TOKYO / Nikkei -- Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về chi tiền cho nghiên cứu và phát triển (R&D), dựa theo dữ liệu mới của Nhật Bản cho thấy, khi Bắc Kinh nỗ lực chống lại các hạn chế xuất khẩu chip của Washington bằng cách dồn ngân sách để đẩy nhanh tiến độ phát triển. Chi tiêu cho R&D của Trung Quốc dành cho khoa học kĩ thuật tăng 13,1% trong năm 2024 lên mức 97,1 nghìn tỷ yên (615 tỷ USD theo tỷ giá hiện hành), vượt qua con số 95,3 nghìn tỷ yên được chi tiêu tại Mỹ với mức tăng 6,7%. Nhật Bản đứng thứ ba với 22,1 nghìn tỷ yên, tăng 8,4%.
Dữ liệu này đến từ Báo cáo Chỉ số Khoa học và Công nghệ Nhật Bản năm 2026, một báo cáo thường niên của Viện Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia được công bố vào thứ Sáu. Báo cáo đánh giá các quốc gia hàng đầu trên năm hạng mục, bao gồm chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển khoa học (R&D) và nhân lực, sử dụng khoảng 160 chỉ số. Phiên bản năm 2026 dựa trên dữ liệu có sẵn đến năm 2024.
Trung Quốc đã vượt qua Mỹ về số lượng bài báo khoa học được công bố vào năm 2017. Nước này trở thành quốc gia dẫn đầu về số lượng bài báo thuộc top 10% được trích dẫn nhiều nhất vào năm 2018 và đã sản xuất nhiều bài báo thuộc top 1% được trích dẫn nhiều nhất kể từ năm 2019. Hiện nay, Trung Quốc đã củng cố vị thế là cường quốc hàng đầu thế giới về nghiên cứu khoa học.
Sự tăng trưởng nhanh chóng của Trung Quốc được thúc đẩy bởi đầu tư của các tập đoàn, một lĩnh vực khác mà nước này đã vượt qua Mỹ. Chi tiêu cho R&D của các công ty Trung Quốc đã tăng 13% lên 75,4 nghìn tỷ yên, với mức tăng trưởng mạnh nhất tập trung vào ngành sản xuất máy tính, điện tử, bán dẫn và quang học.
Sự gia tăng chi tiêu có thể do các hạn chế xuất khẩu của Mỹ năm 2022 đối với các chất bán dẫn tiên tiến được sử dụng cho siêu máy tính và AI, cũng như thiết bị sản xuất chip. Bắc Kinh đã phản ứng bằng cách đẩy nhanh các nỗ lực nghiên cứu và phát triển trong nước và đảm bảo các công nghệ chủ chốt của riêng mình.
Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển của Mỹ tiếp tục tăng, được hỗ trợ bởi đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo từ các gã khổng lồ công nghệ. Các ngành công nghiệp phi sản xuất chiếm 1/2 tổng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp vào năm 2024.
Đức đứng thứ tư với 18,3 nghìn tỷ yên chi tiêu cho R&D vào năm 2024. Hàn Quốc đứng thứ 5 với 15,3 nghìn tỷ yên, tiếp theo là Anh với 10,8 nghìn tỷ yên và Pháp với 8,8 nghìn tỷ yên.