Lịch sử vùng đất Belarus-Ukraine có duyên nợ lớn với Balan và Nga. Thế kỷ 9 các bộ lạc Rus tập hợp lại thành quốc gia, năm 862 vua Rurik đặt thủ đô tại Novgorod. Năm 882, vua Oleg lên ngôi dời đô về Kiev (thủ đô Ukraine bây giờ) với tuyên ngôn nổi tiếng được ghi vào sử sách: "Kiev là cội nguồn của các thành phố Nga". Vương quốc Kievan Rus tồn tại được gần 400 năm. Năm 1240, quân Mông Cổ đánh sang châu Âu, tấn công, phá hủy hoàn toàn thủ đô Kiev, khai tử quốc gia Kievan Rus. Quốc gia này bị chia làm 3 phần: Litva chiếm 2 vùng đất sau này có tên là Malo-russia và Belo-russia (nay là Ukraine và Belarus), người cháu của Thành Cát Tư Hãn chiếm Veliko-russia (nay là Nga). Quý tộc Litva cai trị dân Rus ở Malorussia và Belarussia nhưng vẫn sử dụng ngôn ngữ văn bản hành chính, luật pháp bằng tiếng Nga nên dân phục tùng. Sau này Ba Lan sáp nhập với Litva (liên bang Balan-Litva), chính quyền mới có chính sách hà khắc hơn, bỏ tiếng Nga và chuyển sang tiếng Balan trong hành chính, luật pháp. Vùng bị ảnh hưởng nặng là Malorussia nên ngôn ngữ tiếng Ukraine bây giờ tuy vẫn giống tiếng Nga 90% nhưng có nhiều từ lai với tiếng Balan. Bọn Belarussia ít bị đồng hóa hơn (Belarussia dịch ra tiếng Việt nghĩa là Nga thuần khiết, còn gọi là Bạch Nga). 200 năm sau, công quốc Moskva mạnh lên, vùng dậy lật đổ ách đô hộ của Mông Cổ ở Velikorussia và lập lại quốc gia Russia. Quốc gia này mạnh dần lên và sau nhiều cuộc chiến tranh với Balan, đã lấy lại được phần đất Belarussia và Malorussia, thống nhất lại trong nước Nga Sa hoàng, đồng thời khai phá vùng đất hoang Siberia vốn trước đó chỉ lưa thưa thổ dân (kiểu người Eskimo).
Đế quốc Ottoman tấn công Nga, bị Nga phản công đánh bại. Nga thu được chiến lợi phẩm là các vùng đất Bessarabia (nay là Moldova), Crime, Azov, Kerch, Kinburn, Odessa (nay thuộc Ukraine), Gruzia, Kuban, Kars (tuy nhiên thời Liên Xô đã trả lại vùng Kars cho Thổ Nhĩ Kỳ). Quân Nga đánh đến tận cửa ngõ thủ đô Constantinople (Istanbul) của Ottoman, ép ký Hiệp ước San Stefano tạo ra nước Đại Bulgaria và ép Ottoman công nhận độc lập hoàn toàn cho Serbia, Montenegro, chấm dứt hoàn toàn sự đô hộ kéo dài 5 thế kỷ của Ottoman tại các vùng đất Balkan (bởi thế dân Bulgaria đến giờ vẫn thân Nga vì có công giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ suốt 500 năm của Thổ Nhĩ Kỳ). Đế quốc Ottoman gần như đã bị Nga đánh sụp, sau này không gượng dậy được nữa.
Litva từng là đế quốc sở hữu sức mạnh khổng lồ. Vào thế kỷ 13, lợi dụng nước Nga Kiev bị quân Thành Cát Tư Hãn đánh tơi tả, Litva tranh thủ bành trướng về phía Đông và phía Nam (chiếm được vùng đất Belarus, Ukraine và cả vùng Smolensk, Bryansk của Nga hiện nay) để trở thành quốc gia có diện tích lớn nhất châu Âu thời Trung Cổ (bao gồm cả 1 phần Ba Lan, Moldova, Latvia). Quý tộc Litva cai trị nhưng tôn trọng văn hóa bản địa, không thay đổi phong tục, cho phép quý tộc Rus giữ nguyên tước vị, chấp nhận tiếng Nga làm ngôn ngữ luật pháp và hành chính chính thức. Thậm chí phần lớn giới quý tộc Litva thời ấy đã cải đạo sang Chính thống giáo, tiếng Nga được sử dụng trong triều đình. Lãnh thổ này thường được sử dụng thuật ngữ lịch sử là Lithuania-Rus. Tước hiệu của các đại công tước là Đại công tước của Litva và Rus. Thế kỷ 14, Đại công quốc Litva đã 3 lần đem quân đến tận Kremlin, đốt phá toàn bộ ngoại ô Moscow để ép vương công Moscow phải thần phục. Nhiều công quốc Rus đã làm chư hầu hoặc chịu sự cai trị trực tiếp của Litva nhiều thế kỷ. Cuối thế kỷ 15, công quốc Moskva mạnh lên, lật đổ ách đô hộ của Mông Cổ rồi dần dần thống nhất lại các công quốc Rus để tái lập Russia.
Thụy Điển từng là một đế quốc sở hữu quân đội thiện chiến hàng đầu châu Âu và đã nhiều lần xâm lược Nga. Thế kỷ 17 lợi dụng lúc Nga suy yếu và bị Ba Lan xâm lược, Thụy Điển tràn vào chiếm đóng toàn bộ miền Bắc nước Nga, chiếm cố đô Novgorod, cắt đứt hoàn toàn đường ra biển duy nhất của Nga ở phía Bắc, ép các quý tộc vùng này công nhận 1 hoàng tử Thụy Điển làm Sa hoàng. Để đổi lấy hòa bình nhằm phục quốc, Nga phải ký Hiệp ước Stolbovo (1617), nhường toàn bộ vùng đất Ingria và Kexholm (Saint Peterburg) cho Thụy Điển. Nga trở thành một quốc gia nội lục, không có biển. Thế kỷ 18, Vua Charles XII đem quân chiếm Moscow. Nga đốt sạch mọi kho lương và đồng ruộng trên đường rút lui để bỏ đói quân xâm lược. Mùa đông năm đó hàng vạn lính tinh nhuệ Thụy Điển chết rét và ốm trên đất Nga. Peter Đại đế phản công, bao vây và tiêu diệt hoàn toàn quân Thụy Điển trong trận Poltava (nay thuộc Ukraine). Charles XII phải bỏ chạy sang lánh nạn ở Đế quốc Ottoman. Cuộc xâm lược thất bại thảm hại, mở đầu cho sự trỗi dậy của Đế quốc Nga và sự sụp đổ vị thế bá chủ của Thụy Điển. Năm 1741, tận dụng thời cơ Nga đang có sự tranh giành quyền lực ở triều đình sau khi Sa hoàng chết, Thụy Điển tấn công nhằm đánh chiếm vùng Saint Petersburg và các vùng đất dọc vịnh Phần Lan. Quân Nga không những bẻ gãy các mũi tấn công mà còn phản công ngược lại, chiếm đóng toàn bộ vùng Phần Lan (lúc đó thuộc Thụy Điển). Thụy Điển phải ký hòa ước nhường thêm đất cho Nga. Năm 1788, khi Nữ hoàng Catherine Đại đế đang dồn toàn lực xuống phía Nam đánh nhau với Đế quốc Ottoman, tận dụng sườn phía Bắc của Nga ở Saint Petersburg hoàn toàn trống trải, Thụy Điển đánh úp. Vua Gustav III phát động tấn công bất ngờ bằng cả đường bộ lẫn đường biển, áp sát thủ đô Saint Petersburg của Nga, gây ra nhiều thiệt hại kinh hoàng cho hải quân Nga nhờ đánh úp bất ngờ. Tình thế nguy kịch đến mức Catherine Đại đế phải tự mình gom cả ngự lâm quân và dân quân ra tiền tuyến. Nga phản công thắng lợi, bảo vệ vẹn toàn thủ đô Saint Petersburg, xóa tan tham vọng của Thụy Điển để rảnh tay dồn toàn lực hạ gục Đế quốc Ottoman ở phía Nam và xử lý nốt Ba Lan ở phía Tây.
Ba Lan từng là 1 đại ca đầu gấu, đem quân xâm lược hầu hết các láng giềng xung quanh (Đức, Nga, Thụy Điển, Latvia, Estonia, Séc và Slovakia). Ba Lan đã cai trị suốt nhiều thế kỷ các vùng đất Prussia (Phổ), Malo-russia và Belo-russia (tức Ukraine và Belarus hiện nay) và 1 phần Veliko-russia (Nga). Có dạo Balan suýt biến Nga thành 1 tỉnh của mình. Balan chiếm đóng thủ đô Moscow nhiều năm và dựng bù nhìn lên làm vua Nga. Quân Balan đưa vua bù nhìn về cai quản Nga từ 1605-1610, sau đó Balan chính thức chiếm đóng Moscow từ 1610-1612, ép hội đồng quý tộc Nga phải chấp nhận hoàng tử Ba Lan là Władysław làm Sa hoàng Nga từ năm 1610-1634. Nhưng việc vua Ba Lan (cha của Władysław) bắt dân Nga phải từ bỏ đạo Chính thống giáo để chuyển sang Công giáo là giọt nước tràn ly, xúc phạm nghiêm trọng lòng tự tôn dân tộc và tôn giáo của người Nga, châm ngòi cho cuộc nổi dậy của toàn dân Nga. Năm 1612, một thương nhân liên kết với 1 quý tộc Nga tập hợp đội dân quân vùng dậy. Nghĩa quân được dân nô nức hưởng ứng, bao vây tấn công Moscow. khiến quân Balan phải đầu hàng, rút lui khỏi Moscow vào ngày 4/11/1612. Ngày kỷ niệm giải phóng Moscow khỏi quân xâm lược Balan 4/11 trở thành ngày đại lễ quốc gia của Nga suốt hơn 300 năm phong kiến. Nhưng đến CMT10 Lenin bãi bỏ ngày lễ này. Năm 2004, Putin ra sắc lệnh khôi phục ngày lễ Đoàn kết Dân tộc Nga 4/11 là ngày quốc lễ, thay thế cho ngày lễ 7/11 (ngày kỷ niệm CMT10). Đảng CS Nga phản đối dữ dội nhưng khi đem ra bỏ phiếu ở Hạ viện thì ĐCS bị thua. Bây giờ hàng năm ĐCS Nga vẫn tổ chức biểu tình ngày 7/11 để kỷ niệm CMT10. Việc Putin xóa sổ ngày nghỉ lễ kỷ niệm CMT10 Nga (7/11) và thay bằng ngày Đoàn kết Dân tộc 4/11 đã ghi dấu ấn ý thức hệ sâu sắc, nuôi dưỡng ngọn lửa phản kháng của khối cánh tả, ươm mầm Cách mạng Tuyết: mùa đông 2011, khi Nga bầu cử Quốc hội và Tổng thống, đảng CS Nga đã dồn toàn bộ lực lượng, nguồn lực và hệ thống tổ chức của mình đổ ra đường phố, cầm đầu phe đối lập biểu tình dữ dội với các biểu ngữ "Putin cút đi", "Nga không có Putin", "Hãy trả lại ngày 7/11 – Ngày lịch sử vĩ đại của chúng tôi!"... Đám đông còn rước cả hình nộm Putin đội bao cao su trên đầu. Nước Nga rung chuyển bởi nhiều cuộc biểu tình lớn. Tuy nhiên đa số dân Nga vẫn bầu cho Putin (đạt 63% số phiếu), Chủ tịch ĐCS Zyuganov về nhì với 17,2% phiếu, tỷ phú Prokhorov đạt 8%, chủ tịch đảng cực hữu Dân chủ tự do Zirinovsky đạt 6%, Mironov đạt 4%. Kết quả bầu quốc hội: đảng Nước Nga Thống nhất (thân Putin) đạt 52% ghế quốc hội, ĐCS Nga đạt 20% ghế, đảng Nước Nga Công lý đạt 15% và đảng cực hữu Dân chủ tự do đạt 13% ghế. Đến nay ĐCS Nga vẫn là đảng cầm đầu phe đối lập cánh tả trong Hạ viện Nga, nhưng số ghế ngày càng giảm trong các kỳ bầu cử. Thế hệ trẻ Nga có xu hướng bầu cho các đảng cánh hữu chứ không ủng hộ cánh tả như các cụ già (đảng thân Putin là đảng trung hữu, còn đảng của Zirinovsky là đảng cực hữu).
Nga giải phóng Moscow năm 1612, nhưng Balan còn chiếm đất và tiếp tục đánh nhau với Nga nhiều năm. Năm 1613 quý tộc Nga bầu Romanov làm Sa hoàng, sau đó ký hòa ước với Thụy Điển, chấp nhận cắt cho Thụy Điển vùng Karelia, Ingria (chỉ giữ lại cố đô Novgorod), để tập trung sức chống Balan. Giai đoạn 1617-1618, hoàng tử Balan là Władysław (người từng làm Sa hoàng) dẫn quân đánh đến sát tường thành Moscow một lần nữa, nhưng bị Nga đánh bật. Năm 1632 Władysław lên ngôi vua Ba Lan, Nga tấn công lấy lại các vùng đất đã mất, nhưng thua trận nên phải ký hòa ước 1634, không chỉ thừa nhận quyền cai trị của Balan ở Malorussia, Belorussia mà còn chịu mất thêm vùng Smolensk (thành trì quan trọng che chắn cho thủ đô Moscow) và vùng Chernihiv và Seversk (các tỉnh phía Bắc và Đông Bắc Ukraine hiện nay). Nga cũng trả cho Balan 20.000 rúp bằng vàng để đổi lấy việc vua Władysław từ bỏ danh hiệu Sa hoàng Nga và trao trả các ấn tín hoàng gia chiếm giữ từ năm 1610. Về sau nước Nga mạnh dần lên, giành lại được nhiều vùng đất từ tay Balan, khôi phục quyền kiểm soát đối với phía đông Malorussia (Tiểu Nga). Giữa thế kỷ 18, nữ hoàng Nga Catherine liên kết với Phổ và Áo, hợp sức tiêu diệt Balan. Đất nước Balan bị xóa sổ, lãnh thổ bị phân chia cho 3 nước thắng trận: Nga lấy phần phía Đông, trong đó có Belorussia (Bạch Nga), Chyornaya-Russia (Hắc Nga) và phần còn lại của Malo-russia (Tiểu Nga). Phổ lấy phần phía Tây và Bắc Ba Lan, còn Áo lấy phần phía Nam (gồm các tỉnh Lviv, Ternopil và Ivano-Frankivsk của Ukraine hiện nay). Balan bị xóa sổ trên bản đồ thế giới suốt 123 năm, đến cuối WW1, khi cả 3 vương quốc Nga, Phổ, Áo đều sụp đổ, dân Balan mới chớp cơ hội tái lập quốc gia. Balan hòa hoãn với Đức để dồn sức đánh LX khi ấy còn non yếu, chiếm được vùng đất tây Ukraine và Belarus. Đến 1939 thì LX và Đức lại chia đôi Balan, Đức lấy phía tây, còn LX lấy phía Đông (gồm các vùng tây Ukraine và Belarus). Sau đó Stalin lấy thêm mấy tỉnh của Hungary, Rumani đem ghép vào cho Ukraine. Sau WW2 Stalin ghép thêm vùng phía đông của Chervonaya-Russia (Hồng Nga) vào Ukraine, còn phần phía tây của Chervonaya-Russia được chuyển cho Balan. Nếu bây giờ chia tay đòi quà thì Nga lấy lại mấy tỉnh miền Đông (mà ngày xưa Lenin và các lãnh tụ LX cắt cho Ukraine), còn Balan và Hungary, Rumani lấy lại mấy tỉnh miền tây là Ukraine hết mẹ đất.
Belarus từ thế kỷ 13 có tên là Belarussia còn gọi là Belorussia, dịch ra tiếng Việt là Nga thuần khiết hay còn gọi là Bạch Nga. Đến năm 1991, khi LX tan rã, Belarussia đã thông qua việc thành lập quốc gia và đổi tên thành Belarus.
Đến nay cả 3 thằng Belarus, Nga, Ukraine đều tự xưng mình mới xứng đáng là hậu duệ chính của Kievan Rus (nước Nga Kiev). 3 thằng này có ngôn ngữ giống nhau, văn hóa, tôn giáo giống nhau và giống nhau về gen di truyền vì cùng gốc là người Rus. Dân 3 nước họ hàng chằng chịt với nhau nên vẫn qua lại biên giới dù có chiến tranh.
Thời Liên Xô, nhiều đời lãnh đạo LX không phải là người Nga mà là dân các tỉnh lẻ (các đời tổng BT Lenin, Stalin, Khrushov, Brezeniev đều không phải là người Nga). Hiện tại Tổng tư lệnh quân đội Ukraine (tướng Syrskyi) là 1 người Nga, tốt nghiệp trường sĩ quan Moscow, bố mẹ và em trai vẫn đang sống ở Moscow và tay này vẫn gửi tiền viện phí bằng tiền rúp cho bố mẹ khi ông cụ vào bvien. Bên phía chính quyền Nga thì đương kim Thủ tướng Nga Mishustin là người Belarus, 3 người quyền lực lớn tiếp sau đều là 3 người Ukraine gồm: Chủ tịch Thượng viện Matvienko, Phó Thủ tướng Thứ nhất Novak (phụ trách mảng năng lượng), Phó Thủ tướng Alexei Overchuk (phụ trách mảng hội nhập Á-Âu, quan hệ CIS, BRICS, G20...), Bộ trưởng Ngoại giao Lavrov là người Armenia, Bộ trưởng năng lượng Sergei Tsivilyov là người Ukraine, Cựu Thủ tướng và hiện là Phó Chánh VP thứ nhất Sergei Kiriyenko là người Gruzia, cựu bộ trưởng QP Sergei Shoigu-Thư ký Hội đồng an ninh có mẹ là người Ukraine và bố là người Tuva, cựu tổng thống Medvedev có mẹ là người Ukraine, bố là người Nga.
Theo Hiến pháp Nga, nếu Putin bị chết/từ chức/bị miễn nhiệm/ốm nặng mất khả năng điều hành thì nhân vật số 2 là Thủ tướng Mishustin sẽ lên làm Quyền Tổng thống và phải tổ chức bầu cử Tổng thống trong vòng 3 tháng sau ngày đó. Nếu Mishustin cũng lăn ra chết bất thình lình thì 3 người xếp hàng tiếp theo là 3 người gốc Ukraine: Chủ tịch Thượng viện Matvienko, Phó Thủ tướng Thứ nhất Novak, Phó Thủ tướng Alexei Overchuk.