Ba điểm cần theo dõi
1. Quyết định của Fed
Giữ nguyên lãi suất vẫn là kịch bản được xem là hợp lý nhất.
Đó là điều mà dữ liệu lạm phát tháng 6 đang ủng hộ. Đó cũng là thông điệp mà các quan chức Fed đã liên tục phát đi trong thời gian qua. Ngay cả trong gần
5 giờ điều trần trước Quốc hội cách đây hai tuần, ông Warsh cũng không hề phát tín hiệu chuẩn bị thị trường cho một quyết định tăng lãi suất.
Nếu Fed giữ nguyên lãi suất, điều đáng chú ý sẽ là
số lượng phiếu bất đồng trong Ủy ban Thị trường Mở (FOMC). Một hoặc hai thành viên bỏ phiếu phản đối sẽ cho thấy áp lực muốn hành động đang lớn đến mức nào.
Trước đây, các Chủ tịch Fed thường có thể giảm bớt bất đồng bằng cách điều chỉnh ngôn từ trong tuyên bố sau cuộc họp — thêm một vài câu mang tính "diều hâu" (ủng hộ thắt chặt) hoặc "bồ câu" (ủng hộ nới lỏng), hay ngầm phát tín hiệu rằng cuộc họp sau sẽ có nhiều khả năng hành động hơn.
Tuy nhiên, ông Warsh được cho là không muốn sử dụng những cách làm đó. Điều này đồng nghĩa ông có thể khó giữ được sự đồng thuận trong nội bộ hơn.
Ngược lại,
nếu Fed bất ngờ tăng lãi suất, đây sẽ là một bước ngoặt lớn.
Điều đó đồng nghĩa Fed phủ nhận những tín hiệu mà chính các quan chức của mình đã phát đi trước đó, khiến thị trường khó còn tin tưởng vào các định hướng trong tương lai.
Động thái này cũng sẽ mang ý nghĩa chính trị đáng kể. Trong suốt năm qua, Nhà Trắng liên tục khẳng định lạm phát đã được kiểm soát và lãi suất hiện quá cao. Nếu chính người được Tổng thống Trump đề cử lại quyết định nâng lãi suất, điều đó sẽ gửi đi thông điệp hoàn toàn ngược lại, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng ông Warsh chỉ làm theo ý Nhà Trắng.
2. Chiến lược của ông Warsh
Một quyết định tăng lãi suất còn mang ý nghĩa lớn hơn về mặt chiến lược.
Ông Warsh muốn xây dựng hình ảnh là vị Chủ tịch Fed đã chấm dứt giai đoạn kéo dài 5 năm mà lạm phát liên tục vượt mục tiêu 2%. Nếu hành động ngay khi những người tiền nhiệm có lẽ vẫn sẽ tiếp tục chờ đợi, ông sẽ chứng minh cam kết đó bằng hành động thay vì lời nói.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này vẫn gây nhiều tranh cãi.
Đầu tháng này, Chủ tịch Fed New York
John Williams, đồng thời là Phó Chủ tịch FOMC, đã bác bỏ quan điểm cho rằng Fed nên tăng lãi suất để củng cố uy tín.
Ông nói:
"Cách duy nhất để bảo vệ uy tín được xây dựng trong nhiều thập kỷ là đưa ra những quyết định tốt nhất dựa trên dữ liệu, chứ không phải sử dụng chính sách tiền tệ như một công cụ để chứng minh uy tín."
Nếu Fed tăng lãi suất, một câu hỏi khác cũng sẽ xuất hiện:
Liệu động thái này thực sự giải quyết được vấn đề gì?
Cho đến nay, ông Warsh vẫn chưa giải thích rõ việc thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ giúp giảm các áp lực lạm phát hiện tại như thế nào.
Ngược lại, ông nhiều lần cho rằng Fed khó có thể tác động tới các cú sốc như giá dầu trong ngắn hạn, đồng thời tin rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo sẽ giúp kéo mặt bằng giá xuống trong tương lai.
3. Cách Fed giải thích quyết định
Dù Fed quyết định giữ nguyên hay tăng lãi suất, điều quan trọng nhất có thể lại là
lời giải thích của ông Warsh.
Trong hai tháng qua, ông liên tục cam kết sẽ đưa lạm phát trở lại mục tiêu và nhấn mạnh Fed phải chịu trách nhiệm về tình trạng giá cả tăng cao.
Nếu cuối cùng Fed vẫn giữ nguyên lãi suất, thị trường sẽ đặt câu hỏi:
Vì sao ông không hành động ngay lúc này? Điều kiện nào mới đủ để Fed ra tay?
Ở cuộc họp gần nhất, xung đột tại Iran có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhưng hiện nay, bối cảnh đó đã thay đổi đáng kể.
Ngược lại, nếu Fed tăng lãi suất, cách ông Warsh lý giải quyết định này có thể quyết định phản ứng của thị trường.
Nếu đây được xem là bước khởi đầu cho chiến dịch đưa lạm phát quay về mục tiêu sau nhiều năm liên tiếp thất bại, thị trường sẽ hiểu rằng
đây có thể chỉ là đợt tăng đầu tiên trong một chu kỳ thắt chặt mới. Một số nhà phân tích thậm chí cho rằng trong kịch bản đó, lợi suất trái phiếu dài hạn có thể giảm do kỳ vọng Fed sẽ kiểm soát được lạm phát.
Trong khi đó, nếu Fed nhấn mạnh đây chỉ là
một động thái mang tính một lần, thông điệp gửi tới thị trường sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.
Stephen Juneau, nhà kinh tế tại Bank of America, cho rằng
một quyết định tăng lãi suất mà không đi kèm lời giải thích rõ ràng sẽ khiến thị trường rơi vào trạng thái hoang mang.
Ông nhận định:
"Có nguy cơ thị trường sẽ phản ứng thái quá, bởi họ sẽ tự hỏi: Tại sao Fed lại tăng lãi suất đúng vào thời điểm các số liệu lạm phát đang có dấu hiệu hạ nhiệt?"
Dù Fed đưa ra quyết định nào, điều đó cũng chưa chắc phản ánh hướng đi của chính sách trong thời gian tới.
Cuộc họp tháng 9 mới là cột mốc quan trọng tiếp theo, và tất cả sẽ phụ thuộc vào diễn biến của lạm phát trong mùa hè.
Các quan chức Fed đã phát tín hiệu khá rõ: nếu lạm phát tăng trở lại, họ nhiều khả năng sẽ phải nâng lãi suất; còn nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, Fed sẽ có thêm cơ sở để tiếp tục chờ đợi.