Los Angeles Dodgers - Cỗ máy tài chính đang có nguy cơ vỡ lở
Mark Walter, ông chủ của Los Angeles Dodgers mới đây đã phải bán đi một trong những cái tên nổi tiếng nhất trong giới thể thao là Los Angeles Lakers và được cho là đang tiếp tục thoái vốn khỏi Chelsea FC. Nguyên nhân cho các cuộc bán tháo này: ông đang bị các cơ quan liên bang, trong đó có FBI và Bộ tư pháp, điều tra liên quan đến các vấn đề gian lận tài chính.
1. Các sai phạm liên quan đến Mark Walter:
Sự việc xuất phát từ 2 công ty bảo hiểm Delaware Life và Clear Spring Life do chính ông sở hữu
- Sơ qua về ngành bảo hiểm: Khách hàng công ty đóng tiền mua bảo hiểm, số tiền đó sẽ được công ty bảo hiểm đầu tư vào các tài sản an toàn, dễ sinh lời và dễ thanh khoản để đảm bảo luôn có tiền trả cho khách hàng khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra.
- Sai phạm của Mark Walter:
- Ông bị cáo buộc đã dùng hàng chục tỷ USD tiền bảo hiểm đó để đầu tư vào chính các công ty riêng của ông. Nhờ đó, hệ sinh thái của ông được hưởng nguồn vốn giá rẻ, đơn giản về thủ tục, điều khoản. Điều này còn mang bẫy rủi ro đạo đức: nếu dự án cá nhân thắng lớn, Mark Walter được hưởng lợi nhuận khổng lồ, nếu dự án thất bại, chính người mua bảo hiểm là những người chịu thiệt hại.
- Khai báo gian dối: Theo quy định của luật pháp Mỹ, mọi khoản cho vay hoặc đầu tư vào các bên có liên quan vượt quá 1% - 3% tài sản đều phải thông báo trước và được sự chấp thuận của Sở Bảo hiểm bang, đồng thời không được đổ quá 3% – 5% tổng tài sản vào bất kỳ một tổ chức phát hành đơn lẻ nào. Con số này mới đầu được khai báo ở mức 1,4 tỷ USD, nằm trong ngưỡng 3% quy định, nhưng sau khi nhận trát tòa, số tiền cho vay liên quan đến "sân sau" của Mark Walter đã được "điều chỉnh" thành... 21 tỷ, tức 42% tài sản.
2. Các liên quan tới Dodgers
Trong số 21 tỷ USD trên, có khoảng 1,45 tỷ USD được Mark Walter và nhóm chủ sở hữu Dodgers cho American Media Productions LLC (AMP) vay.
- AMP là ai: Năm 2012-2013, sau khi mua lại Dodgers, nhóm chủ sở hữu do Mark Walter đứng đầu đã lập ra công ty này, đại diện Dodgers ký bản hợp đồng kỷ lục 8,35 tỷ USD kéo dài 25 năm với Time Warner Cable (sau này là Charter Communications). Hai bên cùng hợp tác để thành lập một kênh truyền hình riêng chỉ phát sóng các trận đấu và nội dung của LA Dodgers, lấy tên là Sportsnet LA. Số tiền bản quyền mà AMP nhận hàng năm giờ đang rơi vào khoảng 320-330 triệu USD tiền.
- Dù nhận về số tiền bản quyền lớn, việc duy trì một kênh truyền hình 24/7 và thực hiện các giao dịch tài chính nội bộ phức tạp đòi hỏi AMP phải huy động thêm vốn. Từ đó, họ đã phát hành các khoản trái phiếu/corporate note, và đây là chìa khóa để Mark Walter và các đồng sở hữu khác thực hiện chiêu trò:
- Các khoản nợ này không được bán ra thị trường tự do, vốn sẽ đòi hỏi kiểm định về tài sản/nguồn vốn ở mức gắt gao và đòi hỏi lãi suất cao.
- Thay vào đó, số trái phiếu này được bán cho 5 công ty bảo hiểm. Tất cả các công ty này đều thuộc hoặc đã từng thuộc về các chủ sở hữu của Dodgers là Mark Walter, Todd Boehly, Magic Johnson và Bobby Patton. Nói cách khác, tiền bản quyền thì các ông chủ của Dodgers nhận, còn rủi ro nợ nần vận hành đằng sau thì được gánh bởi tiền bảo hiểm nhân thọ.
3. Dòng tiền với hai cột trụ mang tên AMP và McCourt
- Nguồn vốn không bao giờ bị lo siết nợ:
Việc chủ sở hữu của Dodgers lợi dụng kẽ hở để đi "vay tiền của chính mình" đã giúp tạo nên một vòng tròn tài chính khép kín giúp cho Dodgers có thể vung tiền qua cửa sổ:
- Thực trạng ngành truyền hình thể thao địa phương (gọi tắt là RSN): Rất nhiều mạng truyền hình thể thao địa phương tại Mỹ đang phá sản (VD: Bally Sports, Diamond Sports Group,...) vì số người xem truyền hình cáp ngày càng suy giảm để chuyển sang các nền tảng streaming. Điều này cũng ảnh hưởng đến khá nhiều các đội khác tại MLB.
- Độc chiêu của Dodgers: vì bên cho vay là các công ty do chính các ông chủ của Dodgers kiểm soát, nên đây là patient capital - nguồn vốn kiên nhẫn. Dòng tiền chảy về cho kênh truyền hình và cho đội bóng luôn được đảm bảo tuyệt đối, không bao giờ lo bị siết nợ, bất kể thị trường truyền hình có biến động ra sao.
- Né thuế: để đảm bảo tính công bằng cho các đội small market, MLB đánh thuế 34% trên doanh thu thuần của địa phương của mỗi đội để chia cho các đội nhỏ. Tuy nhiên, MLB cho phép trừ chi phí trả lãi nợ ra khỏi doanh thu trước khi tính mức thuế này. Bằng cách đặt khoản nợ 1,45 tỷ USD lên gánh nặng trả lãi hàng năm của AMP, khoản doanh thu tính thuế này được giấu đi đáng kể so với doanh thu thực tế.
- Thỏa thuận McCourt:
Năm 2011, khi cựu chủ sở hữu Frank McCourt phá sản, MLB đã nhảy vào can thiệp để bắt ông ta phải bán đội bóng. Khi nhóm Guggenheim của Walter bỏ ra số tiền kỷ lục lúc bẩy giờ là 2,15 tỷ để mua lại đội bóng này, họ đã đưa ra điều kiện tiên quyết với MLB: tách biệt hợp đồng truyền hình ra khỏi doanh thu trực tiếp của đội bóng. MLB khi đó đã đạt được với nhóm Guggenheim một thỏa thuận mà sau này thường được biết với cái tên thỏa thuận McCourt:
- MLB sẽ không tính thuế 34% dựa trên số tiền thực tế 8,35 tỷ USD bản quyền truyền hình
- Thay vào đó, MLB đặt ra một mức giá giả định thấp hơn rất nhiều so với số tiền thực tế hàng năm và tính thuế dựa trên mức giả định này.
Mặc dù thỏa thuận McCourt cho phép Dodgers bảo vệ phần lớn tiền từ hợp đồng 8,35 tỷ USD, nhưng nó không bảo vệ được dòng tiền phát sinh thêm từ công ty truyền hình AMP. Không chỉ nhận tiền bản quyền truyền hình cố định từ Charter, AMP còn có doanh thu quảng cáo, phí thuê bao từ các nhà mạng khác. Để tránh việc MLB dòm ngó hoặc tìm cách điều chỉnh lại mức giá trần đánh thuế, AMP cần một "bộ đệm chi phí", và đó chính là khoản vay 1,45 tỷ nói trên.
- Đội nợ về tương lai bằng "Lương hoãn trả" (Deferred Payment)
Dodgers đang hoãn trả hơn 1 tỷ USD tiền lương cho 9 cầu thủ (điển hình là Shohei Ohtani), điều này mang tác động kép:
- Giữ lại được lượng tiền mặt khổng lồ ở thời điểm hiện tại để trả lãi cho các khoản nợ truyền hình và tiếp tục mua thêm cầu thủ
- Đẩy nghĩa vụ tài chính thực sự sang vài thập kỷ sau - thời điểm mà nhiều ông chủ hiện tại có thể đã bán cổ phần của mình.
Nhờ có lượng tiền mặt dồi dào đến từ tiền bản quyền, né thuế doanh thu truyền hình và vốn vay từ "người nhà" được Dodgers sử dụng kết hợp với chính sách hoãn trả lương đã giúp cho Dodgers có thể thoải mái vung tiền để thâu tóm bất cứ cầu thủ nào mình muốn.
4. Kết luận: LA Dodgers được Mark Walter xây nên từ những đồng tiền gửi bảo hiểm của người dân làm vốn ngầm, tạo vòng lặp nợ nội bộ để né thuế giải đấu, và khi bị cơ quan liên bang "sờ gáy", ông đã phải cân nhắc đến chuyện bán đội bóng LA Lakers để lấy tiền bù đắp cho khoản nợ 21 tỷ USD sai phạm của mình. Tuy nhiên theo ước tính, việc bán Lakers mới chỉ đủ 1/3 số tiền ông cần. Từ giờ đến cuối năm, ông sẽ phải tiếp tục rút ruột hoặc bán tháo thêm nhiều tài sản lớn khác để nộp thêm tiền cứu các công ty bảo hiểm của mình khỏi các đòn trừng phạt của chính quyền Mỹ, và người ta đang chờ xem cái tên Los Angeles Dodgers có được đặt lên bàn hay không.
*Bonus: Giả sử Los Angeles Dodgers bị bán thì thế nào?
1. Những gì KHÔNG bị ảnh hưởng
- Doanh thu: Hợp đồng bản quyền 8,35 tỷ trong 25 năm vẫn còn nguyên giá trị. Hàng năm Dodgers vẫn đều đặn thu về khoảng 320 triệu USD tiền bản quyền local TV.
- Sức mạnh thương hiệu: Sự có mặt của Shohei Ohtani và Yoshinobu Yamamoto đã biến Dodgers trở thành đội bóng quốc dân tại Nhật Bản và điều này sẽ không thay đổi. Họ vẫn sẽ có doanh thu từ tài trợ thương mại, quảng cáo và merchandise.
- Vẫn hưởng đặc quyền giảm trừ thuế trên doanh thu từ thỏa thuận McCourt, giúp họ giảm thiểu hàng chục triệu USD tiền phải nộp lại cho MLB đến tận năm 2039
2. Những gì SẼ bị ảnh hưởng nếu Walter phải bán đội hoặc bị siết quản lý
- Mất nguồn "tín dụng ruột" 1,45 tỷ USD: để hiểu rõ tác động này, chúng ta cần nhìn AMP như một "trạm chuyển tiền" nằm ở giữa: một bên là Charter (rót tiền bản quyền), ở giữa là AMP (với khoản nợ 1,45 tỷ), và bên kia là LA Dodgers (nhận tiền để vận hành).
Khi nguồn vốn nội bộ không còn (do bị cơ quan quản lý ép thoái vốn hoặc tái cấu trúc), AMP sẽ phải chuyển sang các ngân hàng/quỹ đầu tư bên ngoài, gây phản ứng dây chuyền
- Tác động lên AMP: chi phí trả lãi tăng vọt. Ngành truyền hình đang đứng trước khó khăn sẽ bị coi là mang nhiều rủi ro, dẫn tới bị áp mức lãi suất thị trường rất cao so với khi đi vay công ty của "người nhà". Ngân hàng cũng sẽ yêu cầu tỷ lệ trả nợ DSCR ở mức cao, khiến AMP phải giữ lại một lượng tiền dự phòng trong tài khoản thay vì được tự do chuyển về cho Dodgers. Kết quả: Dòng tiền từ AMP sẽ bị thu hẹp đáng kể.
- Mất tấm khiên né thuế: Khoản nợ trước đây giúp AMP có được chi phí trả lãi "ảo" giúp xóa lợi nhuận trên sổ, giúp Dodgers né bớt khoản tiền phải nộp lại cho MLB trên mức mà thỏa thuận McCourt quy định. Bê bối này sẽ khiến cho tất cả các Owner còn lại của MLB gây áp lực để khiến Dodgers phải minh bạch doanh thu, dẫn đến khoản tiền thuế phải nộp có thể tăng thêm vài chục triệu USD một năm
- Gánh nặng Deferred: Để MLB chấp nhận khoản tiền nợ lương 1 tỷ USD, Dodgers phải chứng minh họ có nguồn thu nhập cố định, an toàn để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ trong tương lai. Nếu kênh truyền hình AMP bị mất cân đối tài chính dẫn đến thu hẹp doanh thu, MLB có thể yêu cầu Dodgers phải ký quỹ thêm hàng trăm triệu USD để đảm bảo chi trả cho các cầu thủ sau này, khiến khả năng chi tiêu trong hiện tại của Dodgers bị sụt giảm đáng kể.
3. Kết luận: LA Dodgers vẫn sẽ là một đội bóng mạnh, họ vẫn sẽ đứng đầu về doanh thu, họ vẫn sẽ có một trong những farm system tốt nhất giải đấu và khả năng đào tạo cầu thủ xuất sắc, nhưng họ sẽ mất đi sự tự do tài chính tuyệt đối như bây giờ, và việc tiếp tục ký những bản hợp đồng sai lầm như Kyle Tucker và Edwin Diaz có thể sẽ làm họ tụt lại đến vài năm, thay vì chỉ là một cái nhún vai như hiện tại.
