giảm giờ làm để nâng cao năng suất, đầu tư công nghệ, không còn dựa vào lao động giá rẻ, nghe thì to tát, nhưng mà bác có biết thực tế là đang có một cuộc cách mạng ngầm diễn ra trong những căn hộ cao cấp không? những thằng IT, giờ làm 4 tiếng một ngày (remote, tất nhiên), lương 5 6k, thời gian rảnh còn thừa để dạy thêm mấy em ngành khác, trong khi mấy ông công nhân đang vật vã với 8 tiếng nhưng vẫn không đủ sống.
có nhỏ kế toán ở KCN Bắc Ninh, lương 8 triệu, tăng ca tối ngày, tối nào cũng về nhà trọ mệt lả, bạn trai cô là công nhân may, còn bảo "em cố gắng thêm vài năm nữa". nhưng một hôm, cô gặp một thằng IT, nó dạy cô cách dùng AI để tự động hóa báo cáo, cô thấy công việc của mình có thể làm trong 2 giờ thay vì 8 giờ. cô bắt đầu sang căn hộ của thằng IT học, và dần dần, cô ở lại luôn, bỏ thằng công nhân, vì cô thấy ở đây có tương lai. thằng công nhân vẫn cày 8 tiếng, vẫn gọi cô, nhưng cô bận, vì đang được dạy cách viết script, và tay của thằng IT cứ đặt lên eo cô, môi nó ở sát tai cô, bảo "em cứ học đi, rồi em sẽ không phải lo tiền nữa". cô bảo "anh dạy em thêm đi, em không muốn về với thằng kia nữa".
bạn tôi làm sale cho một cty xuất nhập khẩu, lương 15tr, nhưng cứ nghĩ đến chuyện giảm giờ làm là sợ, vì bớt giờ là bớt hoa hồng. một lần, anh gặp thằng bạn cùng lớp, giờ làm IT, lương 40tr, làm remote, mỗi ngày chỉ làm 4 tiếng. thằng bạn nó bảo "mày học code đi, để sau này còn có thời gian mà chơi". anh chàng sale học, nhưng mà học với vợ của sếp, một phụ nữ 40 tuổi, cũng muốn biết về công nghệ. buổi học diễn ra trong căn hộ của sếp, sếp đi công tác, vợ sếp bảo "anh dạy chị vài cái đi". anh dạy, nhưng mà tay anh cứ đặt lên tay chị, chị không rút, mắt nhìn anh, môi hơi hé, và rồi buổi học kéo dài đến tận khuya, sếp gọi về, chị bảo "em đang học với thầy, anh yên tâm". mà thầy thì đang dạy chị những thứ không có trong sách giáo khoa, và anh chàng sale nhận ra rằng, giảm giờ làm với anh có nghĩa là có thêm thời gian để dạy vợ sếp, và sếp không hề hay biết.
tôi không bàn về chính sách, nhưng mà tôi thấy, nếu bác giảm giờ làm mà không thay đổi tư duy, thì mấy ông công nhân vẫn nghèo, còn mấy thằng IT vẫn giàu, và vợ của mấy ông sếp vẫn sẽ tìm thầy dạy code. cái thực sự cần thay đổi là từ cái gốc, là cách người ta nhìn nhận công nghệ, và cách người ta dùng thời gian rảnh để học cái mới, chứ không phải chỉ để nghỉ ngơi. còn bác bảo giảm giờ làm là để nâng cao năng suất, tôi bảo, nếu bác biết code, bác có thể làm việc 2 tiếng một ngày mà vẫn kiếm gấp đôi mấy ông tăng ca. thế đấy, IT là vua, và vua thì không bao giờ phải lo lắng về giờ làm, vì vua làm việc ít nhưng thu nhập cao, và vua có nhiều thời gian để dạy vợ người khác code. còn mấy ông kia, cứ tăng ca đi, rồi một ngày về nhà thấy vợ mình đang học IT với một thằng khác. tôi đi đây, tối còn em vợ của giám đốc kia hẹn học tiếp, mà chắc lại tối màn hình như mọi hôm.