Rank up:
Senior Member
Đề thi tuyển sinh lớp 10 TP.HCM, tốt nghiệp THPT 2026 phản ánh rõ rệt đổi mới của giáo dục khi chuyển sang đánh giá năng lực tư duy của người học, chấm dứt cách 'học vẹt' mà không hiểu bản chất.
Trước thực tế này, nhà trường phải thay đổi dạy học thế nào và cần trang bị năng lực gì cho người học, ngay từ tiểu học?
Thầy Nguyễn Tấn Sang trong các tiết dạy toán trực quan cho học sinh lớp 2 - ẢNH: NVT
VÌ SAO CON PHẢI HỌC BẢNG CỬU CHƯƠNG ?
Chị Phương Anh, có con học tiểu học ở P.An Phú Đông, TP.HCM, giúp con dò bài kiểm tra cuối năm học. Cầm một xấp đề cương các môn của các con, chị chưa nói con đọc thuộc ngay mà nêu câu hỏi. "Vì sao con phải học bảng cửu chương? Ví dụ ở phép nhân 3x9=27, có thể diễn giải bằng phép cộng được không?", chị hỏi bé lớp 3. Tới phần ôn tập viết sáng tạo, chị nói con lập sơ đồ tư duy bố cục để với bất cứ đề bài nào con cũng có thể triển khai. "Sợ nhất là trẻ cầm đề cương bài văn mẫu về học thuộc ra rả, nhưng đến khi ra một đề bài khác, các con "bế tắc", người mẹ cho hay.
Chị chia sẻ thêm: "Khi học hiểu, học sinh (HS) có khả năng tìm tòi, ứng biến trước các tình huống. Ví dụ khi con hiểu về phép cộng, phép nhân, hiểu bản chất về diện tích, chu vi, con sẽ thấy việc học toán thật thú vị chứ không phải chỉ ra rả học thuộc làu làu công thức nhưng không hiểu ý nghĩa bài toán mình vừa làm được".
DẠY HS HIỂU VỀ BẢN CHẤT THAY VÌ CHỈ HỌC THUỘC LÒNG
Thầy Nguyễn Tấn Sang, giáo viên (GV) Trường tiểu học Nguyễn Văn Trân, xã Hưng Long, TP.HCM, khẳng định điều quan trọng ở bậc tiểu học không phải là nhồi nhét trước kiến thức của cấp THCS, THPT mà là trang bị cho các em bộ công cụ về phương pháp tư duy, khả năng tự học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cách làm của thầy Sang là giúp HS hiểu bản chất vấn đề thay vì ghi nhớ máy móc. Điều này được tiến hành trong các tiết học, hoạt động trải nghiệm, thảo luận nhóm, trò chơi học tập, đặt câu hỏi mở để HS suy nghĩ, tìm nhiều cách giải quyết khác nhau.
"Ví dụ trong môn toán lớp 2, thay vì chỉ yêu cầu HS thực hiện phép tính, tôi đưa ra các tình huống là các bài toán gần gũi trong cuộc sống để HS phân tích, lựa chọn cách giải phù hợp. Trong môn tiếng Việt, các em được khuyến khích bày tỏ suy nghĩ cá nhân, liên hệ thực tế và sáng tạo trong cách diễn đạt. Các môn học khác cũng tăng cường hoạt động quan sát, khám phá, trải nghiệm để HS tự tìm ra kiến thức dưới sự hướng dẫn của GV", thầy Sang cho hay.
Thầy hiệu trưởng Phan Anh Tuấn là giáo viên hướng dẫn cho các em HS trong chủ đề sen Việt. Thầy tự tay làm bánh, nặn tò he, giúp HS hiểu hơn về văn hóa Việt - ẢNH: NTT
Tại Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, các em HS được khuyến khích đặt các câu hỏi cho GV. Thầy Phan Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường, nêu ví dụ trong môn toán, thay vì chỉ dạy công thức, thầy cô tạo các tình huống gần gũi với cuộc sống để HS tìm cách giải quyết và lý giải vì sao chọn cách làm đó. Trong môn tiếng Việt, GV không chỉ dừng lại ở việc giúp HS đọc đúng, hiểu nội dung văn bản mà còn chú trọng phát triển năng lực đọc hiểu, bày tỏ quan điểm cá nhân và liên hệ thực tiễn.
"Chẳng hạn, khi học một bài đọc có nội dung về lòng trung thực, thay vì chỉ hỏi HS nhân vật trong bài đã làm gì, chúng tôi hỏi mở như "Nếu em ở trong tình huống đó, em sẽ lựa chọn như thế nào?"; "Em có đồng tình với cách xử lý của nhân vật không? Vì sao?". Hay sau khi đọc một câu chuyện về bảo vệ môi trường, HS không chỉ trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa mà còn được liên hệ với thực tế ở trường, ở khu dân cư của mình, đề xuất những việc làm cụ thể để giảm rác thải nhựa, giữ gìn vệ sinh chung… Mỗi HS có thể đưa ra một góc nhìn khác nhau và các em được khuyến khích giải thích, bảo vệ ý kiến của mình bằng những lý lẽ phù hợp", thầy Tuấn cho biết.
"Bản thân tôi cho rằng điều quan trọng nhất ở tiểu học không phải là dạy các em biết thật nhiều kiến thức, mà là hình thành cho các em khả năng đặt câu hỏi, biết tìm tòi, biết hợp tác và có tư duy độc lập. Khi có được những năng lực nền tảng đó, HS sẽ thích ứng tốt với các kỳ thi theo định hướng phát triển năng lực cũng như với một xã hội luôn thay đổi từng ngày", thầy Tuấn nói thêm.
Xóa 'học vẹt' từ tiểu học
Đề thi tuyển sinh lớp 10 TP.HCM, tốt nghiệp THPT 2026 phản ánh rõ rệt đổi mới của giáo dục khi chuyển sang đánh giá năng lực tư duy của người học, chấm dứt cách 'học vẹt' mà không hiểu bản chất.
thanhnien.vn
có dạy các cháu cách phản biện không hay dạy các cháu lái xe húc cổng ?
nhớ thời thi 3 chung thì phân tích văn nghị luận cũng gáng học thuộc, còn tư duy thì chơi lego xưa, mà bộ này xưa tàu bán fake lại cũng mắc vl chứ ko rẻ.
nhỏ cần học vẹt để dồn kiến thức chứ, lớn mới phải mở rộng tư duy 
