Ma trận
Senior Member
Sau nhiều năm đồn đoán trong cộng đồng hoạch định chính sách khoa học, một đánh giá mới cho thấy Trung Quốc đã chính thức vượt qua Hoa Kỳ về tổng đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D), tính theo sức mua tương đương PPP.
Đánh giá này đến từ Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) , một tổ chức toàn cầu về dữ liệu khoa học và công nghệ quốc tế. Theo các chỉ số của họ, bước nhảy vọt của Trung Quốc thực sự diễn ra vào năm 2024, năm gần nhất có dữ liệu. Năm đó, Trung Quốc đã đầu tư 1,03 nghìn tỷ đô la (theo giá trị đô la hiện tại) vào nghiên cứu và phát triển từ tất cả các nguồn, vượt qua khoản đầu tư 1,01 nghìn tỷ đô la của Hoa Kỳ. (Lưu ý rằng biểu đồ bên dưới được tính theo sức mua tương đương PPP, để dễ dàng so sánh giữa các quốc gia theo thời gian.)
Đây không phải là một diễn biến đáng ngạc nhiên, xét đến việc Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển trong những năm gần đây. Từ năm 2004, đầu tư cho R&D của Trung Quốc đã tăng trưởng hơn 14% mỗi năm, gấp hơn hai lần so với Hoa Kỳ trong cùng kỳ. Sự tăng trưởng này phản ánh sự nhấn mạnh liên tục của Trung Quốc vào khoa học và đổi mới trong các kế hoạch 5 năm, những chiến lược lặp đi lặp lại định hướng các lựa chọn chính sách rộng hơn.
Cường độ đầu tư R&D của Trung Quốc cũng tiếp tục tăng, được đo bằng tỷ lệ đầu tư R&D so với tổng nền kinh tế. Hiện nay, R&D của Trung Quốc chiếm 2,7% GDP, có nghĩa là nước này đã bắt kịp các nền kinh tế phát triển khác thuộc OECD về chỉ số này (mặc dù vẫn còn thấp hơn nhiều so với các nước dẫn đầu, bao gồm Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc).
Một chỉ báo khác về cạnh tranh toàn cầu
Theo các phân tích gần đây nhất, nghiên cứu và phát triển (R&D) đại diện cho một khoản đầu tư công có giá trị cực kỳ cao với lợi nhuận kinh tế khổng lồ, đó là lý do tại sao R&D là yếu tố cốt lõi trong chiến lược quốc gia của các nền kinh tế phát triển từ Vương quốc Anh đến Nhật Bản. Trung Quốc cũng đã làm theo với những kết quả đáng kinh ngạc, và ngày càng được coi là một cường quốc khoa học ngay cả trước khi tổng đầu tư của nước này vượt qua Hoa Kỳ. Ví dụ, các nhà khoa học Trung Quốc ngày càng khẳng định vị thế của mình về tầm ảnh hưởng nghiên cứu toàn cầu ; các viện nghiên cứu Trung Quốc hiện đang thống trị bảng xếp hạng Nature Index về các ấn phẩm khoa học, các lĩnh vực như thông tin lượng tử, lò phản ứng nhiệt hạch, trí tuệ nhân tạo, đất hiếm và nam châm đất hiếm,v.v. của Trung Quốc cũng đang có những tiến bộ vượt bậc và dẫn đầu thế giới.
Những thành tựu này cho thấy rõ Trung Quốc là một ứng cử viên nặng ký cho vị trí dẫn đầu khoa học toàn cầu. Việc nước này vượt qua Hoa Kỳ về giá trị tuyệt đối bằng đô la Mỹ là một minh chứng rõ ràng khác cho sự trỗi dậy của họ.
Tuy nhiên, có một lĩnh vực mà Mỹ vẫn dẫn đầu về nguồn tài trợ: nghiên cứu cơ bản. Theo OECD, Mỹ chi 0,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho nghiên cứu cơ bản, so với 0,19% của Trung Quốc.
“Mỹ vẫn nghiêng mạnh về khoa học cơ bản do nhà nghiên cứu dẫn dắt và thúc đẩy bởi sự tò mò, trong khi hệ thống nghiên cứu và phát triển của Trung Quốc từ trước đến nay luôn hướng đến nghiên cứu ứng dụng và phát triển thực nghiệm,” Tang nói. Nhưng Tang, chuyên gia chính sách tại Đại học Fudan, lưu ý rằng cường độ nghiên cứu cơ bản của Mỹ—kinh phí nghiên cứu cơ bản tính theo tỷ lệ phần trăm GDP—đã ổn định trong vài năm, trong khi của Trung Quốc đang tăng dần nhưng đều đặn. Bà tò mò muốn xem liệu Mỹ có duy trì cam kết của mình đối với nghiên cứu cơ bản hay không. Trong khi đó, Wagner,một học giả về chính sách khoa học tại Đại học bang Ohio, tự hỏi liệu Trung Quốc có thể đón nhận phương pháp nghiên cứu dựa trên sự tò mò hay không.
It’s Official: China Tops U.S. in R&D Spending | Association of American Universities (AAU)
A new assessment shows China has officially crept past the United States in total research and development (R&D) investment.
www.aau.edu
) Terence Tao cũng kêu như vạc
