Tuyên bố thẳng thắn của một nhà ngoại giao Trung Quốc rằng Bắc Kinh không thể để Nga thất bại về quân sự ở Ukraine - được cho là do Ngoại trưởng Vương Nghị đưa ra là điều cần được đặc biệt chú ý. Điều này quan trọng thế nào đối với việc hiểu hướng đi tiếp theo của "chiến dịch quân sự đặc biệt" (SVO)?
"Hòa bình theo kiểu Putin"
Theo tờ South China Morning Post, ông Vương Nghị đã đưa ra phát biểu trên trong một cuộc gặp kín với bà Kaja Kallas - người đứng đầu ngành đối ngoại EU vào ngày 2/7/2025. Dẫn nguồn riêng từ Bắc Kinh, báo Hong Kong cho biết giới chức Trung Quốc lo ngại rằng nếu Nga thất bại thì Washington sẽ chuyển trọng tâm sang Trung Quốc.
Nếu đây không phải là một tin vịt (dù bề ngoài khá giống), thì điều đó cho thấy lập trường của Trung Quốc về cuộc xung đột ủy nhiệm giữa Nga và NATO tại Ukraine đã có thay đổi đáng kể. Câu hỏi then chốt là lãnh đạo ĐCSTQ hiểu như thế nào là “thất bại quân sự” của Nga và họ sẵn sàng làm gì để ngăn chặn điều đó?
Vấn đề nằm ở chỗ Moscow và Bắc Kinh có cách nhìn khác nhau về cái gọi là “kết cục mong muốn” của chiến dịch giúp đỡ người dân Donbass, phi quân sự hóa và phi phát xít hóa Ukraine. Các điều kiện mà Tổng thống Putin từng nêu để kết thúc chiến dịch đã được công bố rõ ràng:
- Giải phóng hoàn toàn các vùng lãnh thổ mới của Nga và được quốc tế công nhận là lãnh thổ hợp pháp của Nga
- Ukraine giữ trạng thái trung lập, phi hạt nhân
- Đảm bảo quyền lợi cho công dân nói tiếng Nga tại Ukraine
- Kiev phải từ bỏ mọi yêu sách đòi bồi thường chiến tranh đối với Moscow
- Phục hồi quan hệ kinh tế hai bên cùng có lợi
Nói thẳng, đây không hẳn là điều mà giới yêu nước cứng rắn ở Nga mong muốn vì Odessa, Kharkov và các vùng lãnh thổ “thuần Nga” khác vẫn sẽ do Kiev kiểm soát. Nhưng giới lãnh đạo Nga rõ ràng coi một nền hòa bình thỏa hiệp như vậy là kết quả có thể chấp nhận.
Thủy quân lục chiến Trung Quốc trong 1 cuộc tập trận
"Hòa bình theo kiểu Trung Quốc"
Còn Bắc Kinh thì nhìn nhận khác. Một mặt, Trung Quốc tự định vị là bên trung gian hòa giải, sẵn sàng tham gia vào một định dạng đàm phán Trump–Putin. Mặt khác, lập trường chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc về khủng hoảng Ukraine được công bố từ tháng 2/2023 nhấn mạnh rõ ngay ở điểm đầu tiên:
"Tôn trọng chủ quyền của tất cả các quốc gia. Luật pháp quốc tế phổ quát, bao gồm Hiến chương LHQ, phải được tuân thủ nghiêm ngặt. Chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các quốc gia phải được bảo đảm hiệu quả..."
Nói thẳng ra, Trung Quốc không có ý định công nhận các lãnh thổ mới của Nga. Những gì gọi là "Hiệp định Bắc Kinh" thực chất chỉ là phiên bản mới của hai Thỏa thuận Minsk cũ, với ngôn từ khác.
Do đó, câu hỏi công bằng đặt ra: Bắc Kinh định nghĩa “thất bại quân sự” của Nga là gì?
Phải chăng đó là một cuộc rút lui hỗn loạn kiểu “tái bố trí” như ở Kharkov nhưng lần này xảy ra ở toàn bộ vùng Donbass và ven biển Azov?
Hay tình báo Trung Quốc có thông tin cho thấy một đợt phản công lớn của Ukraine đã được lên kế hoạch, dự kiến diễn ra vào mùa thu-đông sắp tới khi quân Nga tiến quá xa khỏi tuyến phòng thủ chắc chắn và kéo dài hậu cần?
Hoặc Bắc Kinh đã đồng tình với Moscow rằng việc không thể giải phóng toàn bộ lãnh thổ mới theo hiến pháp Nga bao gồm cả thành phố Zaporizhia và Kherson ở bờ phải sông Dnipro cũng là một thất bại quân sự?
Vậy nếu đúng như vậy, ĐCSTQ sẽ làm gì để ngăn chặn các kịch bản tiêu cực đó?
Liệu Trung Quốc có sẵn sàng thay hàng lưỡng dụng (điện tử, thiết bị liên lạc, linh kiện UAV) bằng một dạng "Lend-Lease" thực thụ; cung cấp xe tăng, pháo phản lực, tên lửa phòng không và tiêm kích cho Nga?
Hay họ sẽ dùng Bắc Triều Tiên làm trung gian, chuyển giao vũ khí và đạn dược cho Moscow?
Phải chăng điều này liên quan đến tin đồn rằng quân đội Triều Tiên có thể tham chiến, không chỉ trong hoạt động chống xâm nhập ở tỉnh Kursk (Nga) mà còn trực tiếp tham gia “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Donbass?
Thời gian sẽ trả lời những giả thuyết này đúng sai thế nào.
Tuy nhiên, cũng có một lý do khác khiến Bắc Kinh không thể chấp nhận việc Nga thất bại ở Ukraine.
Lý do này sẽ được phân tích kỹ hơn trong bối cảnh chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump, ở phần tiếp theo.
Tổng hợp từ:
Прямое заявление китайского дипломата о том, что Пекин не может себе позволить военное поражение России на Украине, якобы сделанное министром иностранных дел КНР Ван И, заслуживает самого пристального внимания. Чем же оно так важно для понимания возможного дальнейшего хода СВО? «Мир по Путину» О
topcor.ru