SillyBi92
Senior Member
Mức sinh TP.HCM có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn thấp hơn mức sinh thay thế. Nếu kéo dài, thành phố đối mặt già hóa nhanh và thiếu hụt lao động tương lai đáng kể hơn nữa.
Là đô thị đông dân nhất cả nước, TP.HCM có gần 14 triệu người, tương đương khoảng 14% dân số cả nước. Thành phố cũng là đầu tàu kinh tế khi đóng góp khoảng 1/4 GPD và hơn 1/3 tổng thu ngân sách quốc gia.
Trái ngược với quy mô dân số và sự phát triển về kinh tế, mức sinh tại TP.HCM lại duy trì ở mức thấp trong nhiều năm. Năm 2023, tổng tỷ suất sinh của TP.HCM chỉ khoảng 1,32 con/phụ nữ, trước khi tăng nhẹ lên khoảng 1,51 con/phụ nữ vào năm 2025. Dù có dấu hiệu phục hồi, TP.HCM đang là địa phương có tỷ suất sinh thấp nhất cả nước và cách xa mức sinh thay thế 2,1 con/phụ nữ.
Theo các chuyên gia, dòng người nhập cư lớn đang giúp thành phố duy trì quy mô dân số và nguồn lao động. Tuy nhiên, lợi thế về lực lượng lao động của siêu đô thị sẽ đứng trước áp lực lớn dần nếu tỷ suất sinh thấp tiếp tục kéo dài và mức độ già hóa dân số diễn ra ngày càng nhanh.
3 xu hướng đáng lo ngại
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM, nhận định mức sinh 1,51 con/phụ nữ của TP.HCM hiện chưa đủ để duy trì sự thay thế giữa các thế hệ nếu xu hướng này kéo dài. Tuy nhiên, ông Trung cho rằng cần phân biệt giữa mức sinh và quy mô dân số.
TP.HCM vẫn có quy mô dân số lớn nhờ tỷ lệ dân nhập cư cao. Thành phố tiếp tục thu hút người dân, lao động từ nhiều địa phương đến sinh sống, học tập và làm việc. Vì vậy, trong ngắn hạn, mức sinh thấp chưa ảnh hưởng đáng kể đến quy mô dân số.
Tuy nhiên, về lâu dài, mức sinh thấp tiếp tục duy trì sẽ làm thay đổi rõ rệt cơ cấu dân số. Ông Trung đề cập đến mốc 10 - 20 năm nữa, nếu mức sinh thấp tiếp tục kéo dài, TP.HCM có thể đồng thời đối mặt với ba xu hướng:
“Vấn đề không chỉ là có bao nhiêu người, mà quan trọng hơn là cơ cấu dân số có cân đối hay không và thành phố có đủ nguồn nhân lực để phát triển hay không”, ông Trung nói.
- Tỷ trọng trẻ em giảm;
- Tốc độ già hóa tăng;
- Áp lực duy trì lực lượng lao động ngày càng lớn.
Lý giải tình trạng nhiều người trẻ tại đô thị không sinh đủ hai con, ông Trung cho rằng không nên nhìn vấn đề theo hai thái cực là “không muốn sinh con” hoặc “chỉ trì hoãn sinh con”. Thực tế có sự đan xen của cả hai.
Già hoá dân số sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn lao động tương lai của TP.HCM. Ảnh minh họa: Cottonbro Studio/Pexels.
Một bộ phận người trẻ kết hôn và sinh con muộn do thời gian học tập, lập nghiệp kéo dài, yêu cầu về việc làm và thu nhập cao hơn, trong khi chi phí nuôi dạy con, nhà ở và dịch vụ chăm sóc trẻ em ngày càng trở thành áp lực.
Đáng chú ý, giữa mong muốn sinh con và số con thực tế có thể xuất hiện khoảng cách. Một người có thể mong muốn có hai con nhưng trì hoãn việc sinh vì chưa thấy điều kiện phù hợp. Khi tuổi sinh con tăng, khoảng thời gian để thực hiện mong muốn này cũng ngắn lại.
Ông Trung cũng lưu ý không nên đồng nhất mức sinh thấp với một nhóm thu nhập hay học vấn cụ thể. Nguyên nhân quan trọng hơn là tổng hợp các chi phí và cơ hội bị mất đi khi sinh, nuôi con.
Một gia đình trẻ tại TP.HCM có thể cùng lúc phải giải quyết bài toán nhà ở, việc làm ổn định, chi phí chăm sóc và giáo dục con, thời gian dành cho con, việc làm của phụ nữ sau sinh và sự hỗ trợ từ gia đình. Khi những yếu tố này chưa thuận lợi, quyết định sinh con và sinh con thứ hai dễ bị trì hoãn hoặc không thực hiện được.
Nghịch lý đáng lo của TP.HCM
Mức sinh TP.HCM có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn thấp hơn mức sinh thay thế. Nếu kéo dài, thành phố đối mặt già hóa nhanh và thiếu hụt lao động tương lai đáng kể hơn nữa.
lifestyle.zingnews.vn
Tóm tắt tầm 10 năm nữa thôi VN sẽ chính thức bước vào thời kì dân số già không thể hoàn nguyên
. Dân góp ý là lườm lườm tìm sơ hở chụp mũ 
. Thôi thì nằm thẳng coi pỏn quay tay cho lành mạnh 
ngoại trừ người có giấy xác nhận bệnh lý, tôn giáo...
