Trung Quốc đặt mục tiêu hoàn thành 95% mạng lưới giao thông cốt lõi vào năm 2030, chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô đơn thuần sang tối ưu hóa hiệu suất và bảo vệ chuỗi cung ứng.
|
|
| Trung Quốc khánh thành cây cầu dây văng khổng lồ dài nhất thế giới bắc qua sông Dương Tử. Ảnh: SCMP. |
Sau nhiều năm đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống đường sắt, cao tốc, sân bay và các tuyến đường thủy, Trung Quốc đã hoàn thành khoảng 91% mạng lưới hạ tầng giao thông cốt lõi. Tuy nhiên, Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc mới đây chính thức công bố mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 95% vào năm 2030, theo SCMP.
Tham vọng này đặt ra nhiều câu hỏi. Liệu Trung Quốc còn cần xây thêm gì nữa? Và vì sao còn phải tiếp tục triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn khi những vùng kinh tế sôi động nhất đã được kết nối thuận tiện?
Từ mở rộng quy mô sang xóa bỏ "điểm nghẽn"
Động thái mới xuất hiện trong bối cảnh Bộ Chính trị Trung Quốc vừa nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng "Sáu mạng lưới" - sáng kiến hạ tầng quy mô bao phủ các lĩnh vực nước, điện lực, tính toán, viễn thông thế hệ mới, công trình ngầm và logistics.
Mạng lưới giao thông trọng điểm của Trung Quốc hiện đã bao phủ hơn 80% số địa phương và phục vụ trên 90% dân số cả nước. Hệ thống này được định hình từ năm 2021, cấu trúc quanh 6 trục chính, 7 hành lang và 8 tuyến đường vận tải hành khách lẫn hàng hóa.
Trong đó, 6 trục chính đảm nhận vai trò kết nối 4 siêu đô thị hàng đầu: Đồng bằng sông Dương Tử, Vùng vịnh Lớn (Quảng Đông - Hong Kong - Ma Cao), cụm Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc và trung tâm Thành Đô - Trùng Khánh.
Dù đã sở hữu hơn 6 triệu km hạ tầng cốt lõi, Thứ trưởng Giao thông Vận tải Trung Quốc Từ Thành Quang cho biết quốc gia này vẫn cần tiếp tục triển khai các dự án mới nhằm loại bỏ những "mắt xích yếu" còn tồn tại.
Ông nhấn mạnh: "Mạng lưới cốt lõi vẫn còn những hạn chế và điểm nghẽn đáng chú ý, đặc biệt ở khả năng kết nối liên thông, phối hợp tích hợp, hiệu suất vận hành và năng lực kết nối thị trường trong nước với quốc tế. Thời gian tới, chúng ta không thể tiếp tục đi theo con đường cũ khi chỉ đơn thuần đuổi theo quy mô".
Để giải quyết bài toán này, Trung Quốc đang tập trung vào 7 hành lang giao thông chiến lược kết nối vùng nội địa miền Trung và miền Tây với các cảng biển ven hải đảo cũng như các nước láng giềng.
|
| Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng. Ảnh: Reuters. |
Một trong những dự án trọng điểm là kênh đào Bình Lục dài 134 km, nối từ Nam Ninh (Quảng Tây) ra Vịnh Bắc Bộ. Đây được đánh giá là công trình đường thủy đắt giá và tham vọng nhất của Bắc Kinh trong nhiều thế kỷ, giúp rút ngắn đáng kể tuyến vận tải hàng hóa sang khu vực Đông Nam Á và các luồng hàng hải quốc tế.
Song song đó, 8 tuyến đường vận tải chiến lược sẽ tăng cường tính liên kết cho các vùng biên giới như Tây Tạng, Tân Cương, Nội Mông và Hắc Long Giang.
Nâng cấp hạ tầng và bảo vệ chuỗi cung ứng
Trong giai đoạn 5 năm tới, Bắc Kinh sẽ ưu tiên nguồn vốn cho các nhóm dự án có tính chiến lược cao.
Nhóm đầu tiên tập trung vào các tuyến đường sắt tốc độ cao và đường cao tốc dọc bờ biển và biên giới đất liền nhằm phục vụ phát triển du lịch, khai thác tài nguyên và giữ vững ổn định khu vực biên giới.
Trung Quốc cũng sẽ hoàn thiện các tuyến đường sắt mới dọc sông Dương Tử và tăng gấp 3 lần năng lực vận tải đường thủy lên mức 336 triệu tấn/năm thông qua việc mở rộng hệ thống âu thuyền tại đập Tam Hiệp.
Nhóm ưu tiên thứ hai tập trung gia tăng hạ tầng cho khu vực miền Tây, trọng tâm là các tuyến đường sắt kết nối giữa Tây Tạng với Tân Cương và Tứ Xuyên.
Ở nhóm thứ ba, quốc gia này sẽ đầu tư các tuyến đường sắt tốc độ cao thế hệ mới tại những khu vực phát triển, tiêu biểu như tuyến đường sắt vượt biển kết nối Thượng Hải - Ninh Ba, cùng các công trình cầu, hầm vượt sông Dương Tử và cửa sông Ngọc An (Quảng Đông).
Đáng chú ý, thay vì chỉ tập trung xây mới, Trung Quốc dự kiến hiện đại hóa và số hóa 80.000 km đường bộ, đường sắt và các tài sản hạ tầng hiện hữu dựa trên nguyên tắc tiết kiệm ngân sách.
"Các hướng dẫn nhằm cải thiện hiệu suất, khả năng chống chịu và giảm phát thải carbon của các công trình hiện có thông qua việc sử dụng tốt hơn nguồn vốn, quỹ đất và các tài nguyên hữu hạn", ông Từ Thành Quang giải thích.
Bên cạnh hạ tầng nội địa, Bắc Kinh còn dự kiến đẩy mạnh đầu tư để đa dạng hóa và gia tăng tính linh hoạt cho chuỗi cung ứng quốc tế. Quốc gia này có kế hoạch củng cố mạng lưới vận tải biển toàn cầu, tăng cường kết nối với các trung tâm vận tải hàng không lớn và mở rộng sự hiện diện tại các cảng biển, trung tâm logistics then chốt ở nước ngoài.
Tính đến nay, Trung Quốc đã đưa vào vận hành 50.000 km đường sắt tốc độ cao và 199.000 km đường cao tốc. Các quốc gia phương Tây từng mất đến nửa thế kỷ để đạt đến quy mô này, tuy nhiên Bắc Kinh chỉ cần khoảng 2 thập kỷ. Quốc gia này cũng đang sở hữu 3.061 bến cảng cấp 10.000 tấn dọc bờ biển cùng 270 sân bay
znews.vn
