Song song với quá trình đẩy nhanh đô thị hóa mới và sự thay đổi về cơ cấu dân số, số lượng trường tiểu học tại Đại lục tiếp tục giảm. Công bố thống kê phát triển sự nghiệp giáo dục toàn quốc năm 2025 do Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố cho thấy, số trường tiểu học phổ thông trên toàn quốc đã giảm từ 158.000 trường vào năm 2020 xuống còn 128.300 trường vào năm 2025, giảm 29.700 trường trong vòng 5 năm. Việc số lượng trường học giảm sút đã khiến một phần khuôn viên và cơ sở vật chất bị bỏ hoang, đòi hỏi cấp bách phải tối ưu hóa và sắp xếp lại. Hiện nay, các địa phương đang đẩy nhanh việc hồi sinh các cơ sở giáo dục bỏ hoang, trong đó nhiều nơi đã được cải tạo thành viện dưỡng lão, nhà xưởng và các dự án văn hóa du lịch.
Sự thay đổi cơ cấu dân số tác động mạnh đến trường học: Học sinh theo học giảm hơn 4 triệu người
Theo tờ Yicai (Đệ Nhất Tài Kinh) của truyền thông Đại lục, dữ liệu cho thấy năm 2025 cả nước có 128.300 trường tiểu học phổ thông, 42.300 điểm trường (lớp ghép), 14,6174 triệu học sinh tuyển mới, 101,7829 triệu học sinh đang theo học và 18,6051 triệu học sinh tốt nghiệp.
Trong khi đó, vào năm 2024, toàn quốc có 136.300 trường tiểu học phổ thông, 52.200 điểm trường, 16,1663 triệu học sinh tuyển mới, 105,8437 triệu học sinh đang theo học và 18,5727 triệu học sinh tốt nghiệp.
Chỉ trong vòng hai năm, số trường tiểu học phổ thông đã giảm 8.000 trường, số điểm trường giảm 9.900 điểm, và số học sinh đang theo học giảm 4,0608 triệu người. Nếu so sánh với con số 158.000 trường của năm 2020, số lượng trường tiểu học phổ thông trong 5 năm qua đã giảm 29.700 trường.
Về bối cảnh nhân khẩu học, quy mô học sinh tiểu học đã đạt đỉnh vào năm 2023, bậc trung học cơ sở sẽ đạt đỉnh vào năm 2024, bậc trung học phổ thông sẽ đạt đỉnh vào năm 2029, và dân số trong độ tuổi giáo dục đại học sẽ đạt đỉnh vào năm 2032.
Đô thị hóa tạo ra các cơ sở trường học bỏ hoang: Nhiều nơi cải tạo thành viện dưỡng lão và nhà xưởng
Cùng với quá trình đẩy nhanh đô thị hóa mới, dân số nông thôn tập trung về các đô thị, khiến không ít trường trung tiểu học công lập ở nông thôn bị sáp nhập hoặc giải thể do nguồn học sinh giảm sút và sự điều chỉnh mạng lưới, khiến các cơ sở vật chất bỏ hoang đối mặt với bài toán tối ưu hóa sử dụng.
Hiện nay, các địa phương đang đẩy nhanh việc hồi sinh các cơ sở trường học bỏ hoang. Tại thôn Quân Tử Giản, huyện Sơn Dương, tỉnh Thiểm Chi Tây, trường tiểu học Quân Tử Giản đã bỏ hoang nhiều năm nay được cải tạo thành viện dưỡng lão hiếu thuận kính già.
Tại Nam Bình, Phúc Kiến, tính đến mùa thu năm 2025, có tổng cộng 601 cơ sở trường học bỏ hoang. Trong số các cơ sở đã được hồi sinh, có 20 nơi được sử dụng cho các mục đích phúc lợi công cộng như viện dưỡng lão, trung tâm bảo trợ xã hội và bếp ăn dành cho người cao tuổi; 17 nơi được cải tạo thành nhà xưởng doanh nghiệp; và 4 nơi dùng cho các dự án văn hóa du lịch.
Hồ Nam hồi tháng 5 năm nay đã ban hành thông báo, đề xuất sử dụng khoảng 3 năm để xử lý theo phân loại và triển khai từng bước, nhằm đảm bảo tận dụng triệt để mọi khuôn viên và cơ sở trường học bỏ hoang. Tại Mịch Lạc, Hồ Nam, một loạt cơ sở trường tiểu học thôn bản đã được biến thành quán trà, cung cấp dịch vụ dưỡng lão, hoặc trở thành nơi "sạc năng lượng" cho ngành công nghiệp năng lượng mới.
Đinh Trường Phát, Phó giáo sư Khoa Kinh tế Đại học Hạ Môn, phân tích rằng các nguồn lực giáo dục đô thị đã được cải thiện đáng kể, nhiều trường học được xây mới, cải tạo và mở rộng, giúp nguồn cung về chỗ học phong phú hơn. Nguồn lực giáo dục thành thị mạnh hơn cũng khiến nhiều người ở nông thôn chủ động đưa con em ra thành phố học tập, trong đó một bộ phận có điều kiện kinh tế khá giả đã mua nhà ở thành phố để con cái theo học tại các đô thị.
Vân Nam đạt tỷ lệ chuyển đổi 84,7%, tiết kiệm 91,6 triệu nhân dân tệ ngân sách
Tại Vĩnh Nhân, Vân Nam, địa phương này đã đổi mới sáng tạo triển khai "mô hình 8 bước" để hồi sinh các cơ sở trường học bỏ hoang. Thông qua việc khảo sát rà soát chính xác, cải tạo theo phân loại và vận hành chuyên nghiệp, các cơ sở trường học cũ kỹ đã được biến thành những không gian chất lượng phục vụ đời sống dân sinh, trao quyền cho các ngành công nghiệp và quản trị cơ sở.
Hiện tại, trong tổng số 118 cơ sở trường học bỏ hoang của toàn huyện, đã có 100 nơi được hồi sinh, đạt tỷ lệ 84,7% và tiết kiệm lũy kế 91,6 triệu nhân dân tệ tiền ngân sách dành cho việc xây dựng mới.
thảm dzay khầy
