Chi cả chục nghìn đô mua vé World Cup, bắt được quả bóng bay lên khán đài nhưng chưa kịp mừng đã bị bảo vệ... giật lại.

Tại sao FIFA lại bủn xỉn đến thế trong khi các môn khác cho fan giữ bóng thoải mái?

Nhiều người tưởng ban tổ chức tiếc tiền, nhưng lý do thực sự lại nằm ở đống công nghệ đắt đỏ được lắp bên trong quả bóng. Đặc biệt là nếu bạn có tìm cách mang về nhà, quả bóng này cũng lập tức mất hết giá trị và không thể sử dụng được nữa.

Bí mật thực sự đằng sau nỗi ám ảnh đòi bóng của FIFA là gì?
Vì sao bóng thi đấu ở World Cup luôn được đưa trở lại sân mỗi khi bay lên khán đài?
Ở các môn thể thao của Mỹ, việc bắt được quả bóng bay lên khán đài có thể xem như phần thưởng cực kỳ đặc biệt. Nếu bắt được quả bóng chày trong trận đấu, bạn sẽ có ngay một món lưu niệm để giữ suốt đời. Giá trị của nó còn tăng lên nếu đó là bóng trong trận Playoff hoặc gắn với một cột mốc đáng nhớ nào đó. Thậm chí, NHM bóng chày còn sẵn sàng chen lấn, đeo sẵn găng tay bắt bóng ở khán đài đối diện vị trí đánh bóng để chờ cơ hội khi cần thiết.
Tuy nhiên, điều đó không xảy ra ở World Cup 2026. Niềm vui của các CĐV khi bắt được một quả bóng thi đấu tại World Cup thường chỉ kéo dài trong chốc lát. Theo quy định của FIFA, các nhân viên làm nhiệm vụ luôn đứng chờ sẵn dọc đường biên để nhận lại bóng ngay khi khán giả ném trả xuống sân.
Nếu may mắn bắt được bóng, một số người hâm mộ chỉ kịp tranh thủ chụp nhanh vài tấm ảnh selfie trước khi phải trả lại. Với nhiều người đã bỏ ra hàng nghìn USD cho vé máy bay, khách sạn và những tấm vé ngồi ở khu vực đẹp trên khán đài, việc sở hữu quả bóng thi đấu chắc chắn sẽ là món kỷ vật vô giá.
"Với số tiền mà mình đã bỏ ra, tôi hoàn toàn xứng đáng được giữ lại quả bóng nếu bắt được nó trên khán đài. Tôi đã dành dụm tiền mua nhà, nhưng cuối cùng dùng toàn bộ khoản đặt cọc để đưa bố và tôi từ London sang đây", CĐV tuyển Anh Jack Goodwin chia sẻ.
Việc tìm ra lời giải thích chính thức cho quy định nghiêm ngặt của FIFA không hề dễ dàng. Tổ chức này không phản hồi các email đề nghị bình luận từ AP. Tuy nhiên, có nhiều giả thuyết được đưa ra, từ yếu tố truyền thống, chi phí kinh tế, công nghệ tích hợp trong trái bóng cho đến việc đảm bảo nhịp độ trận đấu.
"Tôi không nghĩ đã từng tồn tại chính sách cho phép người hâm mộ giữ lại bóng. Khác với bóng chày, đây là một thiết bị thi đấu khá đắt tiền. Ngày xưa, không hiếm những trận đấu chỉ có đúng một quả bóng. Nếu nó bay lên khán đài thì buộc phải lấy lại hoặc nhờ khán giả ném trả để trận đấu có thể tiếp tục. Còn bây giờ, bóng dự phòng được bố trí ở khắp quanh sân", nhà sử học bóng đá Charles Cutton cho biết.
Người hâm mộ có thể mua những quả bóng chính thức của FIFA tại các cửa hàng được cấp phép hoặc quầy bán lưu động với mức giá dao động từ 60 đến 180 USD. Hiện chưa rõ FIFA phải chi bao nhiêu cho mỗi quả bóng sử dụng trong trận đấu, nhưng với tiềm lực tài chính của mình, tổ chức này rõ ràng đủ khả năng chuẩn bị thêm bóng dự phòng để trận đấu không bị gián đoạn nếu có khán giả giữ lại bóng.
Hiện tại, bóng đá vẫn kiên định với truyền thống yêu cầu trả bóng trở lại sân. Sự phát triển của công nghệ tích hợp bên trong trái bóng càng khiến FIFA có thêm lý do để thu hồi từng quả bóng sau mỗi lần ra ngoài sân.
Trái bóng World Cup ngày càng hiện đại
Quả bóng chính thức của World Cup năm nay có tên Trionda, được đánh giá là mẫu bóng hiện đại nhất từ trước đến nay. "Chúng đã phát triển từ chất liệu tự nhiên như da sang vật liệu polymer hiện đại. Có hai lý do chính. Thứ nhất là chi phí, và thứ hai là hiệu năng, bởi polyurethane không hút ẩm như da", giáo sư Jud Ready của Viện Công nghệ Georgia cho biết.
Trionda sử dụng thiết kế 4 múi, được ép nhiệt từ chất liệu polyurethane. Tuy nhiên, điểm đặc biệt nhất nằm ở bên trong, nơi tích hợp cảm biến chuyển động 500Hz, truyền dữ liệu theo thời gian thực đến hệ thống VAR nhằm hỗ trợ các trọng tài đưa ra quyết định, bao gồm cả những tình huống việt vị vốn luôn gây nhiều tranh cãi. Dữ liệu thời gian thực cũng được gửi đến tổ trọng tài để xác định liệu bóng đã hoàn toàn vượt qua vạch vôi hay chưa.
Đồng nghiệp của Jud Ready, giáo sư Manos Tentzeris cho biết cảm biến này đạt độ chính xác lên tới 99,99%. Khi kết hợp cùng hệ thống camera quanh sân, công nghệ có thể xác định chính xác vị trí của mọi vật thể trên sân, thậm chí tới từng đầu mũi giày của cầu thủ, yếu tố đôi khi đủ để xác định một tình huống việt vị.
Tuy nhiên, toàn bộ công nghệ này gần như không có nhiều giá trị khi đưa trái bóng ra ngoài sân vận động. Ready cho biết hệ thống cảm biến phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng được lắp đặt riêng tại sân đấu để truyền dữ liệu tới tổ trọng tài, đồng nghĩa với việc các thiết bị điện tử bên trong hầu như không thể phát huy tác dụng bên ngoài các địa điểm tổ chức World Cup.
Ngoài ra, toàn bộ bóng thi đấu còn phải được sạc trước trận bằng hệ thống sạc không dây, tương tự cách sạc một chiếc đồng hồ thông minh.
Chính vì quy trình phức tạp như vậy, khả năng một quả bóng thi đấu chính thức trở thành món quà lưu niệm dành cho người hâm mộ dường như rất khó xảy ra. Dẫu vậy, trong bóng đá, không điều gì là không thể, và biết đâu một ngày nào đó điều ấy sẽ trở thành hiện thực.