Theo chuyên gia, với thu nhập dưới 40 triệu đồng/tháng, việc vừa trả nợ mua nhà, vừa lo chi phí sinh hoạt, nuôi con và các khoản phát sinh có thể đẩy nhiều vợ chồng trẻ vào áp lực tài chính rất lớn.
Lãi suất cho vay cao tạo áp lực
Một kịch bản quen thuộc của nhiều gia đình trẻ hiện nay là tích cóp được khoảng 1 tỷ đồng, vay ngân hàng khoảng 2,5-3 tỷ đồng để mua nhà. Tuy nhiên, lãi suất cho vay tăng cao, tại nhiều ngân hàng lên đến 14-15%/năm sau thời gian ân hạn lãi suất, là rào cản khiến khách hàng trẻ lo ngại.
Theo chuyên gia Tài chính - Chứng khoán Trần Phương Thảo, nhiều người vay ngân hàng chỉ nhìn vào mức lãi suất ưu đãi hấp dẫn từ 6-8%/năm trong 6-12 tháng đầu mà quên đi rủi ro về lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi.
Lãi suất thả nổi thường được các ngân hàng áp dụng theo công thức lãi suất huy động kỳ hạn 12-24 tháng + biên độ 3,5-4,5%/năm. Trong bối cảnh hiện tại, công thức này đẩy lãi suất cho vay mua nhà lên quá mức chịu đựng của nhiều người vay.
Bà Thảo phân tích, khách hàng sẽ đối mặt với áp lực lớn nếu khoản vay khoảng 1,5 tỷ đồng, thời hạn vay 20 năm, tiền nợ gốc trả đều mỗi tháng 6,25 triệu đồng, tiền lãi tháng đầu tiên sau ưu đãi khoảng 18,75 triệu đồng, tương đương tổng số tiền gốc và lãi phải trả tháng đầu khoảng 25 triệu đồng.
Các năm sau nợ gốc dần giảm đi, theo đó số tiền lãi và gốc trả hàng tháng cũng giảm nhưng vẫn là số tiền lớn so với tổng thu nhập chưa tới 40 triệu đồng của cả nhà.
“Với thu nhập của vợ chồng trẻ khoảng dưới 40 triệu đồng/tháng, chi phí sinh hoạt, nuôi dạy con cái và các khoản chi phí phát sinh khác, chưa kể những lúc ốm đau, bệnh tật. Đó thực sự là một 'bản án tài chính' khiến cuộc sống của người mua nhà luôn trong tình trạng căng thẳng tột độ”, bà nói.
Lãi suất huy động đang ở mức hấp dẫn với người gửi tiền. Ảnh: Nam Khánh
Chuyên gia này lưu ý, trước khi quyết định vay mua nhà, người mua cần nắm vững quy tắc 50-70, tức chỉ vay mua nhà khi đã có sẵn khoảng 50-70% giá trị tài sản, tuyệt đối không vay quá 50% giá trị căn nhà, ngay cả khi ngân hàng phê duyệt khoản vay giá trị lên đến 80% giá trị căn nhà.
Hơn nữa, không nên sử dụng quá 35% tổng thu nhập của gia đình cho việc trả nợ khoản vay, tránh tình trạng kiệt quệ tài chính.
“Mua nhà là cột mốc quan trọng của đời người nhưng đừng biến ước mơ đó trở thành gánh nặng đè bẹp mọi niềm vui trong cuộc sống”, bà lưu ý.
Nên ưu tiên gửi tiết kiệm hay mua nhà?
Với việc lãi suất cho vay mua nhà tăng cao, hệ lụy từ việc lãi suất huy động liên tục biến động theo chiều hướng tăng trong thời gian qua. Câu hỏi đặt ra là nên ưu tiên gửi tiết kiệm để bảo toàn vốn hay ưu tiên mua nhà?
Với mức lãi suất tiết kiệm khoảng 9%/năm được nhiều ngân hàng áp dụng cho các khoản tiền gửi từ 1 tỷ đồng trở lên, chênh lệch lãi suất giữa cho vay và huy động phổ biến khoảng 4-5%/năm, đồng nghĩa với việc lãi suất cho vay tối thiểu 13%/năm.
Theo phân tích của chuyên gia, nếu người vay không trả nợ đúng hạn, lãi suất vay sẽ vượt 15%/năm nếu khoản nợ bị ngân hàng xếp vào nhóm nợ xấu.
Với những ai không dùng đòn bẩy cao mà chỉ vay 50% giá trị tài sản bảo đảm, chi phí lãi vay có thể tương đương khoảng 25% giá trị tài sản. Trường hợp giá nhà giảm 30%, người vay chỉ còn lại 20-30% vốn, trong khi gửi tiết kiệm vẫn có thể bảo toàn và tăng giá trị tài sản trong bối cảnh thị trường đầy biến động như hiện nay.
Vị này cho rằng, thực tế 10 năm vừa qua cho thấy, gửi ngân hàng với lãi suất 9%/năm, giá trị tài sản cũng đã tăng 2,4 lần, tức gửi 1 tỷ đồng thành 2,4 tỷ đồng. Nếu so với gửi tiết kiệm, giá chung cư hiện nay phổ biến ở mức 80-100 triệu đồng/m2, sẽ phải tăng 2,4 lần, tức là lên mức 192 - 240 triệu đồng/m2 sau 10 năm thì người đầu tư có mức lãi tương đương.
