Mày viết dài thế nhưng đang đánh tráo khái niệm thôi
Không ai phủ nhận Samsung có chương trình hỗ trợ doanh nghiệp VN cải tiến sản xuất. Chính Bộ Công Thương công bố từ 2015 tới cuối 2024 có hơn 400 DN được Samsung tư vấn, nhưng bao nhiêu trong số đó trở thành supplier Tier 1/Tier 2? 63 doanh nghiệp. Tức khoảng 16%. Đấy là số của Bộ Công Thương chứ không phải tao bịa.
Còn cái số 306 doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng Samsung mà Samsung hay công bố thì cũng đừng nhìn chữ “Tier 1/Tier 2” rồi tự suy ra VN đã làm chủ linh kiện công nghệ cao. OECD chỉ ra rất rõ vấn đề này: thời kỳ Samsung bắt đầu tăng supplier Việt, Tier 1 Việt chủ yếu làm bao bì, còn Tier 2 có cả catering, cleaning, security, logistics… Phần lớn linh kiện giá trị cao vẫn do các supplier FDI, đặc biệt doanh nghiệp Hàn đi theo Samsung, đảm nhiệm.
Ngay cái bài SMC mày đem ra làm ví dụ cũng tự nói hộ luôn. SMC Tier 1 đang làm gì? Mặt trước và nắp trên máy giặt, dập thép, hoàn thiện, dán tem, lắp phụ kiện. Đáng khen và rõ ràng tốt hơn làm bao bì, nhưng lấy một case như thế để suy ra Samsung đang nâng cả công nghiệp VN lên ngang chuỗi cung ứng công nghệ cao thì hơi xa.
World Bank cũng từng chỉ ra cái vấn đề cốt lõi của điện tử VN: xuất khẩu cực lớn nhưng phụ thuộc FDI và linh kiện nhập khẩu; Samsung thậm chí phải xây cả logistics riêng để nhập parts từ Trung Quốc và các nước khác vào VN. OECD 2025 vẫn đánh giá spillover từ FDI sang doanh nghiệp nội địa thấp hơn kỳ vọng.
Samsung đầu tư vào VN vì Samsung có lợi: giảm cost, đa dạng chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc Trung Quốc và có supplier gần nhà máy. VN cũng có lợi: học được QA/QC, JIT, 5S, automation, ISO, quản trị sản xuất và dần leo chuỗi giá trị. Hai bên cùng có lợi, thế thôi.
Chứ kể chuyện Samsung sang đây “khai sáng”, dạy VN từ con ốc rồi nâng nền công nghiệp VN lên thì nghe như Samsung làm viện trợ ODA vậy
Muốn chứng minh VN thực sự leo chuỗi giá trị thì đưa số domestic value-added, tỷ lệ linh kiện công nghệ cao do doanh nghiệp Việt sản xuất, số supplier Việt có IP/R&D riêng và giá trị procurement Samsung mua từ DN Việt. Đấy mới là số cần nhìn.
Còn khoe “được Samsung dạy ISO, CNC, mold & die” thì xin lỗi, đấy là điều kiện tối thiểu để được vào chuỗi cung ứng công nghiệp hiện đại, chính bài SMC mày dẫn cũng gọi ISO 9001/14001 là “vé vào cửa”, chứ không phải thành tựu công nghệ thần kỳ do Hàn Quốc ban phát