NDMan
Senior Member
[Euronews ngày 30 tháng 6 năm 2026]
Liên minh châu Âu đang áp đặt một loại thuế mới đối với hàng nhập khẩu nhỏ, điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề đến các ông lớn Trung Quốc như SHEIN, Temu và AliExpress. Điều này có ý nghĩa gì đối với người tiêu dùng châu Âu, chất lượng sản phẩm và các thương hiệu?
Từ ngày 1 tháng 7, mức thuế hải quan cố định 3 euro đối với hàng nhập khẩu thương mại điện tử có giá trị thấp sẽ có hiệu lực. Cho đến nay, hàng hóa nhập khẩu vào EU có giá trị dưới 150 euro được miễn thuế hải quan.
Biện pháp tạm thời này có nghĩa là các bưu kiện nhỏ nhập khẩu vào khối, chủ yếu thông qua các nền tảng mua sắm trực tuyến, sẽ phải chịu một khoản phí hải quan cố định. Biện pháp này nhằm giải quyết vấn đề mà Hội đồng châu Âu mô tả là "cạnh tranh không lành mạnh" đối với các nhà bán lẻ châu Âu, cũng như những lo ngại về sản phẩm không an toàn, gian lận và tác động môi trường của lượng lớn hàng nhập khẩu giá rẻ.
Hội đồng cũng làm rõ rằng thuế hải quan này tách biệt với "phí xử lý" được đề xuất (dự kiến là 2 euro) hiện đang được đàm phán trong khuôn khổ cải cách hải quan rộng hơn của EU và các kế hoạch ngân sách dài hạn, một đòn giáng mạnh nữa vào lĩnh vực thương mại điện tử của Trung Quốc.
"Tình hình cấp bách đến mức đã có sự đồng thuận chính trị sâu sắc", Dirk Gotink, một nghị sĩ châu Âu người Hà Lan thuộc đảng EPP, nói với Euronews. Nhưng biện pháp này lại được thực thi chậm trễ, "vì các quốc gia chậm chấp nhận rằng, để giải quyết làn sóng hàng hóa [thời trang nhanh] không tuân thủ quy định, cần phải tích hợp hải quan châu Âu."
Một kẽ hở thuế béo bở
Mỗi năm, EU nhận được hơn hai tỷ bưu kiện thương mại điện tử trị giá dưới 150 euro. Điều này gây quá tải cho cơ sở hạ tầng hải quan và cho phép tới 65% bưu kiện nhập khẩu với giá trị khai báo sai hoặc hồ sơ an toàn chưa được xác minh. Khối lượng chưa từng có này cản trở việc kiểm tra biên giới và đòi hỏi phải có biện pháp quản lý.
"Tôi nghĩ chỉ có khoảng 0,006% bưu kiện được hải quan kiểm tra. Số lượng sản phẩm nhập khẩu vào châu Âu quá lớn nên không phải tất cả đều có thể được kiểm tra", bà Laura Clays, người phát ngôn của tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Testachats, ước tính. "Quá nhiều sản phẩm không đạt tiêu chuẩn có thể xâm nhập thị trường."
Trong nhiều năm, các công ty như SHEIN hoạt động trong môi trường thuế suất bằng không bằng cách chuyển trực tiếp các đơn đặt hàng riêng lẻ từ Trung Quốc. Điều này có thể thực hiện được nhờ kẽ hở "de minimis", một chính sách hải quan cho phép các lô hàng có giá trị thấp (dưới 150 euro tại EU) được nhập khẩu mà không phải chịu thuế hải quan.
Các công ty đã lợi dụng kẽ hở này để tránh thuế nhập khẩu lên tới 12%, giữ cho chi phí vận chuyển và sản xuất ở mức thấp giả tạo đồng thời tránh sự giám sát của châu Âu. Hệ thống này cũng chuyển hàng tỷ đô la doanh thu bán lẻ không bị đánh thuế vào hệ thống logistics của Trung Quốc.
Ví dụ, SHEIN đã sử dụng mô hình này để tạo ra doanh thu toàn cầu hơn 30 tỷ euro trong khi tránh được các loại thuế nhập khẩu đối với hàng hóa châu Âu. Bằng cách tránh được mức thuế hải quan lên đến 12%, các nền tảng nước ngoài cũng có thể bán phá giá so với các nhà bán lẻ châu Âu, những người phải đối mặt với chi phí cấu trúc cao hơn (30 đến 50% cho mỗi mặt hàng).
Gotink mô tả nó về cơ bản là "trốn thuế trên quy mô công nghiệp".
Các vấn đề về an toàn và môi trường
"Thời trang nhanh đã phá hủy thị trường đồ cũ ở châu Âu và gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh nghiêm trọng cho các thương hiệu quần áo châu Âu. Người đóng thuế phải trả giá đắt cho hoạt động thương mại này: thời trang nhanh có thể chứa các chất hóa học không được phép có ở châu Âu, chẳng hạn như PFAS", Gotink chia sẻ.
Các đánh giá độc lập từ các nhóm bảo vệ người tiêu dùng châu Âu, bao gồm cả Testachats, cho thấy "khoảng 70% sản phẩm không tuân thủ hoặc không tuân thủ đầy đủ tất cả các yêu cầu an toàn của EU", theo lời ông Clays.
Một cuộc điều tra của Greenpeace Đức cũng phát hiện ra rằng 32% số quần áo được kiểm tra có chứa nồng độ chất độc hại vượt quá mức cho phép, bao gồm kim loại nặng, formaldehyde và PFAS ("hóa chất vĩnh cửu") trong áo khoác ở mức cao gấp 3.300 lần ngưỡng cho phép theo quy định của châu Âu.
Việc kiểm tra an toàn đối với đồ chơi và quần áo trẻ em cũng phát hiện ra nhiều trường hợp không tuân thủ quy định nghiêm trọng. Một số mặt hàng có hình dạng nguy hiểm và các bộ phận rời rạc, tiềm ẩn nguy cơ gây nghẹt thở cao.
"Thương mại điện tử quốc tế mang lại nhiều cơ hội cho người tiêu dùng. Nhưng bất kỳ sản phẩm nào nhập khẩu vào thị trường EU đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn, bảo vệ người tiêu dùng và môi trường. Đó là mục tiêu của chúng tôi: đảm bảo các sản phẩm nhập khẩu vào châu Âu đáp ứng các tiêu chuẩn tương tự như các sản phẩm được sản xuất tại EU", ông Clays cho biết.
Việc sản xuất siêu tốc các mặt hàng thời trang cao cấp cũng gây ra tác động lớn đến môi trường. Việc vận chuyển hàng tỷ mặt hàng đóng gói riêng lẻ trực tiếp từ các nhà máy Trung Quốc đến người tiêu dùng bằng đường hàng không làm tăng đáng kể lượng khí thải so với vận chuyển đường biển số lượng lớn.
Những gì EU muốn làm
Ông Gotink cho biết: "Điều mà EU và đặc biệt là các quốc gia thành viên cần làm là đầu tư mạnh mẽ vào khả năng kiểm soát các sản phẩm nhập khẩu vào thị trường châu Âu".
Mức thuế hải quan 3 euro được áp dụng tùy thuộc vào loại hàng hóa.
Mức phí được xác định dựa trên mã hàng hóa Hệ thống hài hòa (HS) cụ thể của từng sản phẩm. Ví dụ, nếu một kiện hàng chứa mặt hàng dệt may, giày dép và sản phẩm công nghệ, nó sẽ phải chịu phí 9 euro vì có ba mã khác nhau được kích hoạt. Nếu kiện hàng chứa nhiều mặt hàng cùng loại, phí 3 euro chỉ áp dụng một lần.
Biện pháp này áp dụng cho các người bán không thuộc EU đã đăng ký theo hệ thống VAT một cửa nhập khẩu, chiếm 93% tổng lượng hàng nhập khẩu thương mại điện tử vào EU. Việc thực thi dựa trên nhật ký bán hàng điện tử được truyền trực tiếp đến các cơ quan chức năng.
Một thay đổi khác là, theo các quy định trước đây, người tiêu dùng được coi là "nhà nhập khẩu" về mặt pháp lý khi đặt mua hàng hóa không thuộc EU. Nếu một chiếc váy từ SHEIN hoặc một món đồ chơi từ Temu chứa hóa chất bất hợp pháp hoặc gây nguy hiểm nghẹn thở, về mặt kỹ thuật, người tiêu dùng phải chịu trách nhiệm pháp lý. Các nền tảng chỉ đóng vai trò là "trung gian" mà không chịu trách nhiệm về bản thân sản phẩm.
Kể từ ngày 26 tháng 3, Luật Cải cách Hải quan EU mới đã loại bỏ lá chắn này bằng cách phân loại lại các sàn giao dịch kỹ thuật số về mặt pháp lý là "nhà nhập khẩu được công nhận". Là những nhà nhập khẩu được công nhận, họ phải chịu trách nhiệm theo luật an toàn sản phẩm của EU, bao gồm Quy định chung về an toàn sản phẩm (GDPR). Điều này khiến họ phải chịu trách nhiệm pháp lý về chứng nhận an toàn và kiểm nghiệm hóa chất, đồng thời có thể phải đối mặt với các hình phạt tài chính nghiêm khắc hoặc lệnh cấm vận trên thị trường nếu không tuân thủ.
Mức thuế mới này sẽ vẫn có hiệu lực cho đến khi một hệ thống thường trực rộng hơn dành cho hàng nhập khẩu giá trị thấp, được nhất trí vào tháng 11 năm 2025 như một phần của cải cách hải quan toàn diện, có hiệu lực. Vào năm 2028, Trung tâm Dữ liệu Hải quan EU thường trực sẽ đi vào hoạt động, loại bỏ hoàn toàn ngưỡng 150 euro và đánh thuế linh hoạt cho từng mặt hàng bắt đầu từ xu đầu tiên.
Đối với người tiêu dùng: đắt hơn, ít nguy hiểm hơn
Theo quy định mới, người mua sắm ở châu Âu sẽ phải trả giá cao hơn và chờ đợi lâu hơn.
Một đơn hàng trực tuyến thông thường có giá trị thấp, khoảng 20 euro, có thể dễ dàng vượt quá 30 euro sau khi cộng thêm các khoản phí mới. Ví dụ, nếu khách hàng mua một chiếc váy hè giá 10 euro và một cặp kính râm giá 10 euro, đơn hàng sẽ phát sinh hai khoản phí riêng biệt, mỗi khoản 3 euro, làm tăng thêm 6 euro vào hóa đơn. Cộng thêm phí xử lý dự kiến 2 euro, giá cuối cùng khi thanh toán sẽ lên tới 28 euro, tăng 40% so với một giỏ hàng gồm các mặt hàng giá rẻ.
Các nhân viên hải quan phải kiểm tra kỹ thuật số mọi kiện hàng, và các trạm kiểm soát biên giới có thể sẽ bị ùn tắc. Người mua sắm thường nhận được các kiện hàng vận chuyển bằng đường hàng không từ các kho hàng ở châu Á trong vòng một tuần có thể phải chờ đợi trong khi các nhân viên hải quan xác minh mã loại sản phẩm.
Điều này mang lại lợi ích cho người tiêu dùng về lâu dài. "Nếu nó giúp loại bỏ nhiều sản phẩm không tuân thủ quy định hơn, hoặc giúp các nhà sản xuất và người bán tăng cường tuân thủ luật pháp châu Âu trước khi niêm yết sản phẩm trực tuyến, thì đó là một điều tốt", Clays nói.
Những thay đổi này cũng mang lại sự bảo vệ an toàn mạnh mẽ hơn. Vì các nền tảng hiện được phân loại hợp pháp là nhà nhập khẩu, nên nguy cơ vô tình mua phải hàng hóa nguy hiểm, chẳng hạn như quần áo trẻ em chứa hóa chất độc hại hoặc đồ chơi giá rẻ có nguy cơ gây nghẹn, sẽ giảm xuống. Các quy định cũng loại bỏ các khoản phí thu hộ bất ngờ khi giao hàng, vì tất cả các khoản thuế phải được thanh toán trước khi thanh toán.
Đối với các công ty: một sân chơi công bằng hơn
Khi mức thuế có hiệu lực, các ứng dụng thương mại điện tử như SHEIN, Temu và AliExpress phải gánh chịu chi phí tuân thủ lên tới hàng tỷ euro hoặc đối mặt với nguy cơ mất đi những khách hàng nhạy cảm về giá do giá cả tăng cao.
Để tồn tại, họ có thể buộc phải tái cấu trúc mô hình kinh doanh bằng cách chuyển hướng khỏi hình thức gửi thư hàng không trực tiếp đến người tiêu dùng và đầu tư vào các kho hàng lớn đặt tại EU. Các nhà phân tích ước tính rằng sự chuyển dịch sang các trung tâm phân phối địa phương này có thể làm giảm tới 40% lợi nhuận, trong khi mức phạt đối với việc không tuân thủ có thể lên tới 6% giá trị nhập khẩu hàng năm.
Chính sách này cũng sẽ ảnh hưởng đến chiến lược thương mại của Trung Quốc. Xuất khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới đạt 2,75 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 350 tỷ euro) vào năm 2025, và các nền tảng trực tuyến này là động lực chính của nền kinh tế.
Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp châu Âu, các quy định mới này tạo ra một sân chơi bình đẳng hơn bằng cách loại bỏ lợi thế về giá nhân tạo mà các nhà cung cấp ngoài EU được hưởng.
Các nhà bán lẻ truyền thống trên phố và trực tuyến có thể lấy lại khả năng cạnh tranh khi 2,3 tỷ bưu kiện chưa đóng thuế nhập khẩu vào khối mỗi năm được đưa vào chế độ thuế tiêu chuẩn.
Các thương hiệu thời trang nhanh trong nước như Zara và H&M có thể tận dụng tốt hơn chuỗi cung ứng châu Âu của mình, bổ sung hàng hóa cho các cửa hàng nhanh hơn so với các đối thủ nước ngoài đang phải đối mặt với những khó khăn do rào cản biên giới. Các thương hiệu chú trọng đến độ bền và tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững của EU cũng có khả năng trở nên hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng.
"Ngành thời trang nhanh, như cách thức hoạt động hiện nay, đơn giản là không bền vững về mặt kinh tế. Tôi hy vọng chúng ta sẽ có thể ngăn chặn các luồng thương mại không tuân thủ quy định và quá rẻ, nơi hàng tiêu dùng chỉ được sử dụng một lần rồi vứt bỏ", Gotink nói thêm.
EU ends tax loophole exploited by SHEIN, Temu, and Aliexpress
The European Union is imposing a new tax on small imports, which will heavily impact Chinese giants like SHEIN, Temu, and AliExpress. What does this mean for European consumers, product quality, and brands? #EuXlwww.euronews.com
![[ Kenh K+ ]](https://data.voz.vn/avatars/m/1496/1496493.jpg?1758433198){kind=avatar}
