Nhìn lại lộ trình chính sách BHXH mấy năm nay thì xu hướng khá rõ: ngày càng khuyến khích giữ tiền trong hệ thống và hạn chế rút một lần.
- Từ 2014: BHXH một lần được tính 1,5 tháng mức bình quân tiền lương cho mỗi năm đóng trước 2014, 2 tháng cho mỗi năm từ 2014 trở đi. (baohiemxahoi.gov.vn)
- Từ 2021: bắt đầu lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu: nam từ 60 tuổi 3 tháng, nữ 55 tuổi 4 tháng, sau đó tăng dần; nam lên 62 tuổi vào 2028, nữ lên 60 tuổi vào 2035. (baohiemxahoi.gov.vn)
- Từ 2022: nam muốn đạt mức 45% lương hưu phải đóng đủ 20 năm; sau đó mỗi năm thêm 2%, tối đa 75%. (baohiemxahoi.gov.vn)
- Luật BHXH 2024, hiệu lực 1/7/2025: siết BHXH một lần đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1/7/2025 trở đi: về nguyên tắc không còn lựa chọn rút một lần chỉ vì nghỉ việc đủ 12 tháng như trước. Người đã tham gia trước thời điểm này vẫn thuộc diện được áp dụng quy định chuyển tiếp. (baohiemxahoi.gov.vn)
- Cũng từ 1/7/2025, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu giảm từ 20 xuống 15 năm, nhưng với nam 15–19 năm thì tỷ lệ hưởng thấp hơn (40% tại 15 năm, sau đó mỗi năm thêm 1%). (baohiemxahoi.gov.vn)
Còn nếu nhìn xu hướng những năm tới thì tôi nghĩ hoàn toàn có khả năng chính sách sẽ tiếp tục đi theo hướng chặt hơn, ví dụ:
1. Tiếp tục nâng tuổi nghỉ hưu khi tuổi thọ và tỷ lệ người già tăng. 70 tuổi mới được nhận lương hưu
2. Tiếp tục hạn chế thêm các trường hợp được nhận BHXH một lần, hoặc yêu cầu điều kiện khắt khe hơn.
3. Có thể tiếp tục điều chỉnh cách tính tỷ lệ lương hưu, kéo dài thời gian đóng cần thiết để đạt mức % cao.
4. Có thể tăng mức đóng hoặc mở rộng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, nhằm tăng nguồn thu quỹ.
5. Có thể siết điều kiện nghỉ hưu trước tuổi, giám định suy giảm khả năng lao động và mức giảm lương hưu.
6. Về dài hạn, nếu áp lực quỹ tiếp tục tăng, không loại trừ việc tăng thêm tuổi nghỉ hưu hoặc thay đổi công thức hưởng.
Tất nhiên 6 ý cuối là dự đoán xu hướng, không phải chính sách đã được ban hành.
Nói ngắn gọn: BHXH đang chuyển từ tư duy “đóng – có thể rút” sang “đóng – tích lũy để nhận lương hưu dài hạn”. Người tham gia càng trẻ thì càng ít khả năng có quyền chủ động rút tiền như thế hệ tham gia trước.
via theNEXTvoz for iPhone