Từ bản chất hai kỳ thi này đã khác nhau: một cái là phổ thông, ý nghĩa là phổ cập, đại chúng, một cái là lọc ra người có năng lực để học tiếp lên cao nữa. Cái phổ cập ĐH là cái ngu ngốc dẫn đến tình trạng thừa thầy thiếu thợ mà báo chí ra rả báo động từ nhiều năm nay, trong khi đúng theo quy luật XH là hình kim tự tháp, số đông nhàng nhàng sẽ đi làm thợ, số ít giỏi giang đi làm thầy. Khi bản chất đã khác nhau mà lại gộp lại thì tất yếu là kéo theo bất cập ngay, tiêu cực cũng từ đó sinh ra.
Cách sửa thì không khó khăn lắm, ví dụ như:
1/ Cấp phổ thông:
Bỏ thi, dựa vào học bạ cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp, hết, trả về đúng ý nghĩa phổ cập.
2/ Ra đề ĐH:
Vẫn ra đề chung như hiện tại, mỗi năm gọi ngẫu nhiên một số giáo viên giỏi từ các tỉnh thành tập trung lại ra một kho đề cho cả nước. Đề chung là để triệt tiêu nạn lò luyện thi, muốn vào trường nào thì phải luyện lò trường đó.
3/ Tổ chức thi ĐH:
Mỗi năm tổ chức thi 4 lần vào các tháng 1, 4, 7, 10 tương tự như kiểu SAT, học sinh được tự do chọn lựa thời điểm thi cho phù hợp với bản thân, kết quả thi bảo lưu 2 năm.
Mỗi Tỉnh có một điểm thi tập trung, cơ sở vật chất do Tỉnh cung cấp (cái này là muỗi đối với Tỉnh) nhưng nhân sự vận hành toàn bộ từ Bộ GD, Bộ CA cử xuống, có thể điều từ các trường ĐH v.v..., không có dây mơ rễ má gì với phe địa phương, cứ 3 tháng có một đợt điều động nhân sự ngẫu nhiên đi công tác thi, tránh việc điều động nhân sự đi cùng một tỉnh nhiều lần.
Nhân sự vận hành điểm thi từ các trường ĐH để thắt chặt kỷ luật, về phần các em học sinh trong phòng thi cũng là đối thủ cạnh tranh lẫn nhau vào ĐH để tránh nhắc bài, có nhắc bài cũng dek dám chép theo, nó nhắc đểu để loại mình ra thì sao.
Số lần thi rải ra 1 năm 4 lần cho từng Tỉnh nên quy mô từng lần cũng không lớn, số lượng nhân sự điều động cũng không cần quá nhiều. Điểm thi ngay tại Tỉnh nên khỏi lo tốn kém cho học sinh địa phương phải lặn lội đi thi tỉnh xa.
4/ Tuyển sinh:
Mỗi trường ĐH có 2 mùa tuyển sinh:
- Kỳ tuyển sinh mùa hè: vào tháng 7, xét tuyển các em thi đợt tháng 1 và 4
- Kỳ tuyển sinh mùa đông: vào tháng 11, xét tuyển các em thi đợt tháng 7 và 10 và vớt các em còn lại từ đợt tháng 1 và 4
Chỉ tiêu số lượng tuyển sinh mỗi trường vẫn do Bộ khống chế như hiện tại để tránh việc trường chạy theo lợi nhuận tuyển quá nhiều so với cơ sở vật chất của trường. Phổ điểm mỗi đợt thi được công khai, các trường nhìn vào đó mà ra điểm chuẩn tuyển sinh.
Đấy, sơ bộ đại khái là như thế, thiếu gì cách để làm cho đàng hoàng. Các bạn thử nghĩ những bộ óc Giáo sư, Tiến sĩ lại không nghĩ ra được à, người ta biết thừa cách làm nhưng e hèm, khụ khụ, phức tạp, vướng mắc lắm không làm được đâu, hahaha.
