atomwaffen
Senior Member
Nhiều gia đình rơi vào căng thẳng, trầm cảm khi chăm sóc người thân sa sút trí tuệ
Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất, kéo theo số người mắc sa sút trí tuệ gia tăng. Trong khi đó việc chăm sóc chủ yếu do người thân đảm nhận, khiến nhiều gia đình chịu áp lực tinh thần lớn do thiếu kiến thức và kỹ năng.
Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất, kéo theo số người mắc sa sút trí tuệ gia tăng. Trong khi đó việc chăm sóc chủ yếu do người thân đảm nhận, khiến nhiều gia đình chịu áp lực tinh thần lớn do thiếu kiến thức và kỹ năng.
![]()
Ông Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương, phát biểu tại hội thảo - Ảnh: CẨM TÚ
Ngày 20-3, Bệnh viện Lão khoa Trung ương phối hợp tổ chức hội thảo khoa học "Tăng cường chăm sóc sa sút trí tuệ tại Việt Nam".
Già hóa nhanh, gánh nặng sa sút trí tuệ gia tăng
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương, cho biết Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Nếu không có những thay đổi đáng kể, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già.
Cùng với xu hướng này, số người mắc sa sút trí tuệ dự báo tăng nhanh, đặt ra nhu cầu cấp thiết về chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời và đặc biệt là hỗ trợ người chăm sóc.
"Hiện nay, một số trung tâm lớn tại Hà Nội và TP.HCM đã triển khai các đơn vị chuyên sâu trong thăm khám, phát hiện và xây dựng phác đồ điều trị cho người bệnh. Tuy nhiên xét trên toàn hệ thống, việc phát hiện sớm trong cộng đồng vẫn còn hạn chế, công tác theo dõi, chăm sóc dài hạn chưa đồng bộ", ông Trung Anh nêu.
Hỗ trợ người chăm sóc kiến thức, kỹ năng
Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Hường - Trường Điều dưỡng, Đại học Minnesota, Hoa Kỳ, tại Việt Nam việc chăm sóc người bệnh sa sút trí tuệ chủ yếu do thành viên gia đình đảm nhiệm.
Theo các chuyên gia, người chăm sóc không có kỹ năng, kiến thức về bệnh lý sa sút trí tuệ khiến tình trạng căng thẳng gia tăng. Ví dụ người bệnh đi lang thang, quên mất sự việc, mất kiểm soát hành vi...
Theo các khảo sát cho thấy việc chăm sóc gây nhiều căng thẳng và tốn kém cho gia đình (có tới 60% người chăm sóc trải qua căng thẳng và trầm cảm), trong khi các dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng cho người chăm sóc hầu như chưa tồn tại.
Để có thêm giải pháp hỗ trợ chăm sóc người sa sút trí tuệ, những năm qua, Bệnh viện Lão khoa Trung ương đã phối hợp với các đối tác quốc tế triển khai nghiên cứu quy mô lớn về can thiệp hỗ trợ người chăm sóc.
PGS Hường chia sẻ mô hình bao gồm hai giai đoạn là can thiệp trực tiếp và duy trì. Trong đó chương trình cung cấp kiến thức về sa sút trí tuệ, hướng dẫn xử lý các vấn đề hành vi thường gặp của người bệnh, đồng thời trang bị kỹ năng giảm căng thẳng, quản lý cảm xúc cho người chăm sóc.
![]()
Dự án truyền thông đến gia đình các kiến thức chăm sóc người sa sút trí tuệ - Ảnh: BVCC
Cần phát hiện từ rất sớm
Ông Trung Anh cho biết sa sút trí tuệ là bệnh lý tiến triển âm thầm, có thể kéo dài 10 - 15 năm trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Do đó chẩn đoán sớm, thậm chí trước khi có biểu hiện lâm sàng là rất quan trọng.
Hiện các nhà khoa học đang hướng tới ứng dụng các chỉ dấu sinh học (biomarker) trong máu để phát hiện bệnh sớm, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị và can thiệp kịp thời.
Thực tế cho thấy hầu hết các phương pháp điều trị hiện nay, cũng như các thuốc đang được nghiên cứu đều cho hiệu quả tốt nhất khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm.

