Tổng thống Nga Vladimir Putin vào hôm thứ Năm tuần trước cho biết ông sẵn sàng xem xét việc tăng một số loại thuế, đặc biệt đối với người giàu trong bối cảnh chính phủ gặp khó khăn khi cân đối ngân sách bước sang năm thứ tư của cuộc chiến tại Ukraine.
Dự thảo ngân sách dự kiến sẽ được trình lên Quốc hội vào ngày 29/9. Các nguồn tin nói với Reuters rằng chính phủ đang cân nhắc tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) nhằm kiềm chế thâm hụt ngân sách và duy trì quỹ dự trữ.
Trong cuộc gặp các lãnh đạo đảng phái tại Quốc hội, ông Putin nói rằng những biện pháp như áp thuế xa xỉ hoặc tăng thuế cổ tức chứng khoán có thể là "hợp lý" trong thời chiến nhưng kêu gọi thận trọng. Ông không đề cập đến các loại thuế khác.
“Tại Mỹ, tôi không muốn chính trị hóa vấn đề nhưng trong Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Triều Tiên, họ đã làm đúng như vậy. Họ tăng thuế nhắm trực tiếp vào những người có thu nhập cao” ông Putin nói.
Người đi bộ trên Quảng trường Đỏ vào một ngày nắng ở trung tâm thủ đô Moscow ngày 24 tháng 2 năm 2025
Nga đã áp dụng thuế thu nhập lũy tiến từ năm 2021 và tăng thuế cho nhóm thu nhập cao trong năm nay. Bộ Tài chính trước đó từng cảnh báo việc tăng thuế cổ tức có thể khiến giới đầu tư chứng khoán e ngại.
Ông Putin từng cam kết không thay đổi lớn hệ thống thuế trước năm 2030, sau đợt tăng thuế vào năm 2025. Ngày 5/9, ông cũng yêu cầu chính phủ tìm cách tăng thu qua năng suất lao động thay vì đánh thuế.
Tuy nhiên, khả năng tăng thuế lần này đi kèm với một biện pháp mới cũng được công bố hôm thứ Năm nhằm bảo vệ ngân sách nhà nước trước biến động giá dầu và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhắm vào xuất khẩu năng lượng của Nga.
Doanh thu dầu khí Nga dự kiến giảm mạnh
Theo sáng kiến mới sẽ được triển khai từ năm sau, chính phủ sẽ hạ mức giá trần dầu - ngưỡng trên đó doanh thu dầu được chuyển vào quỹ dự trữ tài chính để đảm bảo quỹ này luôn được bổ sung đầy đủ.
“Để tăng sức chống chịu cho ngân sách, chúng tôi đề xuất giảm sự phụ thuộc vào các yếu tố ràng buộc, cả về giá lẫn sản lượng, trong nguồn thu từ dầu khí” Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov phát biểu tại Diễn đàn Tài chính thường niên.
Theo tính toán của Reuters, doanh thu dầu khí quốc gia Nga trong tháng 9 dự kiến giảm khoảng 23% so với cùng kỳ năm ngoái do giá thấp hơn và đồng rúp mạnh lên.
Ông Putin trong cuộc họp với nội các tuần này tỏ ra không hài lòng với tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại, dự báo chỉ còn khoảng 1% so với mức 4,3% năm ngoái.
Ông Siluanov từ lâu đã muốn khôi phục “quy tắc ngân sách” - cơ chế gắn ngân sách với giá dầu, từng bị bãi bỏ sau khi chiến sự Ukraine nổ ra - dù truyền thông Nga cho biết ông mong muốn mức cắt giảm giá trần sâu hơn.
Theo quy tắc này, phần thuế thu được từ giá dầu vượt quá mức trần sẽ được chuyển vào quỹ dự trữ, còn lại dùng cho chi tiêu ngân sách. Khi giá dầu giảm xuống dưới mức trần, quỹ dự trữ được dùng để bù đắp thiếu hụt.
Biện pháp sẽ củng cố ngân sách Nga
Nếu không có cơ chế này - vốn được người tiền nhiệm Alexei Kudrin giới thiệu từ năm 2004, ngân sách sẽ dễ tổn thương khi giá dầu giảm.
Ông Siluanov cho biết biện pháp mới sẽ giúp giảm tỷ trọng thu từ năng lượng trong ngân sách xuống 22%, từ mức khoảng 25% trong tám tháng đầu năm 2025 khiến ngân sách trở nên “cơ bắp” hơn.
Các quỹ dự trữ hình thành nhờ quy tắc ngân sách đã nhiều lần giúp Nga vượt qua khủng hoảng và chống chọi trừng phạt phương Tây.
Theo ông Siluanov giá trần sẽ giảm 1 USD mỗi năm xuống 55 USD/thùng vào năm 2030 từ mức hiện tại 60 USD.
Quỹ dự trữ tài chính hiện có khoảng 4 nghìn tỷ rúp (48,25 tỷ USD). Năm nay, chính phủ dự kiến rút 447 tỷ rúp (5,39 tỷ USD) để bù một phần thâm hụt ngân sách, ước tính vượt 1,7% GDP.
Trong dự thảo ngân sách 2026, giá dầu Urals trung bình được ấn định ở mức 59 USD/thùng, đồng nghĩa quỹ dự trữ sẽ không được bổ sung thêm nếu giữ nguyên giá trần hiện tại.
(Tỷ giá: 1 đô la Mỹ = 82,9 rúp Nga)
Tổng hợp từ:
Nguồn báo Nga để tham khảo:
