Trump Có Thể Làm Gì Để Thuyết Phục Putin Chấp Nhận Lệnh Ngừng Bắn Ở Ukraine?
Trong khi Ukraine đã đồng ý với kế hoạch ngừng bắn của Mỹ, Tổng thống Nga Vladimir Putin lại tỏ ra lưỡng lự – về cơ bản là nói "Đồng ý, nhưng..."
Trump tuyên bố sẽ "thất vọng" nếu Putin không chấp nhận, nhưng ông cũng tránh đề cập đến các biện pháp cụ thể mà mình có thể sử dụng để ép Putin đồng ý với lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày.
Vậy Trump có thể làm gì? Có ba lựa chọn khả thi:
1. Trừng Phạt Kinh Tế
Trump nói rằng ông có thể làm "những điều tài chính rất tồi tệ đối với Nga."
Điều này dường như ám chỉ các lệnh trừng phạt bổ sung. Gần đây, Trump cũng đã đe dọa điều này trên mạng xã hội Truth Social.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hackett đều lặp lại quan điểm của Trump nhưng không cung cấp chi tiết về các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn.
Động thái đầu tiên: Ngày 13/3, chính quyền Trump đã không gia hạn miễn trừng phạt đối với một số ngân hàng Nga giúp thanh toán cho các giao dịch dầu khí. Điều này sẽ khiến các quốc gia khác khó mua dầu của Nga hơn.
Gậy và Củ cà rốt: Washington ám chỉ rằng Nga có thể được giảm nhẹ trừng phạt nếu chịu đàm phán. Nhưng Putin dường như muốn những nhượng bộ lớn hơn như phi quân sự hóa Ukraine và ngừng viện trợ vũ khí của Mỹ cho Kyiv.
Một số biện pháp trừng phạt mạnh hơn có thể bao gồm:
✔
Trừng phạt thứ cấp đối với các nước mua dầu Nga vượt giá trần 60 USD/thùng (hiện giá thị trường khoảng 70 USD). Những khách hàng lớn nhất là
Trung Quốc, Ấn Độ, và Thổ Nhĩ Kỳ.
✔
Hạ mức giá trần, làm giảm mạnh doanh thu của Nga (cần có sự phối hợp với các đồng minh phương Tây).
✔
Siết chặt đội tàu "bóng tối" mà Nga đang dùng để lách trừng phạt bằng cách thêm nhiều tàu vào danh sách cấm.
Nhưng đây là trò chơi "mèo vờn chuột" – các tàu dầu có thể liên tục thay đổi chủ sở hữu thông qua các công ty vỏ bọc.
Một đề xuất khác là
cấm nhập khẩu các sản phẩm tinh chế từ dầu của Nga dù được xử lý tại nước thứ ba. Những biện pháp này có thể làm tổn thương nền kinh tế Nga, nhưng không có tác động ngay lập tức như việc Mỹ đóng băng viện trợ quân sự cho Ukraine.
2. Áp Thuế Quan
Trump thường sử dụng
thuế quan trong các tranh chấp quốc tế và có thể áp thuế đối với Nga. Nhưng hiệu quả sẽ rất hạn chế.
Vì sao?
✔ Nga gần như
không xuất khẩu gì đáng kể sang Mỹ.
✔ Xuất khẩu của Nga sang Mỹ năm ngoái giảm hơn 80% so với trước chiến tranh, chỉ còn khoảng
3 tỷ USD – mức thấp nhất từ năm 1992.
✔ Con số này tương đương
10 ngày xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc.
Một chiến thuật phi thuế quan mà Trump từng đề xuất là
thuyết phục Ả Rập Xê Út tăng sản lượng dầu để giảm giá dầu toàn cầu. Nhưng điều này không phù hợp với lợi ích của Riyadh.
3. "Gậy Lớn" – Viện Trợ Vũ Khí
Keith Kellogg, đặc phái viên của Trump về Nga và Ukraine, đã vạch ra một chiến lược khác:
Buộc Ukraine phải đàm phán bằng cách đe dọa cắt viện trợ Mỹ.
Đe dọa Nga bằng cách tăng cường vũ khí cho Ukraine nếu Putin không ngồi vào bàn đàm phán.
Phần đầu của chiến lược này đã có tác dụng: Mỹ cắt giảm viện trợ, và Ukraine nhanh chóng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn.
Nhưng phần thứ hai –
tràn ngập vũ khí cho Ukraine – lại có nhiều rủi ro:
Tốn kém: Trump luôn nhấn mạnh rằng Mỹ đã chi quá nhiều cho cuộc chiến này.
Rủi ro leo thang: Trump từng cảnh báo Tổng thống Ukraine Zelenskyy rằng ông đang "đánh cược với Thế chiến III."
Washington có thể thấy rằng việc thực hiện phần hai của kế hoạch Kellogg là quá nguy hiểm.
Kết Luận
Trump có
ba lựa chọn chính để gây áp lực lên Putin:
✔
Trừng phạt kinh tế: Hiệu quả nhưng không nhanh.
✔
Áp thuế quan: Hầu như không có tác dụng.
✔
Cung cấp thêm vũ khí cho Ukraine: Hiệu quả nhưng rủi ro cao và mâu thuẫn với chính sách cắt giảm chi tiêu của Trump.
Dù Trump chọn phương án nào, thuyết phục Putin chấp nhận lệnh ngừng bắn sẽ không dễ dàng.
As Vladimir Putin says “yes, but” to a US plan for a cease-fire in Ukraine, here’s what Donald Trump could do to make him sign on the dotted line.
www.rferl.org
