Kiến nghị bỏ khẩu hiệu 'Tiên học lễ, hậu học văn': Giáo sư Trần Ngọc Thêm nói gì?

Cryolite.2

Senior Member
https://tuoitre.vn/kien-nghi-bo-kha...u-tran-ngoc-them-noi-gi-20211125092912027.htm

TTO - GS.TSKH Trần Ngọc Thêm nói: Xã hội muốn phát triển thì điều quan trọng là cần phải có con người sáng tạo, mà để có con người sáng tạo thì trước hết phải có con người chủ động.

Kiến nghị bỏ khẩu hiệu Tiên học lễ, hậu học văn: Giáo sư Trần Ngọc Thêm nói gì? - Ảnh 1.

Sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) trong giờ tự học Ảnh: TRẦN HUỲNH

Ý kiến "Cần chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" để khai mở tư duy phản biện, giải phóng sức sáng tạo" của GS Trần Ngọc Thêm tại hội thảo "Văn hóa học đường trong bối cảnh đổi mới GD-ĐT", do Ủy ban Văn hóa, giáo dục của Quốc hội tổ chức, đã thu hút sự quan tâm của dư luận.

Ngày 24-11, phóng viên Tuổi Trẻ đã trao đổi với GS.TSKH Trần Ngọc Thêm (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) về vấn đề này.

Ông Thêm nói: Xã hội muốn phát triển thì điều quan trọng là cần phải có con người sáng tạo, mà để có con người sáng tạo thì trước hết phải có con người chủ động. Môi trường học đường cần đề cao, khích lệ tư duy phản biện, khai phóng. Không sử dụng những cách biểu đạt mang tính thụ động như "con ngoan trò giỏi" ("ngoan" theo nghĩa là "dễ bảo, vâng lời", "giỏi" theo nghĩa "thuộc bài").

* Vì sao ông kiến nghị cần chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn", thưa giáo sư?

- Bởi vì khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" là sản phẩm của nền giáo dục Nho giáo, phục vụ cho mục tiêu đào tạo người thừa hành, coi việc đòi hỏi người dưới phải phục tùng và giữ "lễ" với người trên là yêu cầu số 1.

Một nguồn nhân lực như vậy giỏi lắm chỉ có thể giữ cho xã hội ổn định, chứ không thể giúp xã hội phát triển. Muốn xây dựng một xã hội phát triển thì phải có những con người sáng tạo. Để sáng tạo, phải chủ động và có tư duy phản biện.

"Tiên học lễ" rồi thì con người sẽ trở nên thụ động, sẽ không còn tư duy phản biện nữa. "Tiên học lễ" đòi hỏi quan hệ một chiều, người dưới tôn trọng người trên. Còn sức sáng tạo và sự phản biện tồn tại trong quan hệ hai chiều, người dưới và người trên cần có sự tôn trọng lẫn nhau.

Chừng nào còn đề cao chữ "lễ" thì người học còn bị trói buộc trong quan hệ kính trọng một chiều. Chấm dứt sử dụng khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" sẽ là điều kiện cần để khai mở tư duy phản biện, giải phóng sức sáng tạo.

Kiến nghị bỏ khẩu hiệu Tiên học lễ, hậu học văn: Giáo sư Trần Ngọc Thêm nói gì? - Ảnh 2.

GS.TSKH Trần Ngọc Thêm

* Vậy theo ông, để khuyến khích người học thể hiện tính chủ động, nội dung và phương pháp giáo dục cần đổi mới ra sao?

- Để người học thể hiện được tính chủ động và sức sáng tạo thì nội dung giáo dục cần chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang rèn luyện phương pháp. Cần thực hiện dân chủ trong giáo dục, thay đổi quan niệm về công việc của người thầy từ việc truyền thụ kiến thức sang việc hướng dẫn người học sáng tạo và tự chịu trách nhiệm về sự sáng tạo của mình.

Cần chống việc nhồi nhét kiến thức, chống cách học thuộc lòng; chấm dứt cách học theo bài mẫu; thay đổi quan niệm về cách biên soạn sách giáo khoa (sách giáo khoa ngắn gọn, cô đúc là để đáp ứng nhu cầu học thuộc lòng); bỏ cách ra đề thi kèm theo đáp án (việc chấm thi theo đáp án giết chết tư duy sáng tạo của cả trò lẫn các thầy cô giáo bởi vì mọi sáng tạo độc đáo khác với đáp án buộc người chấm phải cho điểm kém và buộc người học phải nhận điểm kém).

Chừng nào còn đề cao quá mức vai trò của người thầy, của đáp án thì tư duy phản biện sẽ không thể phát triển, không thể có xã hội phát triển. Để khuyến khích sáng tạo và khuyến khích tư duy phản biện, cần thay việc giáo dục hàng loạt với quan niệm thành tích tính theo điểm số, theo số lượng trò điểm cao, thi đỗ bằng giáo dục cá nhân hóa.

Cần sớm thừa nhận và luật hóa mô hình giáo dục tại gia, hay gia thục (homeschooling) với tư cách là một giải pháp thay thế hợp pháp cho các trường công lập và tư thục.

* Còn ở góc độ người học, theo ông, giáo dục cần thay đổi ra sao để người học thực sự có được sự chủ động, sáng tạo?

- Để thực sự có được sự chủ động, sáng tạo thì người học phải tự tin trong giao tiếp, phải rèn luyện tư duy phản biện để đặt câu hỏi và đối thoại với người dạy. Người học phải có bản lĩnh để nghĩ khác, nói khác với số đông các bạn học còn lại, để thoát ra khỏi áp lực của họ. Để chủ động và tự tin trong hoạt động, trong công việc thì người học phải rèn luyện phong cách làm việc khoa học, có kế hoạch.

Để có con người sáng tạo, cần chống bệnh thành tích, bệnh phong trào và bệnh đối phó. Cần bắt đầu từ việc thay đổi quan niệm, không sử dụng những cách biểu đạt mang tính thụ động như "con ngoan trò giỏi" (ngoan theo nghĩa "dễ bảo, vâng lời", giỏi theo nghĩa "thuộc bài").

Để đổi mới giáo dục và đào tạo cần có một giải pháp tổng thể nhưng không dàn trải mà có chìa khóa, có trọng tâm, trọng điểm. Chìa khóa phải là thay đổi triết lý giáo dục. Trong triết lý giáo dục, trọng tâm và trọng điểm phải là thay đổi mô hình văn hóa giáo dục nói chung và văn hóa học đường nói riêng từ mô hình hướng đến xã hội ổn định chuyển sang mô hình hướng đến xã hội phát triển.

...
 

Ignatz

Senior Member
Giờ giáo sư về làng quê bỏ hết lễ nghĩa thì cho ngồi chung bàn với đám con cháu giáo sư chịu không :look_down:

- Bởi vì khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" là sản phẩm của nền giáo dục Nho giáo, phục vụ cho mục tiêu đào tạo người thừa hành, coi việc đòi hỏi người dưới phải phục tùng và giữ "lễ" với người trên là yêu cầu số 1.

Một nguồn nhân lực như vậy giỏi lắm chỉ có thể giữ cho xã hội ổn định, chứ không thể giúp xã hội phát triển. Muốn xây dựng một xã hội phát triển thì phải có những con người sáng tạo. Để sáng tạo, phải chủ động và có tư duy phản biện.
 

Spheros

Senior Member
Giáo sư nói đúng rồi đấy. Nhà báo cũng nên cập nhật, ghi là thằng Thêm nói... chứ sao phải ghi GS Trần Ngọc Thêm.

Bảo câu đấy khó hiểu thay câu khác dễ hiểu còn được chứ ngồi phân tích vớ vẩn. Đm cái loại giáo sư ngu quá lợn :beat_brick:
 

dangleduy91

Senior Member
Bởi vì khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn" là sản phẩm của nền giáo dục Nho giáo,

-Cái cần phải sửa là cái ruột bên trong, chứ không phải những cái hình thức bên ngoài như ông Giáp Văn Dương lo lắng. Bởi vì với cái thẩm mỹ của số đông u mê hiện nay, với cung cách chụp giật, câu view của các nhà đài, không có phim tập Tàu thì sẽ có phim tập Hàn, đầy ung thư, phản bội, chia ly sướt mướt, hay phim tập Việt sống sượng rẻ tiền. Cũng là nhét rác vào đầu thì có cần ưu tiên rác Việt, rác Hàn chứ không phải rác Tàu? Bởi vì nếu hằng năm Tết đến người ta vẫn xin ông đồ chữ Nhẫn như một cái máy, mà không ai bỏ ra lấy hai phút để nghĩ xem trong năm mình đã tu tập, cảnh tỉnh bản thân thế nào, thì nếu có bỏ cái chữ Hán đó đi mà thay bằng cái gì đấy người ta có thể “đọc được” như ông Dương yêu cầu (“Keep calm” cho nó Tây?) thì cái tờ chữ đó cũng chẳng thần kỳ biến người sở hữu nó thành một người tự chủ, đàng hoàng, bản lĩnh. Bởi vì nếu các trường học chỉ thay cái khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” bằng “Hãy tin vào chính bạn” (một phương châm 100% Mỹ), thì liệu vì thế nạn dạy thêm, phong bì, chạy trường chạy điểm, có bỗng dưng biến mất? Nếu thay Tết Nguyên đán bằng Lễ Noel thì người ta liệu có thôi biếu sếp phong bì, mà chuyển sang tặng ngỗng?

Ông Giáp Văn Dương và những người giống ông có đang đề nghị Việt Nam làm một cuộc cách mạng văn hóa nữa, lại đạp đổ các đền chùa miếu mạo, lại lên danh sách các “hủ tục”, phát động phong trào xây dựng “văn hóa mới”, duy lần này không phải xây dựng “con người mới xã hội chủ nghĩa” mà là “con người mới tư bản toàn cầu”?

Trích sách Bức xúc không làm ta vô can của tiến sĩ Đặng Hoàng Giang.
 

Đặt Vụ

Senior Member
Thời nay làm đéo gì còn phong kiến để mà có cái gọi là nho giáo nữa, gì mà "quân xử thần tử, thần bất tử bất trung bla bla". Tiên học lễ hiện nay phải hiểu là học đạo đức, biết kính trên nhường dưới, học làm con người cho tốt trước khi nghĩ đến chuyện học sao cho giỏi. Đm bỏ học lễ đi thì giờ con cháu gs tát vào mõm gs vì cái tội sủa bậy cắn càn rồi đấy, chứ ở đó mà múa mép. Đéo hiểu lên tới trình độ gs mà còn có thể loại đánh tráo khái niệm nữa, dơ dáy vc.
 

dangleduy91

Senior Member
Vẫn giữ nguyên ý kiến: Xứ .... đúng là Thánh địa Đổ thừa, Tại bị thì là.....

Tôi, kẻ ngoại cuộc, bỗng đâu tôi cũng chán đời. Và hoài nghi. Thật thế, tôi tin rằng đất Đại Cồ Việt ta là cái đất cằn cỗi, những lý thuyết và tư tưởng ở đâu đâu, tốt đẹp thế nào mặc lòng, cũng cứ đến đây là thành thối nát. Tôi không tin dân An Nam ta lại có nổi một điều tín ngưỡng nào, một quan niệm chắc chắn gì. Bởi thế, con người Âu hóa cực đoan ấy chỉ Âu hóa được ở cái lỗ mồm mà thôi. Và, than ôi! Suy một người ra nghìn người, suy một sự ra vạn sự!
Vũ Trọng Phụng
 

Destroyer9

Senior Member
VL dịch nghĩa. Lễ là lễ nghĩa, đạo đức, là biết lắng nghe người nhỏ, tôn trọng người lớn. Cái này thời nào, đất nước nào chẳng đề cao?

Sao thấy ngày xưa các cụ sống chuẩn mực bao nhiêu, vẫn giỏi giang kiệt xuất. Bây giờ bất tài đéo nhận, toàn đổ tại, đến nỗi đổ tại tôi không được mất dạy nên không giỏi?

Cái nghề nồi nào mà không đặt đạo đức lên hàng đầu, Tây nó gọi là work ethic. Tụi Tây tạo ra một cái máy tụi nó nghĩ đủ thứ trường hợp để người dùng không bị tai nạn, tạo ra một phần mềm thì thiết kế thật thân thiện cho người dùng. Các trang web mà phổ biến quá nó sẽ lo đến việc ảnh hướng xấu đến trẻ em. Đó chính là đạo đức.

Giáo dục nát bươm bao nhiêu thứ cấp bách không làm, toàn bôi ra mấy cái nhảm nhí để có kpi báo cáo.
 
Top