Bốc Phét͏
Senior Member
Xã hội
Phòng vệ chính đáng - Từ quy định pháp luật đến thực tiễn cuộc sống
Toàn cảnh Tọa đàm.
Khi bị tấn công, người dân được chống trả đến đâu? Nếu kẻ gian đột nhập vào nhà, việc chống trả khiến đối tượng bị thương nặng hoặc tử vong có phải chịu trách nhiệm hình sự? Những tình huống cụ thể về ranh giới phòng vệ chính đáng và kỹ năng ứng phó khi gặp nguy hiểm được các chuyên gia phân tích tại tọa đàm “Phòng vệ chính đáng - Từ quy định pháp luật đến thực tiễn cuộc sống” do Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chiều nay, 10/9.
Thứ Năm 10/09/2026 15:30 (GMT+7)
Tọa đàm có sự tham gia của Trung tá, TS. Đỗ Hải Yến - Giảng viên chính Khoa Luật, Học viện Cảnh sát nhân dân; Võ sư Nguyễn Văn Út - Giám đốc Trung tâm phát triển năng khiếu võ thuật tỉnh Bắc Ninh và Luật sư Đoàn Thế Hiếu - Công ty Luật TNHH Hà Trọng Đại và cộng sự.
Tại tọa đàm, các khách mời trao đổi từ góc độ pháp luật, thực tiễn hành nghề và kỹ năng tự vệ về những vấn đề người dân thường gặp khi đối diện với hành vi xâm hại.
TS. Vũ Hồng Thúy - Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam (ngoài cùng bên phải), Nhà báo Nguyễn Đức Trường - Trưởng ban Thư ký tòa soạn, Báo Pháp luật Việt Nam (thứ 2, từ trái qua) tặng hoa chào đón các khách mời dự Tọa đàm.
Ranh giới giữa phòng vệ chính đáng và hành vi phạm tội
- Pháp luật hiện hành quy định thế nào về phòng vệ chính đáng? Đâu là ranh giới giữa phòng vệ chính đáng, vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng và hành vi phạm tội?
Trung tá, TS. Đỗ Hải Yến: Phòng vệ chính đáng được quy định tại Điều 22 Bộ luật Hình sự. Đây là một chế định thể hiện chính sách nhân đạo, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm, vì vậy người thực hiện hành vi phòng vệ chính đáng không phải chịu trách nhiệm hình sự. Quyền phòng vệ không chỉ đặt ra khi chính bản thân mình bị xâm hại. Khi có hành vi xâm hại người khác hoặc các lợi ích hợp pháp khác, công dân cũng có quyền chống trả để bảo vệ những lợi ích đó.
Để xác định một hành vi là phòng vệ chính đáng, cần xem xét 4 điều kiện. Thứ nhất, phải có hành vi xâm hại đến lợi ích hợp pháp. Thứ hai, hành vi xâm hại phải đang diễn ra. Thứ ba, hành vi chống trả phải nhằm vào chính người có hành vi xâm hại. Thứ tư, việc chống trả phải ở mức cần thiết.
Chẳng hạn, sau một vụ va chạm giao thông, một người bị đối phương đấm, đá hoặc tát. Nếu người này sau đó lấy gậy, dao tấn công lại, gây thương tích, thậm chí làm chết đối phương thì cần xem xét hành vi chống trả có còn ở mức cần thiết hay không.
Hay trường hợp kẻ trộm đột nhập vào nhà nhưng khi bị phát hiện đã bỏ chạy, thậm chí vứt lại tài sản. Lúc này hành vi xâm hại đã chấm dứt. Nếu chủ nhà vẫn truy đuổi, đánh hoặc đâm chết người đó thì tùy tính chất, mức độ có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Khi một người bị kẻ xấu dùng vũ khí tấn công hoặc đột nhập vào nhà, những yếu tố nào được xem xét để xác định hành vi chống trả là cần thiết hay đã vượt quá giới hạn? Nếu chủ nhà chống trả khiến đối tượng bị thương nặng hoặc tử vong thì có phải chịu trách nhiệm hình sự không?
Luật sư Đoàn Thế Hiếu: Không thể chỉ nhìn vào hậu quả cuối cùng để xác định một hành vi là phòng vệ chính đáng hay vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Mà cần xem xét toàn bộ diễn biến của vụ việc như người tấn công có sử dụng vũ khí hay không, mức độ tấn công thế nào, khả năng xâm hại đến sức khỏe, tính mạng ra sao và tại thời điểm người bị tấn công chống trả thì nguy cơ xâm hại có còn tồn tại hay không.
Nếu trong trường hợp bị đột nhập vào nhà hoặc bị tấn công, người dân chống trả nhằm ngăn chặn cuộc tấn công đang xảy ra thì kể cả dẫn đến đối tượng tấn công bị thương hoặc tử vong cũng không đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự. Nếu thuộc trường hợp phòng vệ chính đáng theo Điều 22 Bộ luật Hình sự thì hành vi đó không phải là tội phạm.
Ngược lại, khi người tấn công đã bị khống chế hoặc không còn khả năng gây nguy hiểm nhưng người phòng vệ vẫn tiếp tục truy đuổi, gây thương tích hoặc dẫn đến tử vong thì có thể bị xem xét là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.
Theo tôi, ranh giới pháp lý không nằm ở việc đối tượng tấn công bị thương hay không, còn sống hay đã chết, mà phải căn cứ vào tính chất, mức độ và mục đích của hành vi chống trả.
“Vơ được vật gì đánh lại vật đó” có được coi là phòng vệ chính đáng?
- Khi bị tấn công bất ngờ, người dân có thể chỉ có vài giây để phản ứng, dễ hoảng loạn và hành động theo bản năng. Trường hợp “vơ được vật gì thì đánh lại vật đó”, hậu quả nghiêm trọng xảy ra thì yếu tố tâm lý, hoàn cảnh và mức độ nguy hiểm được xem xét như thế nào?
Trung tá, TS. Đỗ Hải Yến Giảng viên chính Khoa Luật, Học viện Cảnh sát nhân dân phát biểu tại Tọa đàm.
Trung tá, TS. Đỗ Hải Yến: Không thể chỉ căn cứ vào việc người bị tấn công đã sử dụng vật gì để chống trả mà phải đặt hành vi đó trong hoàn cảnh cụ thể. Cần xem tình huống lúc đó có cấp thiết không, mức độ tấn công có quyết liệt đến mức buộc người bị tấn công phải sử dụng vật đó để chống trả hay không.
Phòng vệ chính đáng - Từ quy định pháp luật đến thực tiễn cuộc sống
Khi bị tấn công, người dân được chống trả đến đâu? Nếu kẻ gian đột nhập vào nhà, việc chống trả khiến đối tượng bị thương nặng hoặc tử vong có phải chịu trách nhiệm hình sự? Những tình huống cụ thể về ranh giới phòng vệ chính đáng và kỹ năng ứng phó khi gặp nguy hiểm được các chuyên gia phân...
chung quy vẫn là tùy cú bạn quyết
chủ chăn ra luật lệ xám ngoét vỗ béo cho sói như vậy rồi cứ trách sao cừu không đẻ cho chủ chăn
chả ra đc mịa gì cả 
