Gần một giờ đêm. Trời có mưa với cường độ tương đối lớn. Mực nước sông Nhị Hà có xu hướng dâng cao; khúc đê làng XXX thuộc phủ XXX xuất hiện một số dấu hiệu giảm ổn định, hai ba đoạn có hiện tượng thấm cục bộ, nếu diễn biến tiếp tục thì có thể phát sinh sự cố đê điều.
Dân phu với số lượng khá đông, từ chiều đến giờ tích cực tham gia công tác ứng phó. Người sử dụng thuổng, người dùng cuốc, người vận chuyển đất, người vận chuyển tre, tiến hành gia cố thân đê và đóng cừ. Điều kiện thi công có phần bất lợi do mặt bằng có nước và bùn; người lao động nhìn chung đều trong tình trạng mệt mỏi.
Mặc dù trống đánh liên tục, ốc thổi không ngừng, tiếng người điều phối vang lên khắp nơi, song lực lượng tham gia cơ bản đã giảm sút thể lực. Trong khi đó, lượng mưa vẫn duy trì, mực nước tiếp tục có xu hướng tăng. Công tác ứng phó gặp nhiều thách thức; tuyến đê đang chịu áp lực đáng kể và có nguy cơ mất an toàn.
Trong khi người dân trực tiếp tham gia bảo vệ tài sản và nơi ở trước diễn biến thời tiết bất lợi, câu hỏi đặt ra là quan phụ mẫu hiện đang ở đâu.
Thưa rằng: ngài đang ở trong đình, cách đó chừng bốn năm trăm thước. Đình ở vị trí cao, có điều kiện bảo đảm an toàn ngay cả khi mực nước tiếp tục dâng.
Trong đình, ánh đèn sáng trưng; nha lệ lính tráng, người hầu qua lại nhộn nhịp. Quan phụ mẫu ngồi uy nghi trên sập, được phục vụ chu đáo. Chung quanh bày đủ các vật dụng quý giá, đồ ăn thức uống đầy đủ; các thuộc hạ ngồi hầu bài theo đúng trật tự.
Ngoài kia, điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, người dân tất bật thực hiện nhiệm vụ; trong đình không khí vẫn ổn định và nền nếp. So với cảnh người dân đang tích cực ứng phó với tình hình, trong đình mọi sinh hoạt vẫn diễn ra bình thường. Thỉnh thoảng vang lên tiếng gọi người hầu, tiếng hỏi quân bài, tiếng truyền bốc bài; tất cả đều nhịp nhàng, vui vẻ và thư thái.
Ấy đó, quan phụ mẫu cùng nha lại đang tham gia một hoạt động giải trí trong đình. Chừng nào ván bài còn chưa kết thúc thì các diễn biến bên ngoài vẫn chưa được xem là ưu tiên xử lý.
Quả thật, sức hấp dẫn của những lá bài dường như vượt lên trên các diễn biến thiên nhiên. Công tác chỉ đạo ngoài hiện trường xem ra kém phần thú vị so với việc ngồi trong đình đã có người chia bài, bốc nọc.
Than ôi! Với phong thái điềm tĩnh ấy, thật khó ai nghĩ rằng gần đó đang tồn tại nguy cơ phát sinh một tình huống cần được quan tâm.
Mặc! Người dân sẽ được xem xét sau. Quan lớn tiếp tục đánh bài; thuộc hạ người dạ, người vâng. Một nước bài đẹp được đánh giá có giá trị nổi bật, còn các biến động của tuyến đê chỉ là vấn đề cần tiếp tục theo dõi.
Quan lớn ù thông. Mọi người đều vui vẻ báo cáo rằng mình có cơ hội nhưng không tiện tranh phần thắng của quan. Quan ù, ấy là niềm vui chung.
Khi đó, quan đã chờ bài. Ngài vừa dùng xong bát yến, đang chăm chú quan sát đĩa nọc thì ngoài xa xuất hiện tiếng động lớn. Mọi người đều có phần bối rối, riêng quan vẫn giữ được sự bình tĩnh.
Có người khẽ nói:
- Bẩm, hình như tuyến đê vừa phát sinh sự cố.
Ngài cau mặt:
Rồi quay sang bảo:
Thầy đề vội đáp:
Đúng lúc ấy, âm thanh bên ngoài ngày càng lớn; xuất hiện hiện tượng dòng nước chảy mạnh cùng nhiều tiếng gia súc, gia cầm.
Mọi người trong đình đều có phần lo lắng. Một người dân quần áo ướt đẫm, tất tả chạy vào:
- Bẩm... quan lớn... tuyến đê vừa xảy ra sự cố!
Quan lớn đỏ mặt:
- Sự cố rồi thì ông cách cổ chúng mày! Ông bỏ tù chúng mày! Lính đâu? Sao để nó chạy vào đây? Không còn phép tắc gì nữa à?
Rồi quay lại hỏi:
- Thầy bốc quân gì thế?
- Dạ, con chưa bốc.
- Thì bốc đi chứ!
Thầy đề run run rút một quân bài:
Quan lớn vỗ tay:
Rồi xòe bài, cười lớn:
- Ù! Thông tôm, chi chi nảy! Điếu, mày!
Ấy, trong khi quan lớn ù ván bài to như thế, thì khắp mọi nơi miền đó,
nước dềnh trên diện rộng, hình thành một số
vùng nước sâu; nhà cửa
bị dịch chuyển, lúa má
chịu ảnh hưởng của nước; người dân
tạm thời thiếu nơi cư trú, công tác mai táng
gặp một số khó khăn, nhiều người
lưu trú trên mặt nước; nhìn chung đời sống nhân dân
phát sinh một số bất tiện, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và có giải pháp khắc phục trong thời gian phù hợp.