Tài liệu chính là
bản báo cáo trinh sát (scouting report) dày hàng chục trang do Jose Mourinho cùng trợ lý thân cận khi đó là Andre Villas-Boas tự tay biên soạn để chuẩn bị cho trận đại chiến với Barcelona tại Champions League 2005/2006. Khi bản tài liệu tuyệt mật này bị rò rỉ ra ngoài, cả thế giới đã phải ngả mũ trước sự chi tiết đến rùng mình của "Người đặc biệt"
Dưới đây là phần nội dung gốc dịch từ tập tài liệu bí mật của Mourinho, phân tích riêng về cậu nhóc 18 tuổi Lionel Messi và cách Chelsea phải đối phó:

Hồ sơ trinh sát: LIONEL MESSI (Số 30)
- Đánh giá tổng quan: "Chất lượng và tốc độ tuyệt vời, nhưng cực kỳ chiêu trò (thuận chân trái). Thường có xu hướng di chuyển và hoạt động ở nách trung lộ giống hệt như Ronaldinho (giữa các tuyến phòng ngự). Cậu ta là nguồn động lực kéo cả đội hình dâng lên bằng khả năng đi bóng và kiểm soát bóng thượng hạng."
- Điểm mạnh nguy hiểm nhất: "Đặc biệt xuất sắc trong các tình huống đấu tay đôi (1v1). Nếu cậu ta có khoảng trống để rê dắt, hàng thủ sẽ rơi vào trạng thái báo động đỏ."
- Mệnh lệnh khắc chế bí mật:
"Nếu lựa chọn phương án phạm lỗi với cậu ta, điều quan trọng là phải phạm lỗi ở ngay bên ngoài vòng cấm và phải làm điều đó càng sớm càng tốt (ngay khi cậu ta vừa nhận bóng), vì cậu nhóc này vừa mới bình phục sau một chấn thương."

Câu chuyện hậu trường giờ mới kể
Nhiều năm sau này, chính Mourinho đã tiết lộ một chương hồi ức đầy thú vị về trận đấu đó. Khi ông yêu cầu hai trung vệ thép là
John Terry và
Ricardo Carvalho phải cùng nhau để mắt, kèm cặp
Messi,
Terry đã vô cùng ngạc nhiên và cự lại:
- John Terry hỏi: "Tại sao lại cần tới tận hai người để theo kèm một đứa nhóc? Chúng ta phải tập trung lo cho Ronaldinho chứ, hắn mới là mối đe dọa chính, còn Messi là thằng quái nào?"
- Mourinho đáp: "Messi còn giỏi hơn cả Ronaldinho đấy, tin tôi đi."
Thực tế trận đấu năm đó đã chứng minh nhãn quan thiên tài của Mourinho. Dù Chelsea đã dùng "bản kế hoạch thô bạo" này để chăm sóc Messi (dẫn đến chiếc thẻ đỏ của Del Horno ở phút 37), cậu nhóc 18 tuổi năm ấy vẫn nhảy múa bất chấp mặt sân Stamford Bridge sũng nước, sút trúng xà ngang và giúp Barca lội ngược dòng thắng 2-1.
Nhìn lại những dòng chữ chiến thuật viết từ 20 năm trước, chúng ta mới thấy
Messi đã ngự trị trên đỉnh cao thế giới suốt hai thập kỷ qua một cách phi thường như thế nào.
Trong tập tài liệu trinh sát (scouting report) kinh điển năm 2006 đó,
Jose Mourinho và trợ lý
Andre Villas-Boas đã dành cho hai huyền thoại
Ronaldinhovà
Carles Puyol những lời nhận xét vô cùng phũ phàng, "bóc trần" mọi điểm yếu cốt lõi để các cầu thủ Chelsea khai thác:

RONALDINHO – "Kẻ lười biếng và hay ăn vạ"
Dù Ronaldinho lúc đó đang là đương kim Quả bóng Vàng và là cầu thủ hay nhất thế giới, Mourinho lại nhìn anh dưới góc độ chiến thuật đầy thực dụng:
- Lười phòng ngự: "Chuyển đổi trạng thái từ tấn công sang phòng ngự rất kém và lười hỗ trợ phòng thủ – hãy khai thác triệt để điểm này."
- Thói quen ăn vạ: "Là một kẻ chuyên gian lận, rất dễ ngã vờ (Constant cheater - falls easily)."
- Cách khắc chế: Mourinho đánh giá Ronaldinho nguy hiểm nhất khi có khoảng trống ở nách trung lộ (giữa hàng tiền vệ và hậu vệ), do đó yêu cầu các tiền vệ phòng ngự áp sát liên tục để cô lập anh.
CARLES PUYOL – "Hậu vệ ngáo vị trí, dễ bị kích động"
Là thủ lĩnh tinh thần và là bức tường thành của xứ Catalan, nhưng
Puyol trong mắt Mourinho lại đầy rẫy sơ hở về tư duy chơi bóng:
- Tâm lý bất ổn: "Rất hung hăng nhưng cực kỳ cảm tính. Anh ta sẽ hoàn toàn mất bình tĩnh và nổi điên với trọng tài nếu bị phạm lỗi, và sẽ hóa điên nếu bị khiêu khích."
- Lỗi vị trí và bẫy việt vị lỗi: "Nhận thức vị trí rất tồi (thường dâng quá cao lên tận hàng tiền vệ để đuổi theo tiền đạo đối phương) và chỉ huy hàng thủ kém (thường xuyên đòi dâng lên bẫy việt vị ở những tình huống không thể)."
- Cách khắc chế: "Mục tiêu lý tưởng để pressing. Vì anh ta luôn dùng sức mạnh cơ bắp để giành lại bóng, chúng ta cần chủ động tạo ra các va chạm ở khu vực 1/3 cuối sân hoặc sát vòng cấm để kiếm quả phạt."
Trong tập tài liệu trinh sát năm 2006,
Samuel Eto'o và
Andres Iniesta (khi đó mới 21 tuổi và thường ngồi dự bị) cũng được Jose Mourinho mổ xẻ vô cùng chi tiết. Trái ngược với những lời chê bai có phần phũ phàng dành cho Ronaldinho hay Puyol, Mourinho lại dành sự
kiêng dè và đánh giá rất cao cho bộ đôi này

SAMUEL ETO'O – "Kẻ săn mồi bùng nổ và hung hãn"
Mourinho coi Eto'o là hung thần vòng cấm vì lối chơi không ngại va chạm và vô cùng thính nhạy:
- Lối chơi rực lửa: "Bùng nổ và hung hãn, bất kể là khi có bóng hay không có bóng. Anh ta liên tục đuổi bóng, có niềm tin mãnh liệt và duy trì được cường độ thi đấu cực cao trong suốt cả trận đấu."
- Bản năng sát thủ dứt khoát: "Có thể dứt điểm từ bất cứ vị trí nào mà không cần thời gian chuẩn bị hay căn chỉnh góc sút."
- Hỗ trợ phòng ngự: "Hệ thống phòng ngự của anh ta rất mạnh (Defensively very strong)." Vì vậy, Chelsea phải cực kỳ cẩn trọng khi luân chuyển bóng từ phần sân nhà.
(Thú vị ở chỗ, chính vì quá am hiểu sự nguy hiểm của "Báo đen", Mourinho sau này đã đưa Eto'o về Inter Milan để cùng nhau giành cú ăn 3 vĩ đại năm 2010, rồi tiếp tục tái ngộ tại Chelsea vào năm 2013).
ANDRES INIESTA – "Vũ khí dự bị láu cá"
Thời điểm năm 2006, Iniesta chưa phải là ông chủ tuyến giữa của Barca (do Deco và Edmílson đá chính, Xavi chấn thương), nhưng Mourinho đã sớm nhìn ra phẩm chất thiên tài của một siêu tiền vệ tương lai:
- Siêu dự bị nguy hiểm: "Luôn vào sân từ băng ghế dự bị. Là một cầu thủ cực kỳ năng động với tầm hoạt động rộng."
- Tốc độ xử lý kinh hoàng: "Có tốc độ di chuyển và tốc độ thực hiện các pha xử lý bóng cực kỳ nhanh."
- Đặc tính nguy hiểm: "Một cầu thủ rất láu cá và tinh quái (Tricky player)."
Mourinho đã dặn các học trò không được lơ là ngay cả khi những phút cuối trận đấu, vì Iniesta có thể thay đổi cục diện chỉ bằng một khoảnh khắc bùng nổ khi hàng thủ Chelsea đã xuống sức
Xem lại mới thấy, sự tỉ mỉ của Mourinho cách đây hai thập kỷ thật đáng nể. Ông không hề bị hào nhoáng của các siêu sao làm mờ mắt mà luôn tìm ra những kẽ hở mang tính con người nhất.