Người Việt tham gia Hồng quân Liên Xô chống Đức Quốc xã
Tất cả đều mang "họ cách mạng" gồm 07 ông, Lý Phú San (tên thật là Lê Phan Chăn), Lý Văn Minh (tên thật là Đinh Chương Long), Lý Thúc Chất (tên thật là Vương Thúc Thoại), Lý Anh Tạo (tên thật là Hoàng Thế Tư), Lý Nam Thanh (tên thật là Nguyễn Sinh Thân), Lý Chí Thông (tên thật là Ngô Chí Thông) và duy nhất ông Vương Thúc Tình (tên thật là Vương Thúc Liên) không mang họ "Lý".
Việc đặt họ Lý cho các chiến sĩ là cách kế thừa bí danh Lý Thuỵ của Bác trong giai đoạn 1924–1927, đây cũng là giai đoạn mà nhiều người Việt được Bác tuyển chọn cử đi học tại Liên Xô. Việc mang chung một họ không chỉ đảm bảo yếu tố bí mật, mà còn chung một sự gắn kết với lý tưởng quốc tế vô sản.
Trong 07 ông tham gia Hồng quân, có 04 ông là người nhà, người thân của Bác, một người họ Nguyễn Sinh, một người họ Hoàng (họ mẹ), hai người họ Vương (họ của người thầy Vương Thúc Quý), đều đến từ làng Sen hoặc làng Hoàng Trù, Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An.
Trong 07 ông tham gia Hồng quân thì chỉ còn một ông là Lý Phú San là sống sót sau trận chiến, do ông không đủ sức khoẻ nên được điều về công tác quân y ở hậu phương. Còn lại các ông đều hy sinh trong những năm 41, 42.
Điều ít ai biết, trừ ông San ở hậu phương thì các ông đều tham gia vào một đơn vị quân đội bí mật với tên gọi Lữ đoàn cơ giới vũ trang (OMSBON), đơn vị này đặc biệt tinh nhuệ và không chịu sự chỉ huy của bất kỳ ai ngoài nhà lãnh đạo Stalin và người đứng đầu cục tình báo hải ngoại Liên Xô.
Nếu so với 2000 người nước ngoài trong đơn vị OMSBON, thì quân nhân người Việt khá khiêm tốn. Nhưng người Nga chưa bao giờ quên điều đó. Các ông đều được vinh danh trong bảo tàng Nga, 05 ông được tặng thưởng Huân chương Chiến tranh Vệ quốc hạng nhất của Liên Xô, đặc biệt Nga sau này còn dựng tượng đài chiến sĩ tình nguyện quốc tế Việt Nam tại "công viên yêu nước" (ảnh dưới).
Xem tệp đính kèm 3041516
(Đài cũ của Pháp nhưng sau này thì tỉnh Đồng Nai giữ lại và làm thành công viên)
