fromcn
Senior Member
Nguồn: Tờ NIKKEI-Châu Á: Vietnam exam scandal exposes pressures driving school corruption (https://asia.nikkei.com/spotlight/society/vietnam-exam-scandal-exposes-pressures-driving-school-corruption)Một vụ bê bối gian lận thi cử ở Việt Nam liên quan đến hơn 140 học sinh đạt điểm tuyệt đối trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay đã gây ra một cuộc rà soát trên toàn quốc, phơi bày những áp lực và động cơ mà các nhà phê bình cho rằng từ lâu đã khiến việc xóa bỏ tham nhũng trong hệ thống giáo dục trở nên khó khăn.
Cảnh sát đã khởi tố 19 người, chủ yếu là các nhà giáo dục, liên quan đến vụ việc ở tỉnh Tuyên Quang, nơi một trường trung học đạt kết quả thi tốt nhất cả nước. Vụ việc đã thu hút sự chú ý ở cấp cao nhất của chính phủ, khiến các nhà chức trách phải xem xét kỹ lưỡng kết quả thi trên toàn quốc và cân nhắc các biện pháp bảo vệ mới cho các kỳ thi trong tương lai.
Tuy nhiên, vụ bê bối này đang được nhìn nhận không chỉ đơn thuần là một vụ gian lận thi cử.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam mở rộng và sự cạnh tranh về cơ hội học tập và nghề nghiệp ngày càng gay gắt, thành tích học tập vẫn là một trong những con đường quan trọng nhất dẫn đến sự thăng tiến xã hội. Kết quả thi có thể quyết định việc vào được các trường học, đại học danh tiếng và những công việc có mức lương cao hơn, làm tăng tầm quan trọng của thành công trong học tập.
Áp lực này trùng hợp với những lo ngại kéo dài về các khoản thanh toán không chính thức trong trường học, bao gồm cả việc mua điểm, dạy kèm và tuyển sinh. Tổ chức Minh bạch Quốc tế đã xác định giáo dục là một trong số các lĩnh vực dễ bị tham nhũng vặt, viện dẫn lý do là mức lương giáo viên thấp và các khoản thưởng gắn liền với thành tích và giải thưởng. Các nhà phê bình cho rằng những áp lực như vậy có thể khuyến khích hành vi sai trái ngay cả khi các cơ quan chức năng tăng cường giám sát.
Mặc dù họ đã nhiều lần mạnh tay trấn áp các hành vi gian lận trong thi cử, bao gồm cả một vụ án hối lộ lớn dẫn đến án tù cho các nhà giáo dục và quan chức địa phương vào năm 2018, các chuyên gia cho rằng những động cơ ngầm bên trong khó có thể loại bỏ. Vụ bê bối mới nhất đã làm dấy lên câu hỏi liệu các cải cách hành chính có thể theo kịp một hệ thống mà thành tích học tập mang giá trị kinh tế và xã hội to lớn hay không.
Theo một tuyên bố của chính phủ tuần trước, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chỉ đạo Bộ Công an và Bộ Giáo dục tiến hành rà soát “quyết liệt” và “khẩn cấp” các kết quả thi “bất thường” của tỉnh Tuyên Quang. Các nhà chức trách cũng đang xem xét kết quả trên toàn quốc và cân nhắc các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn, bao gồm việc lắp đặt camera giám sát.
Theo báo Tiền Phong, cảnh sát đang điều tra các cáo buộc cho rằng giáo viên đã cung cấp đáp án cho học sinh. Báo này đưa tin rằng các nhà điều tra không tìm thấy bất kỳ sai phạm nào trong việc in ấn, vận chuyển hoặc lưu trữ đề thi, cho thấy hành vi sai trái bị nghi ngờ đã xảy ra ở khâu khác trong quá trình thi cử.
Vụ bê bối này diễn ra trong bối cảnh lo ngại lan rộng về tình trạng gian lận học thuật. Một số gia đình đã có "tư duy tiêu cực" và dùng đến gian lận để đạt điểm cao, trong khi một số nhà giáo dục và quản lý trường học thì "thiên vị, cẩu thả hoặc vô trách nhiệm", đài truyền hình nhà nước VOV dẫn lời một quan chức Bộ An ninh cho biết. Đài này đã công bố hình ảnh do Bộ cung cấp về các camera được giấu trong kính mắt, đồng thời đưa tin về những lo ngại của các quan chức liên quan đến việc gian lận bằng công nghệ, từ tai nghe siêu nhỏ đến trí tuệ nhân tạo.
Nỗi lo ngại của quốc gia về tham nhũng trong giáo dục không phải là điều mới mẻ. Năm 2020, một tòa án đã kết án 15 nhà giáo dục và quan chức địa phương tại tỉnh Hòa Bình vì một vụ gian lận thi cử, theo đài truyền hình cảnh sát ANTV (chú thích: người viết có lẽ muốn nhắc tới vụ việc ở Hà Giang-Hòa Bình-Sơn La năm 2018). Sự tái diễn của các trường hợp tương tự đã làm dấy lên cuộc tranh luận về việc liệu chỉ riêng việc thực thi pháp luật nghiêm khắc hơn có thể giải quyết được những nguyên nhân sâu xa dẫn đến hành vi sai trái hay không.
Với truyền thống lâu đời coi trọng giáo dục và học vấn, Việt Nam đặc biệt chú trọng đến thành tích học tập . Quốc gia này luôn đạt kết quả cao trong các kỳ thi toán quốc tế và nằm trong số những nước hàng đầu cung cấp sinh viên nước ngoài tại Mỹ.
Thành tích học tập cũng có tầm quan trọng đặc biệt vì nó vẫn là con đường then chốt để thăng tiến xã hội. Học sinh thường tham gia các lớp học thêm, cạnh tranh gay gắt để được nhận vào các trường danh tiếng và, trong một số trường hợp, chuyển đến các thành phố lớn hơn để tìm kiếm cơ hội giáo dục tốt hơn. Đối với nhiều gia đình, giáo dục vẫn là một trong những cách đáng tin cậy nhất để thu hẹp khoảng cách với các hộ gia đình giàu có ở thành thị.
Ngay cả những cuộc tranh luận xoay quanh nội dung bài thi cũng có thể thu hút sự chú ý trên toàn quốc. Một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp năm nay – hỏi làm thế nào Việt Nam có thể đào tạo ra một Steve Jobs của riêng mình – đã gây ra cuộc thảo luận về việc liệu nó có khuyến khích sự sùng bái người nổi tiếng hay gây bất lợi cho các học sinh nông thôn không quen thuộc với người đồng sáng lập Apple hay không.
...
Nhiều tờ báo tiếng Trung và mạng Douyin (TQ) cũng đang chú ý tích cực đưa tin vụ gian lận lần này.
