Paranexus 3
Senior Member
Một nghịch lý đang âm thầm diễn ra trong làng công nghệ: chất xám, đội ngũ kỹ sư và hoạt động R&D vận hành tại Việt Nam, nhưng chiếc “giấy khai sinh” pháp nhân, dòng vốn hàng triệu USD và giá trị tài sản trí tuệ lại chọn Singapore làm bến đỗ.
Doanh nghiệp Việt phải được tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát triển ngay trên "sân nhà" - Ảnh: ĐỨC THIỆN
Nghị quyết 19/NQ-TW nêu rõ nhiệm vụ và giải pháp: “Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thử nghiệm có kiểm soát trong các lĩnh vực; thúc đẩy các ngành, địa phương ban hành các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát phù hợp; bảo đảm nhất quán trong nhận thức và thực thi cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý cho các địa phương đủ năng lực; cho phép thí điểm có kiểm soát các mô hình kinh doanh mới, cơ chế quản trị mới và chính sách đặc thù, vượt trội”.
Mô hình “Singapore HoldCo – Vietnam OpCo” (công ty mẹ tại Singapore nắm vốn, công ty con tại Việt Nam lo vận hành) từ lâu đã là một trong những công thức của giới khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nhưng đằng sau cấu trúc tưởng như thời thượng ấy là những nỗi trăn trở có thật.
Nghịch lý 'hồn Trương Ba, da hàng thịt'
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Thế Vinh, Chủ tịch Chi hội Blockchain TP.HCM, phân tích: “Các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế yêu cầu lập pháp nhân ở Singapore không phải vì họ nghi ngờ năng lực đội ngũ Việt Nam. Vấn đề là pháp luật Singapore cung cấp một bộ công cụ tài chính mà quốc tế ai cũng hiểu và yên tâm: cổ phần ưu đãi, quyền ưu tiên thanh lý, chống pha loãng, ESOP hay điều khoản kéo theo (drag-along)”. Tại Việt Nam, nhiều công cụ cơ bản này vẫn còn xa lạ trong luật doanh nghiệp hiện hành.
Chưa dừng lại ở đó, “nút thắt” định giá tài sản vô hình và dòng vốn thoái lui đang đẩy startup ra ngoài biên giới.
Đưa sản phẩm thành công rực rỡ ra toàn cầu nhưng ông Nguyễn Thành Trung, đồng sáng lập kiêm CEO Sky Mavis, phải thừa nhận hành trình “hồi hương” nguồn lực về Việt Nam gặp quá nhiều rào cản.
“Khó khăn lớn nhất là cơ chế tiếp nhận dòng vốn ngoại và định giá tài sản trí tuệ. Thiếu cơ chế định giá mã nguồn và tài sản vô hình khiến doanh nghiệp không thể đưa tài sản số lên sổ sách kế toán để tiếp cận vốn trong nước” - ông Trung trăn trở.
Đồng quan điểm, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), chỉ rõ: với startup, giá trị lớn nhất nằm ở mã nguồn, thuật toán và quyền sở hữu trí tuệ chứ không phải nhà xưởng, đất đai.
Thế nhưng tại Việt Nam, mang tài sản trí tuệ đi thế chấp vay vốn hay góp vốn gần như bất khả thi, trong khi tại Singapore hay Mỹ thì đây là chuyện thường nhật.
Làm gì để start-up Việt không phải sang Singapore?
Nhiều startup công nghệ có chất xám, đội ngũ kỹ sư và hoạt động R&D vận hành tại Việt Nam, nhưng chiếc “giấy khai sinh” pháp nhân, dòng vốn hàng triệu USD và giá trị tài sản trí tuệ lại chọn Singapore làm bến đỗ.
làm cđg mà làm
