Phe Bạch vệ thất bại ở cơ hội cuối cùng nhằm lật đổ đảng Bolshevik (Nga) như thế nào

Trong Nội chiến Nga đẫm máu, có thời điểm phe Bạch vệ đứng trước lợi thế lớn lật đổ phe Bolshevik. Nhưng họ đã thất bại ở cơ hội này và sau đó thì bị đánh tan tác...​


Cơ hội ngàn vàng

Vào mùa thu năm 1919, các lực lượng chống Bolshevik gần như chiến thắng. Họ chỉ cách điện Kremlin (nơi Lenin và các lãnh tụ phong trào cộng sản Nga tá túc) có vài trăm kilomet.
Lính Bạch vệ. Ảnh: Public domain.

Lính Bạch vệ.

Vào mùa hè năm 1919, ở đỉnh cao Nội chiến Nga, nước Cộng hòa Xô viết Nga non trẻ bị kẻ thù bao vây tứ bề. Ở Tây Bắc, Petrograd (nay là Saint Petersburg) bị tướng Nikolai Yudenich đe dọa. Ở phía Tây, lực lượng Bolshevik phải chiến đấu chống lại quân Ba Lan. Còn ở phía đông, quân cách mạng phải đương đầu với quân của Alexander Kolchak, kẻ đã được phe Bạch vệ (tức lực lượng phản cách mạng) tôn lên làm Người cai trị Tối cao của nước Nga. Ở miền Nam, Hồng quân vấp phải các Lực lượng vũ trang miền Nam Nga (AFSR) dưới sự chỉ huy của Anton Denikin, người quyết định sẽ chấm dứt chế độ Bolshevik bằng một đòn đánh quyết định (chiếm Moscow).
Denikin ký Sắc lệnh số 08878 ra lệnh “tiến đánh Moscow” vào ngày 3/7/1919, một vài ngày sau khi chiếm được thành phố Tsaritsyn (sau này là Stalingrad) – một trung tâm công nghiệp và đầu mối giao thông vận tải trên sông Volga.
Các thành công của quân đội ông ta vào mùa xuân, cũng như các cuộc nổi dậy quy mô lớn của người Cozak và nông dân chống lại chế độ Xô viết, tạo cơ sở để xây dựng bàn đạp ở miền Nam nước Nga cho việc mở một cuộc tấn công ở miền Trung.
Trong một cuốn hồi ký của mình, Denikin viết: “Moscow dĩ nhiên là một biểu tượng. Mọi người mơ ước về việc tiến quân về Moscow và mọi người có hy vọng”.
Trên thực tế, không phải tất cả các thủ lĩnh Bạch vệ đều lạc quan như vậy. Tư lệnh của đội quân Kavkaz, tướng Pyotr Wrangel, tin rằng các lực lượng nhỏ của AFSR (với quân số chỉ 60.000 người) chưa đủ lực cho một chiến dịch như vậy và lẽ ra nên củng cố vị trí của mình và đoàn kết với Kolchak – các đội quân bị đánh bại của ông ta vào lúc đó đang rút lui bên ngoài dãy núi Ural. Nhiều năm sau đó, khi đã lưu vong, ông miêu tả “sắc lệnh thiếu năng lực về quân sự” là “một bản án tử hình cho các đội quân Nam Nga”.
Tuy nhiên, trong quá trình diễn ra cuộc tiến công nhanh chóng do AFSR tiến hành vào mùa hè và mùa thu năm 1919, Poltava, Odessa, Kiev, Voronezh, và Oryol đã bị chiếm giữ. Các cuộc tuần tra của lực lượng Cozak Bạch vệ đã xuất hiện ở tỉnh Tula, cách Moscow chỉ từ 250-300km. Sau khi đột phá qua lưng Phương diện quân phía Nam của Hồng quân, Lực lượng Kỵ binh Thứ 4 ở sông Đông dưới quyền chỉ huy của tướng Konstantin Mamontov trong hơn một tháng đã gieo rắc bao kinh hoàng và hỗn loạn, đốt các nhà kho, chiếm vũ khí đạn dược.
Tàu hỏa thiết giáp của Hồng quân. Ảnh: Viktor Bulla.

Tàu hỏa thiết giáp của Hồng quân.

Phe cách mạng gặp nguy thực sự

Được tăng cường thêm binh lính từ các vùng lãnh thổ chiếm được, AFSR giờ có 150.000 quân trong hàng ngũ của mình. Khoảng 70.000 lính trong số đó tiến tới Moscow, nơi lực lượng phòng thủ có hơn 115.000 lính nhưng kém họ về huấn luyện chiến đấu. Thêm nữa, Hồng quân đã bị mất tinh thần đáng kể do một chuỗi dài các thất bại.
Tại Moscow, Lenin tuyên bố “Dồn tất cả lực lượng cho cuộc chiến chống Denikin!”, cảnh báo đây là “một trong các thời điểm cam go, hệ trọng nhất của cách mạng xã hội chủ nghĩa”.
Với tư cách là Tổng tư lệnh các Lực lượng vũ trang của Cộng hòa Xô viết, Sergei Kamenev viết như sau trong hồi ký của mình các năm sau đó: “Tôi không thể nhớ một tình huống nào khó khăn hơn thế trong toàn bộ cuộc Nội chiến”.
Ngoài ra, vào đầu tháng 10, tin tức đáng lo ngại bay về từ Petrograd. Tại thành phố này, Đội quân Tây Bắc của tướng Yudenich, nhằm hỗ trợ cuộc tấn công của Denikin ở miền nam, đã cùng với quân Estonia và hạm đội Anh, mở chiến dịch Bạch Kiếm để chiếm lấy thủ đô cũ của Đế chế Nga.

https://vov.vn/the-gioi/ho-so/phe-b...-do-dang-bolshevik-nga-nhu-the-nao-815713.vov
 
Top