whatdeheck
Senior Member
Thời đại của công nghệ đặt ra hàng loạt vấn đề hóc búa. Những vấn đề đó lại đúng sở trường của các triết gia.
10 năm trước, khi cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) mới bắt đầu tăng tốc, sinh viên khối khoa học xã hội và nhân văn thường được khuyên: Nếu muốn dễ tìm việc, nên theo học lập trình. Đến thời điểm này, đó có lẽ không phải lời khuyên đúng đắn.
Theo The Economist, ngày nay, chính các lập trình viên mới là những người lo ngại bị AI thay thế. Lúc này, nếu muốn tăng khả năng bám trụ với công việc, có lẽ họ nên cân nhắc học thêm triết học.
Thời đại công nghệ cần gì từ triết gia?
Đầu năm nay, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York công bố số liệu cho thấy sinh viên tốt nghiệp ngành triết học tại Mỹ có tỷ lệ có việc làm cao hơn cả sinh viên ngành khoa học máy tính. Năm 2024, năm gần nhất có thống kê số liệu này, tỷ lệ thất nghiệp của cử nhân khoa học máy tính là 7%, trong khi con số này ở cử nhân triết học chỉ là 5,1%.
Nhiều sinh viên triết học ưu tú được các công ty AI săn đón từ lúc chưa tốt nghiệp. Theo ông Luciano Floridi, giáo sư triết học tại Đại học Yale (Mỹ), giới học thuật theo đuổi ngành triết cũng đang dịch chuyển công việc sang lĩnh vực AI. Ông Floridi cho biết tình trạng các khoa triết bị các công ty AI “nẫng mất” giảng viên đang là hiện tượng phổ biến.
Tượng Socrates ở Athens, Hy Lạp. Ảnh: Reuters.
Một số phương pháp tư duy mà triết học mang lại cho các công ty AI thực tế đã tồn tại từ thời cổ đại. Chẳng hạn, phương pháp Socrates được thực hành dựa trên việc giả vờ không biết, liên tục đặt câu hỏi để làm rõ khái niệm, phát hiện mâu thuẫn và chỉ ra hệ quả của một lập luận.
Nhiều hệ thống AI hiện nay có xu hướng chiều lòng và chạy theo lập trường của người dùng. Theo ông Jorg Noller, chuyên gia về triết học và AI tại Đại học Ludwig Maximilian Munich (Đức), những mô hình được huấn luyện theo phương pháp Socrates ít tìm cách làm hài lòng người dùng và sẵn sàng theo đuổi sự thật khách quan.
Một khái niệm tư duy khác cũng được các công ty AI quan tâm là "sự vô tri của Socrates". Socrates khẳng định rằng sự khôn ngoan của ông chủ yếu nằm ở việc ý thức được bản thân còn rất nhiều điều chưa biết.
Theo ông Noller, nếu đưa sự khiêm tốn triết học đó vào các mô hình AI, có thể hạn chế tình trạng quá tự tin của AI, đây là khiếm khuyết phổ biến mà ông gọi là "sự non nớt của AI".
Ông Iason Gabriel, triết gia cấp cao của Google DeepMind làm việc tại London (Anh), cho rằng việc áp dụng những tư tưởng và phương pháp triết học giúp AI giảm đáng kể hiện tượng "ảo giác" vốn thường dẫn đến thông tin sai. Ông cũng nhận định rằng triết học là cơ chế rất hiệu quả để cải thiện các chuỗi lập luận của AI.
Triết gia sắp trở thành ‘vua’ trong các ngành nghề?
Thời đại của công nghệ đặt ra hàng loạt vấn đề hóc búa. Những vấn đề đó lại đúng sở trường của các triết gia.
znews.vn
Sửa lần cuối:
