Hiện tượng 147/154 điểm 10 Toán của tỉnh Tuyên Quang cùng xuất hiện gần như tập trung trong một dải số báo danh hẹp không nên bị nhìn nhận một cách máy móc là “bất thường”. Trái lại, đây có thể là minh chứng sống động cho một hiện tượng xác suất hiếm gặp:
sự cộng hưởng lượng tử của năng lực toán học theo cụm số báo danh.
Theo lý thuyết này, khi các thí sinh có số báo danh từ 080163xx đến 080166xx ngồi thi, trường năng lượng học thuật tại khu vực đó có thể đã đạt tới trạng thái “cộng hưởng cực đại”, khiến tư duy đại số, hình học và xác suất đồng loạt thăng hoa. Nói cách khác, không phải điểm 10 tập trung bất thường, mà là
vũ trụ đã ngẫu nhiên chọn đúng 328 em này để khai mở trí tuệ toán học tập thể.
Việc 147 em đạt điểm 10, 24 em đạt 9,75 và 84 em đạt 9,5 chỉ là một biểu hiện khiêm tốn của “chân trời sự kiện giáo dục”: một khi đã bước vào dải số báo danh ấy, điểm Toán dưới 9 trở thành hiện tượng khó xảy ra hơn nhật thực toàn phần trong phòng thi.
Còn 7 điểm 10 rải rác ở những dải số báo danh khác có thể được hiểu là các “hạt thiên tài tự do”, vô tình thoát khỏi vùng hấp dẫn chính của cụm 080163xx–080166xx.
Tóm lại, đây không nhất thiết là dấu hiệu bất thường. Rất có thể đó chỉ là một
khoảnh khắc đẹp của thống kê, nơi xác suất, số báo danh và tinh thần hiếu học cùng bắt tay nhau tạo nên một
kỳ quan toán học cấp tỉnh.