Paranexus2
Senior Member
Ở các phòng gym giờ tan tầm, không khó để bắt gặp những người thừa cân đang kiên trì chạy máy, đạp xe... để giảm cân. Nhưng rồi sau nhiều tháng trời, sự nỗ lực của họ vẫn không gặt hái hiệu quả, vì sao?
Nhiều người bỏ hàng giờ mỗi ngày để tập nhưng vẫn không giảm cân được - Ảnh: PA
Không ít người bắt đầu nghi ngờ hiệu quả của tập luyện để giảm cân. Nhưng theo các chuyên gia, hiện tượng này có rất nhiều lời giải - cho việc nỗ lực tập luyện nhiều để giảm cân, nhưng rồi cân mãi không giảm.
Tập xong lại... ăn thực phẩm dễ tăng cân
Một trong những nguyên nhân chính là hiện tượng “thích nghi trao đổi chất” (metabolic adaptation).
Khi cơ thể nhận ra hoạt động thể chất lặp đi lặp lại, nó tự điều chỉnh để tiêu hao năng lượng ít hơn nhằm duy trì sự sống. Báo cáo đăng trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (Tạp chí Nội tiết lâm sàng và Chuyển hóa, Mỹ, 2020) cho biết tốc độ trao đổi chất có thể giảm từ 5–15% sau 6–8 tuần tập một kiểu mà không tăng cường độ.
Bác sĩ nội tiết Diana Thomas (Mỹ) nhận định trên tạp chí này rằng cơ thể “thông minh hơn chúng ta tưởng” và luôn cố gắng tiết kiệm năng lượng. Điều này lý giải vì sao nhiều người ban đầu giảm cân nhanh, nhưng sau đó cân nặng đứng yên.
Thêm vào đó, hành vi “ăn bù” vô thức sau khi tập là yếu tố thường bị bỏ qua. Khi tập xong, cảm giác mệt dễ khiến chúng ta tìm đến đồ ngọt, nước uống giàu điện giải có đường hoặc khẩu phần ăn lớn hơn.
International Journal of Obesity (Tạp chí Béo phì Quốc tế, Anh, 2019) ghi nhận những người tập mức nhẹ đến trung bình có xu hướng ăn bù thêm 150–300 kcal mỗi ngày mà không nhận ra.
Tiến sĩ tâm lý dinh dưỡng Brian Wansink (Cornell) từng cảnh báo trên CNN Health rằng con người có xu hướng “tự thưởng” sau vận động, khiến cân nặng khó thay đổi. Kết quả: lượng calo nạp có thể vượt lượng calo tiêu, dù người tập tin rằng họ “đã đốt rất nhiều”.
Một vấn đề phổ biến khác là chỉ tập cardio mà không kết hợp bài tập sức mạnh. Cơ bắp là yếu tố quyết định chuyển hóa cơ bản (BMR).
Khi chỉ chạy hoặc đạp xe dài, cơ thể có thể mất một phần khối cơ nạc và từ đó tiêu hao năng lượng ít hơn ngay cả khi nghỉ. Harvard Medical School (Trường Y Harvard, Mỹ, 2021) giải thích rằng tập sức mạnh 2–3 buổi/tuần giúp duy trì khối cơ, giảm mỡ nội tạng và cải thiện độ nhạy insulin.
Bác sĩ David Nolan, chuyên gia vật lý trị liệu trường này, khẳng định: “Nếu không tập cơ lực, bạn tự cắt giảm nhà máy đốt năng lượng của mình”. Đó cũng là lý do nhiều người càng chạy nhiều càng cảm thấy “không đi đến đâu”.
Đáng chú ý, máy đếm calo trên đồng hồ thông minh và máy chạy bộ thường phóng đại lượng calo tiêu thụ. Nghiên cứu của Stanford Medicine (Trường Y Stanford, Mỹ, 2017) phát hiện sai số trung bình 27% ở các thiết bị theo dõi tiêu thụ năng lượng.
Người dùng tin rằng mình đã đốt 500 kcal nhưng thực tế có thể chỉ khoảng 360–380 kcal. Giáo sư Euan Ashley, tác giả nghiên cứu, cho biết trên BBC rằng “thiết bị đeo tay chưa đủ đáng tin để làm căn cứ nạp calo”. Sai số này góp phần khiến cân nặng duy trì dai dẳng.
Vì sao tập giảm cân hoài mà không giảm?
Ở các phòng gym giờ tan tầm, không khó để bắt gặp những người thừa cân đang kiên trì chạy máy, đạp xe... để giảm cân. Nhưng rồi sau nhiều tháng trời, sự nỗ lực của họ vẫn không gặt hái hiệu quả, vì sao?
vẫn chỉ 1 câu, đớp ít thôi
. Nên là đớp ít lại, tập nhiều hơn thôi 
