NDMan
Senior Member
[Nikkei ngày 16 tháng 7 năm 2026]
Các công cụ trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang biến chiến tranh nhận thức trở nên mang tính cá nhân, dai dẳng và tiết kiệm chi phí.
asia.nikkei.com
Các công cụ trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang biến chiến tranh nhận thức trở nên mang tính cá nhân, dai dẳng và tiết kiệm chi phí.
Trên mạng xã hội, các video cho thấy những phụ nữ Nhật Bản tuyên bố rằng Okinawa chưa bao giờ là một phần của Nhật Bản. Những người phụ nữ này là người thật. Phụ đề thì không – chúng được thêm vào bởi các tài khoản có liên kết với Trung Quốc, và các video này còn được khuếch đại thêm bởi gần 200 tài khoản giả mạo ủng hộ Trung Quốc khác.
Bắc Kinh không cố gắng thuyết phục người dân Okinawa ly khai; theo một cuộc khảo sát của Okinawa Times năm 2022, chỉ có khoảng 3% cư dân trên đảo muốn độc lập. Thay vào đó, Trung Quốc đang tìm cách khơi dậy sự bất mãn tại các căn cứ của Mỹ để tạo ra sự chia rẽ giữa Washington và Tokyo. Nga cũng đang sử dụng chiến thuật tương tự chống lại Nhật Bản. Trong cuộc bầu cử thượng viện hồi tháng 7 năm ngoái, các mạng lưới bot của Nga bị nghi ngờ đã lan truyền những tuyên bố rằng cuộc bầu cử đã bị gian lận và nền dân chủ đã thất bại, có khả năng làm suy yếu niềm tin của người dân Nhật Bản vào chính phủ của họ.
Tôi đã tìm hiểu về những hoạt động này tại một hội thảo của Đại học Tokyo trong chuyến thăm Nhật Bản gần đây nhất của mình. Tôi có vinh dự được đến Nhật Bản hai lần một năm, để tham dự các cuộc họp, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và những vấn đề trọng tâm trong cuộc đối thoại quốc gia. Lần này, mọi cuộc thảo luận đều xoay quanh cùng một chủ đề về các chiến dịch gây ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga chống lại Nhật Bản.
Điều khiến tôi ngạc nhiên về những ví dụ và cuộc trò chuyện này là việc mọi người hầu như không biết gì về công cụ tuyệt vời nhất từng được đưa vào hoạt động nhận thức: trí tuệ nhân tạo. Chúng ta đã bước vào một cuộc cách mạng lớn trong cách thức tiến hành các chiến dịch gây ảnh hưởng, từ thời kỳ làm việc thủ công sang thời kỳ được tăng cường, tinh gọn và hỗ trợ bởi AI - và chúng ta lại không hề đề cập đến điều đó.
Các chiến dịch gây ảnh hưởng thông qua mạng xã hội không phải là điều mới lạ. Tại Hoa Kỳ, Nga đã dẫn đầu các chiến dịch trong các cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 và 2020 nhằm phân cực dư luận, với việc các sĩ quan tình báo Nga sử dụng mạng lưới bot cơ bản và giả danh công dân Mỹ để kích động bất đồng. Trung Quốc cũng đã tìm cách kích động dư luận, giả danh người Mỹ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 để làm sâu sắc thêm những rạn nứt xã hội về các vấn đề gây tranh cãi và chính sách đối ngoại của Mỹ.
Nhưng những phương pháp này còn thô sơ so với các phương pháp được hỗ trợ bởi công nghệ mà chúng ta đang bắt đầu thấy ngày nay. Vào tháng 8 năm 2025, cộng sự nghiên cứu của tôi tại Đại học Vanderbilt, Brett Benson và tôi đã công bố những phát hiện về một công ty Trung Quốc có tên GoLaxy. Công ty này đã phát triển các công cụ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hoạt động gây ảnh hưởng nhằm vào Nhật Bản, Hồng Kông và Đài Loan, với các mục tiêu bổ sung ở Đông Nam Á và Hoa Kỳ. Họ thu thập thông tin tình báo nguồn mở từ khắp các nền tảng truyền thông xã hội, phát triển hàng trăm nhân vật ảo được đào tạo để trông giống người nhất có thể, và gửi các thông điệp được thiết kế để thay đổi hành vi. Theo chính tài liệu của GoLaxy, họ đang làm điều này thay mặt cho chính phủ Trung Quốc và các cơ quan tình báo của nước này.
Bản thân công ty đó không phải là câu chuyện thực sự. Đúng là việc GoLaxy bị cáo buộc sử dụng các công cụ này để hỗ trợ việc thực thi luật an ninh quốc gia Hồng Kông và làm suy yếu cuộc tổng tuyển cử Đài Loan năm 2024 là điều đáng chú ý. Câu chuyện thực sự nằm ở chỗ nó đã báo trước điều gì: các hoạt động gây ảnh hưởng trở nên rẻ tiền, dai dẳng và mang tính cá nhân như thế nào khi sức mạnh của trí tuệ nhân tạo được vận dụng.
GoLaxy đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều năm để xây dựng nền tảng của mình. Trước đây, AI giúp tạo ra các nhóm người kỹ thuật số để các tổ chức có thể nhắm mục tiêu thông điệp đến các nhóm rộng lớn có đặc điểm chung. Giờ đây, với sự hỗ trợ của các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn, họ có thể nhắm mục tiêu chỉ vào một người duy nhất.
Chúng ta đã chứng kiến việc triển khai các nhân cách AI ở Đài Loan, và hiện đang quan sát những bước đi nền tảng ở Mỹ và Nhật Bản. Đây là những dấu hiệu đầu tiên cho thấy các chiến dịch gây ảnh hưởng ở cấp độ cá nhân bằng AI đang diễn ra, và tình hình sẽ còn tồi tệ hơn nhiều. AI sẽ chuyển các hoạt động gây ảnh hưởng nước ngoài từ cấp độ nhóm sang cấp độ cá nhân, với quy mô và sự tinh vi chưa từng có trước đây.
Trong các hoạt động gây ảnh hưởng hiện đại, nền tảng AI thu thập mọi thứ có thể về bạn, khai thác dữ liệu từ tài khoản mạng xã hội, LinkedIn và những gì bạn đã viết trực tuyến trong nhiều năm qua. Các mô hình AI là những chiếc lưới kỹ thuật số tham lam, quét sạch một lượng lớn thông tin theo cách khiến chúng trở thành công cụ hoàn hảo để thu thập dữ liệu về người dùng và lập hồ sơ về họ. Thêm vào đó, những gì kẻ xấu có thể thu thập thông qua tin nhắn trên Line và các ứng dụng trò chuyện riêng tư khác, rồi kết hợp với những gì mô hình AI đã nắm giữ, và tổ chức đó có thể xây dựng một hình ảnh kỹ thuật số chính xác về bạn, từ đó tìm ra cách thức phù hợp để tác động đến niềm tin của bạn và thay đổi quan điểm của bạn.
Mọi chuyện bắt đầu với một hình tượng – một người hoàn hảo để chinh phục bạn. Đối với một số người, đó là một nhân vật nổi tiếng; đối với người khác, đó là một người cùng sở thích; đối với người khác nữa, đó là một người có tầm ảnh hưởng mà bạn thấy hài hước hoặc truyền cảm hứng. Hình tượng này truyền tải thông điệp. Điều đó không xảy ra trong một khoảnh khắc. Nó diễn ra theo thời gian – sự len lỏi chậm chạp của các hình tượng AI mà chúng ta không có cách nào để nhận diện là giả mạo vì chúng trông giống như một "người bạn" khác trong thế giới kỹ thuật số. Chúng trở nên thân thiết. Chúng trở nên gần gũi. Nhưng chúng hành động theo lệnh của một quốc gia, gieo rắc những ý tưởng và suy nghĩ hướng bạn đến chương trình nghị sự của riêng họ.
Chúng ta nên để trí tuệ nhân tạo và các mô hình tiên tiến tiếp tục phát triển. Chúng thực sự có những mặt tốt và giá trị thực sự đáng được khai thác. Nhưng chúng ta phải thành thật về mặt tối mà AI có thể mang lại: những người có ảnh hưởng giả mạo trên mạng, video bị chỉnh sửa và các cuộc tấn công bầu cử đang trở nên phổ biến trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Nếu không hành động, sẽ ngày càng khó tin tưởng bất cứ điều gì chúng ta tương tác trực tuyến - hoặc bất cứ ai.
Mỗi người đều có vai trò trong việc nhận diện những nhân cách giả mạo này và giảm thiểu tác động tiềm tàng của chúng. Cá nhân cần biết rằng những công cụ này tồn tại. Họ phải nhận thức được rằng người bạn mới trên mạng có thể đang âm mưu chống lại họ, rằng người có sức ảnh hưởng không phải là người mà họ nghĩ, rằng những thông điệp họ nhận được đã được người khác dàn dựng. Tất nhiên, cá nhân chỉ có thể làm được đến mức đó. Giới học thuật cần hợp tác để tìm ra những cách thức mới nhằm xác định các thông điệp giả mạo trong thực tế.
Các chính phủ và các phòng thí nghiệm AI hàng đầu gánh vác trách nhiệm nặng nề nhất – và họ không thể gánh vác trách nhiệm đó nếu không hợp tác với nhau. Nhiệm vụ không phải là làm chậm sự phát triển của công nghệ này; mà là đảm bảo an toàn cho nó ngay cả khi tốc độ phát triển đạt mức tối đa. Không quốc gia nào có thể làm điều này một mình. Nhật Bản và các đồng minh nên coi các hoạt động gây ảnh hưởng được hỗ trợ bởi AI là mối đe dọa chung và đối phó với nó theo cách họ đã học được để đối phó với các cuộc tấn công mạng: cùng nhau, chia sẻ thông tin tình báo, xây dựng hệ thống phòng thủ chung, hành động theo tốc độ của công nghệ chứ không phải tốc độ của quy định. Và các phòng thí nghiệm AI lớn nhất cần nhận ra những mặt trái trong chính công việc của mình, phối hợp chặt chẽ với các đối tác chính phủ để đảm bảo công nghệ này an toàn cho tất cả chúng ta.
Những nhân cách này đang đến. Họ sẽ đến với tư cách là bạn bè. Tốt hơn hết chúng ta nên học cách phân biệt.
Your new online friend may work for Beijing
China's AI tools are making cognitive warfare personal, persistent and cheap
asia.nikkei.com
thì chẳng có thằng yêu luôn mấy con AI còn gì 
trong voz này tình báo trung dầy đặc
, có khi nó tác chiến hộ trên mặt trận tư tưởng luôn k chừng
. Bọn này còn cài cả bot AI vào bắn CS2 thì dăm ba cái mxh đã là gì 
real time luôn, video to video
