Thủ tướng không thể né tránh những câu hỏi khó về Ukraine
Nếu Anh bước vào tình trạng sẵn sàng chiến tranh, chúng ta cần biết chiến lược là gì, vì nó sẽ ảnh hưởng đến mọi chính sách.
Thủ tướng tuyên bố sẽ gửi binh sĩ Anh tới Ukraine trong một nhiệm vụ có thể yêu cầu họ đối đầu với quân đội Nga, làm gia tăng nguy cơ đối đầu với một cường quốc hạt nhân ở mức độ chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, Keir Starmer lại nhận được rất ít câu hỏi về chính sách của ông ta.
Thủ tướng nói rằng kế hoạch cho "liên minh những nước sẵn sàng hành động" đang bước vào "giai đoạn vận hành", trong đó các chỉ huy quân sự sẽ tính toán hậu cần triển khai. Nhưng Ukraine vẫn là một khu vực chiến sự. Hiến pháp Nga hiện coi Crimea, Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia là một phần của lãnh thổ Nga, nhưng Ukraine vẫn kiểm soát một phần lãnh thổ trong bốn khu vực cuối cùng. Nếu chiến tranh tiếp tục, hoặc Putin chấp nhận một thỏa thuận đình chiến nhưng sau đó tái khởi động chiến sự, thì kế hoạch là gì?
Mục tiêu của "liên minh những nước sẵn sàng hành động" là gì? Ukraine có hơn một triệu quân nhân, trong khi Starmer đề xuất triển khai hơn 10.000 lính từ nhiều quốc gia khác nhau. Liệu lực lượng nhỏ này có thể ngăn Putin nếu ông ta tấn công một lần nữa? Hay đây chỉ là cách để nhấn mạnh rằng một cuộc tấn công vào quân đội phương Tây ở Ukraine có thể dẫn đến một cuộc chiến lớn hơn – do các nước trong liên minh, châu Âu hoặc NATO tiến hành? Liệu kế hoạch là làm rõ hậu quả này hay để nó mơ hồ?
Nếu chúng ta đe dọa chiến tranh, hậu quả của việc triển khai quân ngoài biên giới NATO là gì? Donald Trump tuyên bố sẽ không bảo đảm an ninh cho châu Âu, Putin khẳng định không chấp nhận quân đội phương Tây ở Ukraine, trong khi các lãnh đạo quân sự và chính trị châu Âu thừa nhận rằng họ không đủ khả năng chiến đấu với Nga. Chúng ta có nguồn lực gì để tạo ra một sự răn đe đáng tin cậy? Liệu một cam kết bảo đảm an ninh từ Mỹ có khả thi và đáng tin cậy hay không?
Nếu liên minh có một mục tiêu rõ ràng, thì thời gian thực hiện là bao lâu? Đây có phải là một cam kết vô thời hạn với Ukraine, bất kể chi phí hay những mối đe dọa khác mà chúng ta cần đối mặt? Quy tắc giao chiến sẽ như thế nào? Liệu Không quân Hoàng gia Anh và lực lượng không quân liên minh có bảo vệ không phận Ukraine không? Nếu có, điều này sẽ đòi hỏi họ sẵn sàng bắn hạ máy bay Nga và tấn công các trận địa tên lửa, làm gia tăng nguy cơ một cuộc chiến tranh tổng lực. Và chúng ta biết rằng phương thức tác chiến của Nga bao gồm chiến tranh hỗn hợp, với các cuộc tấn công ẩn danh mà Moscow có thể chối bỏ. Vậy chúng ta sẽ phản ứng ra sao nếu quân nhân liên minh bị tấn công bởi các lực lượng không chính thức do Putin hậu thuẫn?
Việc triển khai quân đội liên minh tới Ukraine chắc chắn sẽ đặt ra câu hỏi về tương lai của NATO. Việc điều chuyển nguồn lực sang Ukraine có làm suy giảm sự hỗ trợ ở các khu vực biên giới phía Đông của châu Âu không?
Các quốc gia thành viên NATO chưa bao giờ cho Ukraine gia nhập liên minh, không triển khai quân đội trong suốt cuộc chiến và đến nay vẫn không cho Kyiv tham gia. Nếu phản ứng đối với một cuộc tấn công vào quân NATO ở Ukraine vẫn còn mơ hồ, thì nguy cơ xảy ra cuộc tấn công như vậy sẽ cao hơn, và gánh nặng đáp trả sẽ đặt nặng lên Anh. Việc các nước NATO không có phản ứng chung – hoặc thậm chí tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ không tham chiến trong những tình huống này – có thể làm suy yếu NATO và điều khoản 5 của hiệp ước, vốn quy định rằng "một cuộc tấn công vũ trang chống lại một thành viên... sẽ được coi là một cuộc tấn công chống lại tất cả".
Riêng với Anh, có rất nhiều câu hỏi nghiêm túc cần được trả lời. Chính phủ tuyên bố chúng ta cần tái vũ trang. Nhưng chương trình tái vũ trang này sẽ được thúc đẩy bởi nhu cầu triển khai lực lượng mặt đất tới Ukraine – để bảo vệ một đường biên giới dài gần 1.500 dặm với Nga – hay bởi một đánh giá tổng thể về các mối đe dọa lớn hơn và trực tiếp hơn mà chúng ta đang đối mặt?
Việc tái vũ trang nhằm duy trì và cung cấp một lực lượng viễn chinh ở Ukraine – hoặc ở nơi khác tại châu Âu – có thể làm lệch hướng chính sách và ngân sách quốc phòng trong tương lai. Với đặc điểm địa lý của chúng ta và bản chất của các mối đe dọa mà chúng ta đối mặt, sức mạnh trên biển và trên không quan trọng hơn một quân đội mặt đất lớn. Trong các cuộc chiến tương lai, với các quốc gia có sức mạnh tương đương hoặc hơn, công nghệ quân sự hiện đại sẽ quan trọng ngang bằng hoặc hơn số lượng binh sĩ. Chúng ta phải đi đầu trong các công nghệ drone, tên lửa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu và an ninh mạng, đồng thời đưa ra những quyết định chiến lược cứng rắn về nhu cầu của mình.
Vậy việc triển khai quân đến Ukraine ảnh hưởng đến chính sách quốc phòng mới của chúng ta đến mức nào? Cần bao nhiêu chi tiêu bổ sung để tái vũ trang theo chính sách Ukraine của Thủ tướng? Tốc độ tăng chi tiêu ra sao và nó sẽ được tài trợ như thế nào? Tại sao Anh phải gửi hàng nghìn quân tới Ukraine – và làm biến dạng ngân sách quốc phòng – trong khi các quốc gia châu Âu gần biên giới Nga hơn lại không sẵn sàng làm vậy?
...
Tại sao chúng ta lại phụ thuộc vào một quốc gia thù địch khác – Trung Quốc – trong việc tài trợ và xây dựng nhiều hạ tầng quốc gia quan trọng? Tại sao chúng ta vẫn từ chối thừa nhận mối đe dọa rõ ràng – ngày càng mang tính xã hội và chính trị, không chỉ là bạo lực – từ chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan? Tại sao chúng ta quá thụ động khi biên giới mở cửa cho bất kỳ ai muốn đến đây?
Còn rất nhiều câu hỏi khác. Làm thế nào để tái vũ trang mà không tái công nghiệp hóa? Làm sao để tái công nghiệp hóa mà không thay đổi chính sách năng lượng và cứu ngành sản xuất thép của Anh? Thủ tướng có cân nhắc cam kết sử dụng vũ khí hạt nhân của Anh để bảo vệ các quốc gia khác không? Chúng ta có ủng hộ Ba Lan trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân không? Và đâu là những rủi ro cũng như cơ hội trong việc tăng cường liên minh với Pháp, Ba Lan, hay xa hơn là Úc, Canada và New Zealand?
Sự dễ dàng mà các nhà lãnh đạo và bình luận viên chính trị đang thảo luận về những quyết định có thể dẫn chúng ta đến chiến tranh nên khiến tất cả chúng ta lo ngại. Lịch sử cho thấy những cuộc chiến thảm khốc nhất thường bắt đầu bằng những bước đi nhỏ tưởng chừng vô hại. Thủ tướng phải sẵn sàng trả lời những câu hỏi rất nghiêm túc này.