Các nhà phân tích cho rằng, việc một công ty được Mỹ hậu thuẫn thâu tóm các mỏ dầu của Venezuela, trong đó một số mỏ trước đây do các công ty Trung Quốc quản lý, đã giáng một đòn mạnh vào các khoản vay thế chấp bằng dầu mỏ và mạng lưới thương mại nhân dân tệ của Bắc Kinh.
Thông qua North American Blue Energy Partners (NABEP), một công ty tư nhân, Nhà Trắng cho biết Mỹ đã giành được quyền tiếp cận các mỏ dầu với trữ lượng đã được chứng minh là 65 tỷ thùng ở Venezuela – khoảng một phần năm tổng nguồn cung của quốc gia Mỹ Latinh này – bao gồm cả các địa điểm trước đây do các công ty Trung Quốc vận hành.
“Việc phát triển dầu khí ở Venezuela thực chất do Hoa Kỳ chi phối,” theo lời Cui Shoujun, giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc.
Ông nói thêm: “[Khả năng] thu hồi nợ của Trung Quốc đã giảm đi”.
Venezuela là quốc gia nhận được nhiều khoản vay do nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn nhất ở Mỹ Latinh, đã vay hơn 100 tỷ USD kể từ năm 2000, theo số liệu từ phòng nghiên cứu AidData của Mỹ. Hầu hết các khoản vay này được cấu trúc dưới dạng các khoản vay thế chấp bằng dầu mỏ, yêu cầu vận chuyển dầu thô cho các khách hàng nhà nước Trung Quốc, với số tiền thu được chuyển vào một tài khoản do Bắc Kinh kiểm soát để trả nợ.
Mặc dù số liệu chính thức không đầy đủ và Bắc Kinh phần lớn đã đóng băng việc cho vay mới trong những năm gần đây, nhưng
ước tính khoản nợ chưa thanh toán của Venezuela đối với Trung Quốc lên tới hơn 10 tỷ đô la Mỹ .
Việc thu hồi các khoản thanh toán đó hiện ngày càng trở nên khó khăn hơn với thỏa thuận dầu mỏ mới nhất giữa Mỹ và Venezuela, mà các chi tiết đã được Nhà Trắng công bố vào tối thứ Hai theo giờ Washington.
Chính quyền lâm thời Venezuela – được thành lập sau khi quân đội Mỹ lật đổ cựu tổng thống Nicolas Maduro vào đầu tháng Giêng –
đã cấp cho NABEP quyền khai thác 100 năm trên 17 mỏ dầu , trong đó một số mỏ do các công ty Trung Quốc và Nga điều hành.
Thỏa thuận này trao cho Lầu Năm Góc 35% cổ phần trong công ty mẹ của NABEP, trong khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ có quyền mua 20% lượng dầu thô sản xuất với giá gốc, cùng với quyền ưu tiên mua toàn bộ sản lượng còn lại.
Theo Dylan Loh, phó giáo sư tại Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore, thỏa thuận này là một "đòn giáng trực tiếp" vào mạng lưới thương mại phi đô la của Trung Quốc.
Ông Loh cho biết: “Việc thay thế nguồn dầu thô Venezuela giảm giá buộc Bắc Kinh phải chuyển sang thị trường mở, trong khi việc chuyển hướng bán dầu trở lại bằng đô la Mỹ sẽ làm chậm đà tăng trưởng của đồng nhân dân tệ dầu mỏ ở Mỹ Latinh”.
Petroyuan đề cập đến việc thanh toán các giao dịch dầu mỏ bằng đồng tiền Trung Quốc, và các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc – thường được gọi là "ấm trà" – trước đây đã sử dụng các kênh thanh toán không phải đô la để mua dầu thô Venezuela bị Mỹ trừng phạt.
Ông Loh cho biết, do thiếu một nguồn cung cấp dầu thô nặng quan trọng, các nhà máy sản xuất dầu khí nhỏ hiện đang đối mặt với áp lực giảm lợi nhuận.
Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu của Đại học Columbia, cũng nhận định tương tự rằng việc Mỹ can thiệp vào Venezuela, cũng như cuộc chiến ở Iran, "nhìn chung là tin xấu đối với các nhà máy lọc dầu nhỏ, vốn trước đây dựa vào giá dầu thô giảm từ cả hai nước này cùng với Nga để tăng lợi nhuận".
Theo Downs, trong số các công ty nhà nước Trung Quốc, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) có nhiều rủi ro nhất do liên doanh với tập đoàn năng lượng khổng lồ PDVSA của Venezuela, vốn sản xuất dầu để trả nợ.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phản hồi về vụ tiếp quản hôm thứ Ba, nói rằng các quyền và lợi ích của nước này tại Venezuela phải được bảo vệ.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 303 tỷ thùng – tương đương khoảng 17% trữ lượng toàn cầu, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ.
Theo S&P Global, khoảng một nửa tổng lượng dầu thô xuất khẩu của Venezuela, khoảng 1,1 triệu thùng mỗi ngày, đã được vận chuyển đến Hoa Kỳ trong tháng 8, phần còn lại được chuyển đến các điểm đến như Ấn Độ và vùng Caribe. Trong khi đó, Trung Quốc, trước đây là nước mua dầu thô Venezuela lớn nhất, đã không nhập khẩu bất kỳ lô hàng nào trong vài tháng qua.
Ông Loh lưu ý rằng ngoài việc giúp Hoa Kỳ đảm bảo thêm nguồn cung dầu thô, vụ thâu tóm này “còn có tác dụng đẩy lùi ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga ra khỏi bán cầu Tây”.
Washington đã mô tả động thái này là "tái khẳng định Học thuyết Monroe", một lập trường chính sách đối ngoại được đặt theo tên cựu tổng thống James Monroe, nhằm mục đích thiết lập quyền lực của Mỹ trên khắp châu Mỹ.
Ông Cui thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc cho biết, Trung Quốc hiện có thể sẽ thận trọng hơn đối với các khoản đầu tư vào khu vực Mỹ Latinh.
Ông Downs dự đoán các công ty Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng, khai thác mỏ và cơ sở hạ tầng nói riêng sẽ thận trọng hơn trong việc thực hiện các giao dịch trong khu vực, đặc biệt là trong ngắn hạn.
“Venezuela có thể là một bài học cảnh báo về những rủi ro liên quan đến việc chiếm giữ ‘bất động sản’ mà chính quyền Trump đang nhắm tới,” Downs nói.
sc.mp
![[ Caitlyn ]](https://data.voz.vn/avatars/m/1499/1499710.jpg?1783511978){kind=avatar}
