Tự chủ đại học: Hướng đi đúng ở đâu?

1mgm1

Senior Member
TS Hồ Quốc Tuấn, KOL finace facebook
(Dân trí) - Gần đây có một số bài viết gây tranh cãi về "thu nhập nghìn đô" của giảng viên ở những trường được tự chủ tài chính.
Điều này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh nhiều trường đại học công bố mức học phí tăng 30-40% và nhiều hệ đào tạo chất lượng cao có học phí 60-70 triệu đồng, thậm chí cả trăm triệu đồng/năm.
Có ý kiến cho rằng các trường tự chủ tài chính đang đi "lạc hướng", hàm ý rằng tự chủ tài chính có mục tiêu chủ yếu là tăng học phí, khiến trường đại học thu được nhiều tiền và giảng viên đại học tăng thu nhập, nhưng chất lượng sinh viên thì không tăng mà có khi đi xuống.
Nhưng xin hỏi đâu là hướng đi đúng?
Đây là một câu hỏi nghiêm túc và quan trọng bậc nhất: Mô hình nào là khuôn mẫu đáng tham khảo cho giáo dục đại học Việt Nam?
Là đại học Cambridge với mức độ tích tụ đất đai ngang ngửa với một tập đoàn bất động sản niêm yết cỡ lớn của Anh; hay là đại học Harvard với một quỹ đầu cơ ngay trong trường để quản lý nguồn quỹ của trường? Cần lưu ý rằng mức độ tích lũy tư bản của những trường đó không phải một ngày một buổi mà là những trường hàng trăm năm lịch sử.
Và các trường đại học ở những nước này thường xuyên huy động vốn qua thị trường trái phiếu, với mức huy động của các đại học Anh tổng cộng có khi lên đến cả trăm tỷ USD trái phiếu mỗi năm. Ví dụ gần nhất là đại học Michigan của Mỹ vừa bán 2 tỷ USD trái phiếu để gia hạn số nợ trước đây và xây dựng cơ sở vật chất mới. Mô hình vận hành đại học trên cơ sở thị trường vốn kiểu cao bồi Anglo Saxon này chắc sẽ được các nhà đầu tư trái phiếu doanh nghiệp (bao gồm trái phiếu bất động sản) ở Việt Nam hoan nghênh. Nhưng phụ huynh và xã hội có thích ứng được điều đó hay lại lo ngại?
Hay chúng ta lại nhìn đến những trường mà nhà nước tài trợ phần lớn kinh phí như một trong những đại học công xuất sắc của Đan Mạch là đại học Copenhagen, xếp trong top 100 thế giới. Có lần một giáo sư trường này (được xem là công chức của chính phủ Đan Mạch) đến trường tôi để trình bày nghiên cứu, cầm theo một thiết bị giảng dạy mà ông cho là ở trường ông ai cũng có, thế nhưng ai cũng nhận ra món đồ đó cao hơn đến mấy tháng lương của một giảng viên đại học Anh (và đến nay đại học Anh hầu hết sẽ không thể trang bị nổi cho giảng viên cái món đồ xa xỉ đó)!
Hoặc đó là một trường đại học nghiên cứu tốt của Đức, nơi mà học phí cực kỳ thấp nhưng người dân trả thuế rất cao? Người Việt Nam sẽ chấp nhận thuế suất 42% cho thu nhập ở mức trung vị của xã hội (trung vị của Việt Nam ước tính là 6 triệu/tháng theo số liệu Statista) để tài trợ cho hệ thống đại học hay không. Và đừng quên rằng nếu Việt Nam thường xuyên thâm hụt ngân sách thì Đức thường thặng dư ngân sách. Mô hình của Đức hay Đan Mạch sẽ là một gánh nặng khủng khiếp lên ngân sách và đẩy gánh nặng thuế lên người dân.
Người ta hay nói về sự xuất sắc, cơ sở vật chất, học phí rẻ của một số đại học hàng đầu nước ngoài, mà chưa từng tự hỏi các trường đó lấy tiền ở đâu ra. Những thảo luận ở trên đã chỉ ra một số cách: Sử dụng thị trường vốn, nhà nước tài trợ hoặc như Việt Nam, là dựa vào học phí. Nhiều trường ở Anh là kết hợp học phí, thị trường vốn và thu nhập từ chuyển giao công nghệ (thứ mà ở nhiều trường xếp hạng thấp ở Anh là cực kỳ nhỏ).
Người ta hay tự huyễn hoặc rằng các trường ở nước ngoài thì thu nhập không phải từ nguồn học phí, nhưng nó lại trái với thực tế là học phí đi du học cao ngất trời mây của những trường đại học nước ngoài ở Anh, Úc, Mỹ và Canada, những nơi mà người ta luôn muốn đại học Việt Nam hướng tới ngang tầm. Ví dụ, học phí cho sinh viên quốc tế ở Anh của một trường tầm trung ngành tài chính kế toán khoảng 550 triệu đồng/năm.
Thực tế từ đầu 2020 đến hiện nay, đã có 6 báo cáo lớn khác nhau cho quốc hội khẳng định các đại học ở Anh phụ thuộc rất lớn vào học phí, và vấn đề này còn nghiêm trọng hơn ở Mỹ khi mà tờ Wall Street Journal và hãng tin Bloomberg từng cảnh báo nhiều đại học Mỹ sẽ vỡ nợ vì hụt nguồn thu từ sinh viên do dịch Covid-19 gây ra.
Đó là mới nói về cách mà các đại học nước ngoài thu hút và sử dụng nguồn tài chính.
Còn những bài báo đưa ra thông tin về lương nghìn đô của giảng viên đại học Việt Nam lại chỉ dừng lại một cách hời hợt ở con số thu nhập, mà không đi tìm hiểu thêm thời gian làm việc của một giảng viên Việt Nam với một đồng nghiệp ở Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển, Canada, Úc, những nền giáo dục mà ta muốn chất lượng mình có thể ngang ngửa.
Là một người từng là giảng viên đại học Việt Nam, đã sống và giảng dạy ở Anh từ 10 năm nay, đang làm việc với giảng viên Việt Nam về nghiên cứu, đồng thời cũng làm việc chặt chẽ với nhiều giảng viên các nước khác, tôi có thể khẳng định một giảng viên Việt Nam phải làm việc nhiều giờ hơn rất nhiều lần so với đồng nghiệp các nước kể trên để đạt được con số thu nhập nghìn đô như vậy. Chỉ riêng tiết chuẩn 200-250 giờ/năm của nhiều trường sẽ khiến giảng viên các nước ở trên ôm đầu kêu "điên rồ" chứ đừng nói có những người phải dạy vượt chuẩn đến tận 400 giờ/năm.
Bây giờ thì nói đến số tiền thu nhập "nghìn đô".
Có những bài báo nêu thu nhập giảng viên đại học ở những trường đã tự chủ tài chính đến hơn 450 triệu đồng/năm. Nghe có vẻ nhiều nhưng nếu bạn chia con số thu nhập tính theo năm cho 12 tháng, bạn ra một con số cũng không có gì là khủng khiếp, thật ra là khá bình thường với dân văn phòng làm việc cho công ty lớn nước ngoài ở TPHCM hay thủ đô Hà Nội. Đừng quên rằng những người có thể làm giảng viên đại học hiện nay, nhiều người tốt nghiệp từ nước ngoài và có thể có những cơ hội công việc với mức lương tốt ở bên ngoài. Thu hút người giỏi dạy đại học thì mới có sinh viên tốt được.
Nói vậy để thấy, những con số thống kê trong các bài báo xoáy sâu vào thu nhập giảng viên đại học tưởng rằng là bằng chứng quan trọng, nhưng nó lại không được đặt trong bối cảnh cho đúng, và do đó, nó lạc lõng, thiếu hàm ý.
Có chăng nó thỏa mãn tính tò mò và kích thích sự ganh tỵ của một số người.
Điều mà người quan tâm trăn trở với đại học Việt Nam nên hỏi liên quan đến ba vấn đề. Thứ nhất, làm thế nào để sinh viên nghèo có cơ hội học đại học với sự gia tăng mức học phí (đồng nghĩa là bỏ đi bầu sữa ngân sách sau khi tự chủ tài chính)?
Thứ hai, các đại học tăng học phí thì mức độ chịu trách nhiệm (accountability) với người học, người dạy, và cơ quan quản lý đến đâu? Đây là một trụ cột rất quan trọng ở các đại học Anh-Mỹ với sức ép phải minh bạch hóa về tài chính, có một hệ thống chăm sóc và phản hồi quan điểm của sinh viên, cũng như có một mô hình quản trị đại học bền vững, chứ không phải như những ông chủ bất động sản đầu tư vào đại học để biến nó thành cỗ máy kiếm tiền.
Thứ ba, mô hình đánh giá kết quả thành công hay không của tự chủ đại học bao gồm những thước đo nào, có hợp lý không? Nói cách khác, đâu là thang đo đánh giá chất lượng đào tạo đại học?
Đảm bảo chất lượng, minh bạch và quyền tiếp cận giáo dục đại học cho sinh viên nghèo là những trụ cột cơ bản cần được biến thành những thước đo đánh giá cụ thể trong mô hình giáo dục đại học. Và người ta nên đặt nhiều câu hỏi về chuyện làm sao tự chủ đại học đạt đến những điều đó, những bước đi cụ thể là gì, thay vì xoáy vào những góc nhìn phiến diện, và có phần "câu view" như lương giảng viên đại học nghìn đô.
Đặt câu hỏi sai thì làm sao mong tìm được hướng đi đúng cho đại học?
https://dantri.com.vn/blog/tu-chu-dai-hoc-huong-di-dung-o-dau-20220919155759248.htm
2022-09-24_205601.png
2022-09-24_205728.png
2022-09-24_205933.png

Học phí theo hệ niên chế.
 
Last edited:

[barracuda]

Senior Member
học phí thì tăng như chất lượng giáo dục méo tăng, vì vẫn những con người đó, vẫn thầy cô đó vẫn đầu óc và tư duy đó thì thêm vài cái điều hòa, phòng học đẹp đẽ thì làm gì :baffle:?
ra trường đi làm các doanh nghiệp vẫn đào tạo lại :baffle: kiến thức bao nhiêu % dùng dược
 

Meo'

Senior Member
Giảng viên thu nhập nghìn đô mà lều báo đã khóc thét, nếu nhìn thấy vâu dơ lương 350 củ, chắc lều đứt dái chết tại chỗ. Lương năm 3,4 tỉ mà vâu dơ vẫn phải ở trọ, ăn mì gói, tối lấy ảnh Trang Hạ ra thẩm du thì biết xã hội khắc nghiệt cỡ nào
 

1mgm1

Senior Member
học phí thì tăng như chất lượng giáo dục méo tăng, vì vẫn những con người đó, vẫn thầy cô đó vẫn đầu óc và tư duy đó thì thêm vài cái điều hòa, phòng học đẹp đẽ thì làm gì :baffle:?
ra trường đi làm các doanh nghiệp vẫn đào tạo lại :baffle: kiến thức bao nhiêu % dùng dược

giảng viên tuấn hồ lên tiếng rồi, mọi việc thế nào giờ là chuyện của nhà trường vs sinh viên, xin được đồng nào nhà nước thì xin, chũng tôi không liên quan, lương chúng tôi như thế là xứng đáng, ko có gì phải bàn cãi.
3 cột trụ y tế giáo dục nhà ở, thì bds vs giáo dục to the moon rồi đấy, chỉ chờ y tế hợp tấu nữa là bộ 3 hoàn hảo đè è đầu dân, giáo viên bác sĩ kêu lương mãi rồi ,chỉ chờ công nhân nữa thôi
 

vomynuong

Senior Member
Học phí cao cũng tốt. Để sinh viên cũng như gia đình suy nghĩ kĩ mình cần kiến thức gì để đi làm chứ không phải đăng kí đại 1 ngành như Xây dựng cho có mác ĐH rồi lại uổng phí 4 năm cuộc đời:haha:
 

vl8x

Senior Member
học phí thì tăng như chất lượng giáo dục méo tăng, vì vẫn những con người đó, vẫn thầy cô đó vẫn đầu óc và tư duy đó thì thêm vài cái điều hòa, phòng học đẹp đẽ thì làm gì :baffle:?
ra trường đi làm các doanh nghiệp vẫn đào tạo lại :baffle: kiến thức bao nhiêu % dùng dược
thì trước giờ nhà nước bù tiền cho mà, giờ cho tự chủ thì phải tăng thôi, anh nghĩ bao năm nay sinh viên đóng học phí 1 năm có mấy triệu là đủ để trường vận hành à :nosebleed:
 

No1Crab

Senior Member
học phí đại học bên trung quốc có đắt k các bác nhỉ, và bác nào có hiểu biết thông não giúp em về mấy trường 911 gì đấy của trung quốc dc k ạ
 

DUY100

Senior Member
học phí thì tăng như chất lượng giáo dục méo tăng, vì vẫn những con người đó, vẫn thầy cô đó vẫn đầu óc và tư duy đó thì thêm vài cái điều hòa, phòng học đẹp đẽ thì làm gì :baffle:?
ra trường đi làm các doanh nghiệp vẫn đào tạo lại :baffle: kiến thức bao nhiêu % dùng dược
Bác có vẻ khinh giảng viên đại học nhỉ?
Trường tôi thầy cô ít nhiều cũng có làm dự án, làm nghiên cứu thực tế. Viết báo đăng tạp chí đủ cả. Không hiểu đầu óc và tư duy tầm nào thì mới đủ tiêu chuẩn của bạn? Vẫn những con người đó nhưng yêu cầu tiêu chuẩn cao hơn thì họ sẽ phải làm nhiều hơn, đào tạo chất lượng hơn. Họ cũng phải tự cải thiện bản thân chứ bạn nghĩ là làm giáo viên thì ko cần học nữa à?
Còn bao nhiêu phần trăm kiến thức dùng được à? Bạn thử ra đường nhặt một thg thợ xây về xem xem đào tạo lại nó trong bao lâu thì thành kế toán.
Dm, trường người ta chỉ dạy cái cơ bản. Ra trường mỗi công ty có một quy chế, quy cách hoạt động khác nhau, đường hướng khác nhau, lãnh đạo khác nhau, người dạy cho ma mới khác nhau. Vậy mà bạn làm như mấy thg sinh viên ra trường cứ như mấy thg ko biết chữ vậy. Đố bạn tìm được cty nào mà nhặt thg mới ra trường về đào tạo cả năm đấy. Nó chỉ chỉ việc cho 2-3 tháng là quá lắm rồi. Không biết gì có cái cc mà gửi đc xe chứ chưa nói đến chuyện vào làm việc nhé.
 

[barracuda]

Senior Member
Bác có vẻ khinh giảng viên đại học nhỉ?
Trường tôi thầy cô ít nhiều cũng có làm dự án, làm nghiên cứu thực tế. Viết báo đăng tạp chí đủ cả. Không hiểu đầu óc và tư duy tầm nào thì mới đủ tiêu chuẩn của bạn? Vẫn những con người đó nhưng yêu cầu tiêu chuẩn cao hơn thì họ sẽ phải làm nhiều hơn, đào tạo chất lượng hơn. Họ cũng phải tự cải thiện bản thân chứ bạn nghĩ là làm giáo viên thì ko cần học nữa à?
Còn bao nhiêu phần trăm kiến thức dùng được à? Bạn thử ra đường nhặt một thg thợ xây về xem xem đào tạo lại nó trong bao lâu thì thành kế toán.
Dm, trường người ta chỉ dạy cái cơ bản. Ra trường mỗi công ty có một quy chế, quy cách hoạt động khác nhau, đường hướng khác nhau, lãnh đạo khác nhau, người dạy cho ma mới khác nhau. Vậy mà bạn làm như mấy thg sinh viên ra trường cứ như mấy thg ko biết chữ vậy. Đố bạn tìm được cty nào mà nhặt thg mới ra trường về đào tạo cả năm đấy. Nó chỉ chỉ việc cho 2-3 tháng là quá lắm rồi. Không biết gì có cái cc mà gửi đc xe chứ chưa nói đến chuyện vào làm việc nhé.
Tôi k khinh họ dốt, họ học bạc cả tóc thì ngu sao đc. Nhưng hầu hết các gv cả trẻ cả già đến tận bây h đều rất thiếu kiến thức thực tế, chưa bao h vào 1 cty nào làm việc thực sự cả, đừng bảo làm vài ba cái dự án cty nó thuê thì là làm. viết báo đăng tạp chí thì chả nói lên anh làm được việc hay không :baffle: đừng nhầm lẫn học giỏi và làm việc tốt. Tôi gặp và thấy khá nhiều các giảng viên bây h hầu hết toàn dạng học lên cao rồi về làm giảng viên, đc bao nhiêu % những ông thực chiến lao vào môi trường doanh nghiệp thực sự làm việc. Ông cứ học mấy thầy cô mà đã từng làm cty, tư bản tôi đảm bảo tư duy họ khác đám còn lại lắm đấy :baffle:
Ra trường mỗi công ty có một quy chế, quy cách hoạt động khác nhau, đường hướng khác nhau, lãnh đạo khác nhau, người dạy cho ma mới khác nhau. Vậy mà bạn làm như mấy thg sinh viên ra trường cứ như mấy thg ko biết chữ vậy. Đố bạn tìm được cty nào mà nhặt thg mới ra trường về đào tạo cả năm đấy. Nó chỉ chỉ việc cho 2-3 tháng là quá lắm rồi
thưa anh, sv ra trường , ra doanh nghiệp nó dạy 2-3 tháng mà làm "đc việc" thì chắc VN hóa rồng hóa hổ cả rồi :feel_good:
Nhiều ông thầy nghĩ rằng từ phòng lab ra sx quy mô công nghiệp chỉ cần bê sang là xong :nosebleed: méo hiểu thế nào là quy chuẩn, hệ thống chất lượng, tiêu chuẩn chất lượng,.... nó là cả 1 quá trình chuyển giao công nghệ.
Xin thưa anh là tập đoàn tôi cũng vì mấy giáo sư, mấy thầy tư vấn (đương nhiên ko phải hoàn toàn lỗi của họ) mà bay gần 1k tỏi đấy :go: h team tôi đang phải đi hốt sh!t đây. Mà các giáo sư toàn có tên có tuổi, có chỗ đứng trong ngành, đào tạo k biết bao nhiêu thế hệ sv ths ts rồi đấy. Nhưng vấn đề là họ méo có tí kiến thức thực tế, tư duy sx ở mức độ công nghiệp nó ntn. Mà mấy cái này các thầy chỉ phù hợp với con đường học thuật thôi, đi làm thực tế có cần ko :baffle: Quay lại vấn đề là thế các thầy dạy sv theo con đường học thuật hay đào tạo cho sv những kỹ năng kiến thức mà doanh nghiệp cần :byebye:
 

DUY100

Senior Member
Tôi k khinh họ dốt, họ học bạc cả tóc thì ngu sao đc. Nhưng hầu hết các gv cả trẻ cả già đến tận bây h đều rất thiếu kiến thức thực tế, chưa bao h vào 1 cty nào làm việc thực sự cả, đừng bảo làm vài ba cái dự án cty nó thuê thì là làm. viết báo đăng tạp chí thì chả nói lên anh làm được việc hay không :baffle: đừng nhầm lẫn học giỏi và làm việc tốt. Tôi gặp và thấy khá nhiều các giảng viên bây h hầu hết toàn dạng học lên cao rồi về làm giảng viên, đc bao nhiêu % những ông thực chiến lao vào môi trường doanh nghiệp thực sự làm việc. Ông cứ học mấy thầy cô mà đã từng làm cty, tư bản tôi đảm bảo tư duy họ khác đám còn lại lắm đấy :baffle:

thưa anh, sv ra trường , ra doanh nghiệp nó dạy 2-3 tháng mà làm "đc việc" thì chắc VN hóa rồng hóa hổ cả rồi :feel_good:
Nhiều ông thầy nghĩ rằng từ phòng lab ra sx quy mô công nghiệp chỉ cần bê sang là xong :nosebleed: méo hiểu thế nào là quy chuẩn, hệ thống chất lượng, tiêu chuẩn chất lượng,.... nó là cả 1 quá trình chuyển giao công nghệ.
Xin thưa anh là tập đoàn tôi cũng vì mấy giáo sư, mấy thầy tư vấn (đương nhiên ko phải hoàn toàn lỗi của họ) mà bay gần 1k tỏi đấy :go: h team tôi đang phải đi hốt sh!t đây. Mà các giáo sư toàn có tên có tuổi, có chỗ đứng trong ngành, đào tạo k biết bao nhiêu thế hệ sv ths ts rồi đấy. Nhưng vấn đề là họ méo có tí kiến thức thực tế, tư duy sx ở mức độ công nghiệp nó ntn. Mà mấy cái này các thầy chỉ phù hợp với con đường học thuật thôi, đi làm thực tế có cần ko :baffle: Quay lại vấn đề là thế các thầy dạy sv theo con đường học thuật hay đào tạo cho sv những kỹ năng kiến thức mà doanh nghiệp cần
Em sẽ trả lời từng ý của bác:
  • Làm được việc ở đây dĩ nhiên là làm được việc ở mức thấp nhất trong cty, làm thg culi có hiểu biết để bác nói cái gì, giải thích cái gì một lúc là nó hiểu. Dĩ nhiên là ko ai giao việc quan trọng cho một thg mới ra trường tự làm rồi bỏ nó đó. Nó được giải thích thì sau vài tháng nó có thể giúp cái này cái kia, đó là làm đc việc. Còn thg nào giỏi hơn thì nó sẽ phấn đấu biết nhiều hơn, thế thôi. Muốn nó đứng đầu dự án nhỏ thì 2_3 năm. Không biết trong thời gian đó bác dạy nó tính bằng ngày hay tháng? Hay bác muốn nhặt dc thg mới ra trường mà làm đc luôn việc của kỹ sư cty a, rồi nó có cần biết luôn việc của kỹ sư cty b ko? Cty c, d, e, f, ...
  • Dạng giảng viên học cao rồi về làm giảng viên thì bác mời về cố vấn làm gì? Ai biết gì thì làm đó, ngay cả ông tiến sĩ thì cũng chỉ là tiến sĩ cho một cái đề tài, họ có phải biết tuốt đâu mà bác đòi họ dạy ra sinh viên cho trăm họ ngoài kia? Thầy hướng dẫn, thầy trong khoa em đều đi làm cho cty kỹ thuật ngoài, họ chỉ bốc nữa thời gian đi dạy, những người chuyên về học thuật gì đó bác nói chỉ thấy dạy mấy môn đại cương. Thế nào là làm việc thực sự như bác nói. Họ làm dự án thì mời về làm dự án, mời họ về làm dây chuyền làm gì. Mời bọn cty chuyên về lắp đặt dây chuyền ấy. Ai biết gì làm đó. Bác đang đòi một người phải biết tuốt nữa à.
  • Cty bác vì hội cố vấn mà mất một tỷ, thế trong cty, người do cty đào tạo có từng làm hỏng việc? Ở đâu chẳng có sai sót, đến ngay như Mỹ nó chọn chuyên gia về tư vấn lắp đặt dây chuyền nó cũng chọn cty, chẳng ai chạy vào trường đại học cả. Giáo sư là một hàm vị đặc biệt chỉ dành cho sư phạm, chứ có đảm bảo cho trình độ làm dự án đâu?
  • Câu cuối: đào tạo cho doanh nghiệp những sv có kiến thức, à, nhưng mà phải là kiến thức của cty bác cần cơ à? Thế bác public quy trình, quy cách làm việc của cty bác lên, public cái dây chuyền của cty bác lên, rồi sẽ có ng đào tạo cho bác. Riêng em đi học, bạn em đi học mấy trăm đứa cùng một khoa, cùng bộ môn giờ ra làm vài chục công việc khác nhau. Bác muốn nó ra trường mà làm dc ngay cho bác thì có thể đặt hàng trường đào tạo riêng, đó là nếu cty bác ko muốn public thông tin lên.
Bao nhiêu người tài của Việt của Trung đi học nước ngoài, có thg nào bê đc cái dây chuyền gì về ko mà muốn thg mới đào tạo ra làm đc việc ngay. Đó, minh chứng ngay cả nc ngoài nó cũng ko dạy ra thg biết việc nhé. Hay là để cty bác chèn nó, muốn thg culi đa năng với giá sinh viên?
 
Top