm cao su được cha ông Trí phát minh và đăng ký bản quyền cả trong và ngoài nước. Công thức ấy là tài sản gia truyền của gia đình, ông Trí không muốn chia sẻ nó với bất kỳ người ngoài, đối tác nào. Cho đến giờ, Kymdan vẫn không niêm yết.
Trong khi đó, bà Lai Khiêm, Phó tổng giám đốc Biti’s cũng nhìn nhận việc lên sàn không được doanh nghiệp tính đến, việc kêu gọi góp vốn đầu tư cũng vậy, dù có nhiều nhà đầu tư đặt vấn đề. Tính chất sản phẩm của doanh nghiệp cũng chỉ hướng đến việc bắt tay với các nhà sản xuất khác để tìm hiểu quy trình công nghệ chứ không có nhu cầu mở rộng về quy mô vốn.
Việc ẩn mình của các doanh nghiệp gia đình khiến cho việc tìm hiểu về lớp lang tài chính hay quản trị của họ trở nên khó khăn hơn. Hai năm trước quyển sách “Competing with giants” của ái nữ nhà Tân Hiệp Phát xuất bản cũng đã tiết lộ chi tiết doanh nghiệp này được tập đoàn lớn ở Mỹ đặt vấn đề mua bán với mức định giá 2,5 tỉ đô la. Đây có thể là thông tin duy nhất về quy mô doanh nghiệp mà nhà đầu tư có thể tiếp cận được.
Vì là công ty chưa niêm yết nên nhiều nhà đầu tư tò mò kiểm chứng thông tin cũng trở nên khó khăn. Bởi những thông tin về báo cáo tài chính dường như bị “khóa chặt”. Tân Hiệp Phát là công ty dạng gia đình với cổ đông chính là vợ chồng ông Trần Quí Thanh và hai cô con gái.
Trong khi thành viên ban lãnh đạo Tân Hiệp Phát chi tiền đầu tư trên sàn rất nhiều, thậm chí đã xuất hiện các giao dịch lớn, nhưng việc niêm yết doanh nghiệp vẫn chưa bao giờ được đề cập.

Vận hành chéo hệ sinh thái tỉ đô la
Không hoàn toàn ẩn mình như các doanh nghiệp gia đình kể trên, trên thương trường Việt Nam cũng có nhiều doanh nghiệp vận hành dưới hai nửa bức tránh sáng – tối với mô hình Holdings. Không lên sàn nhưng xây dựng cho mình một hệ sinh thái tỉ đô với những công ty cổ phần có quan hệ sở hữu chồng chéo. Ở dạng thức này có thể kể đến các tập đoàn như Vạn Thịnh Phát, Liên Thái Bình Dương, Trung Thủy Group…
Với Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, giới đầu tư xem như một đế chế bí ấn của gia tộc họ Trương. Vạn Thịnh Phát được sở hữu và điều hành bởi bà Trương Mỹ Lan cùng chồng là ông Eric Chu Nap Kee, một doanh nhân trong lĩnh vực bất động sản tại Hong Kong. Dù không niêm yết nhưng quy mô của doanh nghiệp này được đánh giá rất lớn thông quả “giỏ hàng” dự án bất động sản tỉ đô, án ngự ở hầu hết đất vàng trung tâm TPHCM.
Ngoài quy mô tài sản, tập đoàn này là trung tâm của một loạt công ty có sở hữu chồng chéo phức tạp. Một trong những đặc điểm chung hiếm hoi của các công ty trong hệ thống Vạn Thịnh Phát là hầu hết đều có quy mô vốn điều lệ rất lớn, từ vài ngàn đến vài chục ngàn tỉ đồng.
Các công ty trong hệ thống Vạn Thịnh Phát không sở hữu tên gọi hay nhận diện chung, cũng như không có sự sở hữu tập trung mà sở hữu chéo lẫn nhau tương đối phức tạp. Nhiều người vì các công ty có liên quan trong hệ thống của tập đoàn này gần như là những “quản gia” đảm trách việc “đi chợ” và cai quản các dự án.

Hay với tập đoàn IPP, là nhà phân phối nhiều hàng hiệu nhất tại Việt Nam, tập đoàn này cũng là công ty tư nhân lớn nhất hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ hàng không với các cửa hàng miễn thuế.
Hệ sinh thái của tập đoàn này gồm 7 công ty thành viên và 18 công ty liên kết, vận hành xoay quanh 4 thành viên của gia đình doanh nhân. Trong đó, ông Hạnh Nguyễn, giữ ghế Chủ tịch HĐTV; vợ ông là bà Lê Hồng Thủy Tiên đảm nhiệm vai trò tổng giám đốc điều hành và 2 người con trai Louis Nguyễn và Phillip Nguyễn giữ vị trí phó tổng giám đốc.
Dù không công bố doanh thu hợp nhất, tuy nhiên vì thực hiện nhiều thương vụ đầu tư nên kết quả kinh doanh của một công ty con vẫn được cởi mở. Tính đến cuối năm 2018, IPP Group cho biết tập đoàn đã đầu tư hơn 500 triệu đô la thông qua 30 dự án lớn, nhỏ tại Việt Nam. Trong đó đáng kể nhất vẫn là sự gia tăng ảnh hưởng trong lĩnh vực hàng không với Công ty cổ phần Dịch vụ hàng không sân bay Tân Sơn Nhất (Sasco). Công ty này cũng đem lại doanh thu đều đặn trên 2.000 tỉ đồng mỗi năm cho IPP.
Đây chỉ là những doanh nghiệp có quy mô lớn, vận hành xoay quanh việc nâng đỡ lẫn nhau trong hệ sinh thái của riêng mình. Có thể việc lên sàn không mang nhiều ý nghĩa về vốn lẫn quản trị đối với họ. Hiện nay vẫn còn nhiều doanh nghiệp tương tự như vậy ẩn mình dưới sàn với khối tài sản khổng lồ.

Lên sàn không nhiều ý nghĩa?
Niêm yết hay không niêm yết vẫn là câu hỏi khiến nhiều doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ đắn đo. Tuy vậy với những doanh nghiệp gia đình có bề dày kinh doanh thì triết lý kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, khả năng ra quyết định vẫn là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Vấn đề lên sàn với họ có lẽ không còn quan trọng bằng việc duy trì sự ổn định.
Rõ ràng, niêm yết là một bước tiến chiến lược đối với doanh nghiệp, giúp gia tăng uy tín, vốn dài hạn và tạo tính thanh khoản cho cổ phiếu. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp được xây dựng trên nền tảng văn hóa “gia đình trị” có thể gặp nhiều khó khăn khi niêm yết, khi họ phải chấp nhận thay đổi sang văn hóa quản trị đa dạng hướng tới sự minh bạch khi có sự tham gia của các cổ đông bên ngoài.
Ông Bùi Tuấn Minh, Phó tổng giám đốc phụ trách doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp gia đình của Công ty Deloitte Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp tư nhân sở hữu bởi một số ít cổ đông hay của gia đình, ít bị áp lực giám sát, yêu cầu minh bạch theo quản trị (ví dụ chế độ báo cáo, sổ sách kế toán tài chính), loại được khả năng bị thâu tóm, và tăng tốc độ của việc đưa quyết định.
Đồng quan điểm, ông Phan Dũng Khánh, Giám Đốc Tư vấn đầu tư Công ty chứng khoán MayBank KimEng cho biết, việc lên sàn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người lãnh đạo, khó kiểm soát công ty hơn do nhiều cổ đông có tiếng nói hơn trước. Doanh nghiệp phải tuân thủ nhiều nguyên tắc và quy định hơn nên nhiều thông tin hoặc bí mật kinh doanh đôi khi không được phép nắm giữ hoặc che dấu vì có thể sai phạm vì giao dịch nội gián.
Do đó, các doanh nghiệp đứng trước bài toán phải phát triển mở rộng, cần phải cân nhắc kỹ càng những rủi ro và thách thức để đưa ra lựa chọn chiến lược tối ưu và phù hợp với tầm nhìn phát triển dài hạn và văn hóa của doanh nghiệp mình. Với doanh nghiệp gia đình họ có “thành trì” để bảo vệ và việc “phân nhánh” quản trị, pha loãng văn hóa doanh nghiệp có thể là điều khó chấp nhận.

https://www.thesaigontimes.vn/td/304397/khi-cac-de-che-ti-do-la-nam-ngoai-san-chung-khoan.html
 
công ty gia đình thì lên sàn làm gì
dụ con nít ăn shit à :sneaky:
Lên sàn là một lợi thế để huy động vốn với giá rẻ, tăng nhanh các khoản đầu tư, mở rộng và phát triển.

Walmart là một ví dụ, giờ con cái ông này đều là tỷ phú, giờ giàu còn hơn bố.

Tất nhiên có cái hại là mất quyền kiểm soát. Nhưng nếu như thế hệ con cái kém, thì doanh nghiệp cũng lụn bại nhanh hơn. Còn lên sàn thì cổ đông có thể họp, phế truất tổng và duy trì sự phát triển của công ty.
 

canvas102

Member
công ty gia đình thì lên sàn làm gì
dụ con nít ăn shit à :sneaky:
Lên sàn để exit bớt, giảm tỷ lệ % của tài sản công ty trong portfolio tài chính của mình, thuật ngữ ngành là "bỏ trứng vào nhiều giỏ". Tất nhiên anh có thể tự lấy tiền lời doanh thu ra để tự đầu tư mở rộng đa ngành mà không cần IPO, nhưng làm vậy nó kèm theo rủi ro lớn vì mỗi ngành mới anh mở nó như một startup mới, anh sẽ phải học lại từ đầu, xây dựng lại từ đầu, dù là lần này anh có nhiều tiền hơn.
 
Lên sàn là một lợi thế để huy động vốn với giá rẻ, tăng nhanh các khoản đầu tư, mở rộng và phát triển.

Walmart là một ví dụ, giờ con cái ông này đều là tỷ phú, giờ giàu còn hơn bố.

Tất nhiên có cái hại là mất quyền kiểm soát. Nhưng nếu như thế hệ con cái kém, thì doanh nghiệp cũng lụn bại nhanh hơn. Còn lên sàn thì cổ đông có thể họp, phế truất tổng và duy trì sự phát triển của công ty.
Cty mềnh làm hiện tại là bosch, cũng méo lên sàn. Nó vượt qua ww1, ww2 với thành tích là trong suốt lịch sử pt chưa bao giờ tăng trng âm.
cơ mà covid này toang mẹ. :)
 

phuc_tho1

Member
thằng THP còn biết nó kinh doanh gì ra tiền, chứ VTP mới kinh, toàn đem tiền tấn mua xong để đó chơi vui chả làm ăn gì.
 
Đa số các cty gia đình mà nắm vị thế độc tôn trong chuỗi cũng ứng thews giới ở đức đều ko lên sàn, cứ ăn tàn tàn thành ông kẹ rồi cứ tiếp tục ăn tàn tàn thôi.
Hồi trc pv thằng bút chì fabel castell, hỏi nó bí quyết thành cty hàng đầu tg là gì. Sếp tổng tl: tau đéo biết. Nàh tau sx bút chì mấy đời rồi. Chả uan tâm tg ntn, nhà tau cứ làm bút chì thôi. Nếu nói bí quyết, có lẽ là nhà tàu luôn toàn tâm toàn ý sx ra những cây bút chì tốt nhất tụi tau. Ó thể làm đc. Có vại thôi.
 

nocturnator

Member
Đa số các cty gia đình mà nắm vị thế độc tôn trong chuỗi cũng ứng thews giới ở đức đều ko lên sàn, cứ ăn tàn tàn thành ông kẹ rồi cứ tiếp tục ăn tàn tàn thôi.
Hồi trc pv thằng bút chì fabel castell, hỏi nó bí quyết thành cty hàng đầu tg là gì. Sếp tổng tl: tau đéo biết. Nàh tau sx bút chì mấy đời rồi. Chả uan tâm tg ntn, nhà tau cứ làm bút chì thôi. Nếu nói bí quyết, có lẽ là nhà tàu luôn toàn tâm toàn ý sx ra những cây bút chì tốt nhất tụi tau. Ó thể làm đc. Có vại thôi.
Tùy ngành, những ngành thị trường nó thay đổi liên tục mà tư duy kiểu ông này thì sụp sớm.
 

kittynam

Member
IPO thì không nó nhưng mấy bác rành kinh tế cho hỏi mấy thương vụ M&A sát nhập hay mua lại công ty nhỏ hơn thì đơn vị mua lại trả bằng tiền mặt luôn à? Ví dụ như doanh nghiệp định giá 100tr USD thì khi mua bên mua sẽ trả luôn 100tr USD cho chủ sở hữu doanh nghiệp đó à?
 

Ahura

Đã tốn tiền
Lên sàn là một lợi thế để huy động vốn với giá rẻ, tăng nhanh các khoản đầu tư, mở rộng và phát triển.

Walmart là một ví dụ, giờ con cái ông này đều là tỷ phú, giờ giàu còn hơn bố.

Tất nhiên có cái hại là mất quyền kiểm soát. Nhưng nếu như thế hệ con cái kém, thì doanh nghiệp cũng lụn bại nhanh hơn. Còn lên sàn thì cổ đông có thể họp, phế truất tổng và duy trì sự phát triển của công ty.
đâu phải cứ lên sàn là cty duy trì dc đà phát triển đâu
người trực tiếp điều hành công ty là CEO, hội đồng chỉ đứng đằng sau chứ ko trực tiếp kd nên nếu chọn sai người thì đi xuống hết
yahoo phá sản là 1 vd
 
Lên sàn là một lợi thế để huy động vốn với giá rẻ, tăng nhanh các khoản đầu tư, mở rộng và phát triển.

Walmart là một ví dụ, giờ con cái ông này đều là tỷ phú, giờ giàu còn hơn bố.

Tất nhiên có cái hại là mất quyền kiểm soát. Nhưng nếu như thế hệ con cái kém, thì doanh nghiệp cũng lụn bại nhanh hơn. Còn lên sàn thì cổ đông có thể họp, phế truất tổng và duy trì sự phát triển của công ty.
tôi hoàn toàn đồng ý vs anh ở điểm huy động nguồn lực từ việc lên sàn, cơ mà ở VN huy động xong toàn thấy fail, điển hình là chiêu bán giấy lấy tiền của anh Quyết, rất ít cty ở VN niêm yết xong là dùng nguồn vốn vào R&D mà toàn thấy để mở rộng thị trường với lam man sang lĩnh vực BĐS
 
IPO thì không nó nhưng mấy bác rành kinh tế cho hỏi mấy thương vụ M&A sát nhập hay mua lại công ty nhỏ hơn thì đơn vị mua lại trả bằng tiền mặt luôn à? Ví dụ như doanh nghiệp định giá 100tr USD thì khi mua bên mua sẽ trả luôn 100tr USD cho chủ sở hữu doanh nghiệp đó à?
Nếu có tiền tươi thóc thật, thì có thể mua luôn.
Còn không sẽ sát nhập bằng việc vay tiền để mua
Hoặc mua bằng cổ phiếu: tức là chia cho công ty kia cổ phiếu của công ty mới: xem vụ sát nhập Mars và Wigley
Hoặc bằng cả cổ phiếu và tiền

đâu phải cứ lên sàn là cty duy trì dc đà phát triển đâu
người trực tiếp điều hành công ty là CEO, hội đồng chỉ đứng đằng sau chứ ko trực tiếp kd nên nếu chọn sai người thì đi xuống hết
yahoo phá sản là 1 vd
Công ty nào chả có khả năng phá sản :) không lên sàn thì phá sản người ta có thể không biết thôi chứ khác gì. Yahoo phá sản chứ Google, IBM, FB đã phá sản đâu? :)
 

thuongshoo4

Đã tốn tiền
Lên sàn là một lợi thế để huy động vốn với giá rẻ, tăng nhanh các khoản đầu tư, mở rộng và phát triển.

Walmart là một ví dụ, giờ con cái ông này đều là tỷ phú, giờ giàu còn hơn bố.

Tất nhiên có cái hại là mất quyền kiểm soát. Nhưng nếu như thế hệ con cái kém, thì doanh nghiệp cũng lụn bại nhanh hơn. Còn lên sàn thì cổ đông có thể họp, phế truất tổng và duy trì sự phát triển của công ty.
Bên Mỹ có Dell đó. Từ ngày chia tay sàn, thành công ty gia đình thì ăn nên làm ra.
 

vothanh

Member
Thím nào làm trong THP cho em hỏi hình như THP có quỹ riêng dành đầu tư bds đúng không?
Đợt em có nghe kể quỹ này chuyên đi thu gom mua đất sll ở các vùng ven, sau đó mốc nối vs iq cao tung dự án về để lướt sóng
Mấy đợt ầm ĩ ở kcn Nhơn Trạch nghe cũng có phần của quỹ này
Em nghe được vậy, thím nào từng làm trong đó xác mình giúp em với
 

axlroses

Member
Lều báo và kinh tế gia VN ít học thắc mắc gì nhỉ.
Uy tín của họ lớn đến mức ko cần huy động vốn từ public thì cần gì lên sàn. Kiểu như mấy anh tài này nếu tốt thì ngân hàng còn phải xếp hàng vào ấy chứ lị
 

Ahura

Đã tốn tiền
Nếu có tiền tươi thóc thật, thì có thể mua luôn.
Còn không sẽ sát nhập bằng việc vay tiền để mua
Hoặc mua bằng cổ phiếu: tức là chia cho công ty kia cổ phiếu của công ty mới: xem vụ sát nhập Mars và Wigley
Hoặc bằng cả cổ phiếu và tiền


Công ty nào chả có khả năng phá sản :) không lên sàn thì phá sản người ta có thể không biết thôi chứ khác gì. Yahoo phá sản chứ Google, IBM, FB đã phá sản đâu? :)
Ko có gì là tuyệt đối cả
Lên sàn cũng vậy thôi
IBM đã ko còn là người khổng lồ
FB và GG đang ở thời hoàng kim của mình
Apple từng suýt phá sản khi SJ rời công ty
M$ từng tụt dốc thảm hại khi Steve Ballmer nắm CEO với quả mua Nokia để đời
Và Nokia từng là 1 đế chế hùng mạnh mà nay ai còn nhớ...
 
Top