Nếu anh đang cố chứng minh rằng EU đạo đức giả vì vừa “lên án Nga” vừa “mua lại dầu khí Nga qua Ấn, Trung”, thì xin lỗi, logic đó hời hợt và không có hi vọng vượt qua một kỳ thi đại học.
1. EU không cắt khí đốt từ Nga vì ghét Nga, mà vì không muốn bị "tống tiền" bởi một kẻ sẵn sàng dùng khí đốt làm vũ khí. Nga thực sự đã coi khí đốt là vũ khí và đã dùng nó không ít lần. Năm 2006 và 2009, Nga từng ngưng toàn bộ khí đốt qua lãnh thổ Ukraine, gây gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử EU đợt tháng 1/2009 – ảnh hưởng hơn 18 nước EU. [1]
Thứ EU muốn không phải là "cai" khí đốt Nga hoàn toàn, chắc chắn là vậy. Thứ EU muốn là kéo thị phần năng lượng từ Nga xuống đủ thấp để Nga không dám tái diễn trò đấy nữa. Còn nếu Nga vẫn muốn làm thương nhân năng lượng kiểu mafia, thì đừng trách khách hàng tìm cách bỏ chạy – dù chậm, dù đau.
2. "Khí đốt dân chủ đắt hơn" đúng, nhưng không đủ. Anh chỉ nhìn vào giá hóa đơn mà không tính đến giá của an ninh năng lượng sau này.
Năm 2022, cả châu âu trả giá vì "cắt khí đốt độc tài, rồi cuối cùng thì châu âu chẳng sao cả.
Dù giá LNG từ Mỹ – Qatar có cao hơn, EU chấp nhận trả để đổi lấy chủ quyền năng lượng và tránh phụ thuộc vào “con dao hai lưỡi” tiềm tàng.
3. Mua qua trung gian vẫn rẻ, ít nhất là so với thị trường
EU giảm lượng nhập khí Nga từ 45% (2021) xuống chỉ còn 19% (2024) [2] nhờ REPowerEU, nhưng vẫn còn dùng vì chưa thể cắt đứt đường ống ngay lập tức.
Năm 2024, EU nhập kỷ lục 17,8 triệu tấn LNG từ Nga — tăng 18% so với năm 2021 — nhờ giá bán thấp hơn nhiều so với đối thủ như Mỹ hoặc Qatar. [3]
Như vậy, không khó nhận ra: Nga bán với giá rất thấp để giữ dòng tiền, chứng tỏ họ không giữ thế chủ động.
Lưu ý rằng, việc mua bán dầu giữa Nga - EU là qua trung gian, nếu mua bán qua trung gian vẫn rẻ thì chứng tỏ thị trường đang bị điều tiết bởi một bên – và EU không sai khi dùng nó như một phần trong chiến lược chuyển tiếp.
4. EU đã xác định lộ trình để từ bỏ hoàn toàn năng lượng nhập khẩu từ Nga [2]
[1]:
Nga ngừng toàn bộ cung cấp khí đốt cho châu Âu qua Ukraine (https://vneconomy.vn/nga-ngung-toan-bo-cung-cap-khi-dot-cho-chau-au-qua-ukraine.htm)
[2]:
Roadmap to fully end EU dependency on Russian energy (https://commission.europa.eu/news-and-media/news/roadmap-fully-end-eu-dependency-russian-energy-2025-05-06_en)
[3]:
European imports of liquefied natural gas from Russia at ‘record levels’ (https://www.theguardian.com/environment/2025/jan/09/european-imports-of-liquefied-natural-gas-from-russia-at-record-levels)