TPO - Việc một giáo viên được cơ quan điều tra xác định đã vào phòng thi hướng dẫn thí sinh làm bài môn Toán không chỉ đặt ra câu hỏi về hành vi của một cá nhân. Điều dư luận chờ đợi hơn là lời giải cho một bài toán lớn bằng cách nào một quy trình tổ chức kỳ thi vốn được thiết kế với nhiều tầng kiểm soát lại có thể bị xuyên thủng?
Đề thi thuộc danh mục bí mật Nhà nước độ "Tối mật". Từ khâu in sao, vận chuyển, bảo quản đến sử dụng đều có quy trình riêng với sự tham gia của lực lượng công an và nhiều bộ phận giám sát độc lập.
Theo kết quả điều tra ban đầu của Công an tỉnh Tuyên Quang, Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, được phân công làm Trưởng điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đã chỉ đạo một số giám thị tạo điều kiện cho thí sinh làm bài môn Toán.
Thực hiện chỉ đạo này, Nguyễn Hà Duy, giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, giữ vai trò thư ký điểm thi, được xác định đã vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn một số thí sinh làm bài.
Diễn biến trên làm xuất hiện hàng loạt câu hỏi như: Nguyễn Hà Duy tiếp cận đề thi bằng cách nào? Đáp án được hình thành ra sao? Việc vào phòng thi diễn ra trong bao lâu, bao nhiêu lần và đã vượt qua những khâu kiểm soát nào?
Không chỉ là câu chuyện của một thư ký điểm thi
Theo quy chế thi, thư ký điểm thi có nhiệm vụ hỗ trợ công tác hành chính, tổng hợp hồ sơ, lập biên bản, phục vụ điều hành của trưởng điểm thi; không phải lực lượng coi thi.
Việc một thư ký điểm thi bị xác định đã trực tiếp vào phòng thi hướng dẫn thí sinh, nếu đúng như kết quả điều tra ban đầu, đặt ra câu hỏi lớn hơn nhiều so với hành vi của một cá nhân.
Ai là người cho phép việc này diễn ra?
Trong thời gian thí sinh làm bài, phòng thi là khu vực được kiểm soát nghiêm ngặt. Giám thị không được tự ý rời vị trí. Người không có nhiệm vụ không được tùy tiện ra vào phòng thi.
Nếu Nguyễn Hà Duy đã nhiều lần xuất hiện trong phòng thi để hướng dẫn thí sinh thì trách nhiệm không chỉ dừng ở người thực hiện hành vi, mà còn liên quan đến toàn bộ cơ chế giám sát tại điểm thi.
Động cơ "vì thành tích" liệu có thuyết phục?
Một vấn đề khác cũng được nhiều chuyên gia giáo dục đặt ra là động cơ của vụ việc.
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD&ĐT), cho rằng cần tiếp tục làm rõ nguyên nhân dẫn đến hành vi gian lận.
Theo ông, lý giải ban đầu rằng vụ việc xuất phát từ "bệnh thành tích" vẫn chưa thật sự thuyết phục.
Bởi, Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, được phân công làm Trưởng Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang không có lí do gì để chỉ đạo giáo viên trường chuyên giải bài, nhét bài cho học sinh của chính trường chuyên Tuyên Quang.
Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang chủ yếu phục vụ học sinh của chính nhà trường, nên cần làm rõ ai là người hưởng lợi, động cơ cụ thể là gì và việc chỉ đạo gian lận nhằm mục đích nào?