PARIS/WASHINGTON, ngày 15 tháng 9 (Reuters) - Việc Mỹ thừa nhận trong tuần này rằng Lầu Năm Góc đang vận hành vũ khí trên quỹ đạo Trái đất đánh dấu một thời điểm quan trọng trong quá trình quân sự hóa không gian nhằm mục đích răn đe những gì các quan chức Mỹ mô tả là các hoạt động trên quỹ đạo mang tính gây hấn từ Trung Quốc và Nga, các quan chức và nhà phân tích cho biết.
Tư lệnh Lực lượng Không gian Hoa Kỳ Douglas Schiess cho biết hôm thứ Ba rằng các thành viên thuộc binh chủng này "vận hành các loại vũ khí trên quỹ đạo có thể bảo vệ Lực lượng Liên hợp chống lại các cuộc tấn công từ không gian". Ông nói thêm rằng lực lượng này sẽ đưa ra "những lựa chọn có kỷ luật và trách nhiệm" khi mở rộng kho vũ khí phòng thủ quỹ đạo trong những năm tới.
Những phát biểu của ông Schiess tại một hội nghị gần Washington diễn ra một ngày sau khi Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink tuyên bố Mỹ "có các loại vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo có khả năng bảo vệ Lực lượng Liên hợp chống lại hành động thù địch của đối phương". Đó là lời thừa nhận rõ ràng nhất từ một quan chức Lầu Năm Góc về việc Mỹ sở hữu vũ khí trên quỹ đạo trong bối cảnh căng thẳng không gian leo thang với Nga và Trung Quốc.
Những phát biểu trong tuần này của các quan chức quân sự-không gian hàng đầu của Washington là một phần của "sự tự tin ngày càng tăng của chính phủ Mỹ trong việc nói về các hành động mang tính quyết liệt trong không gian" đã được hình thành trong những năm gần đây, theo Victoria Samson, giám đốc điều hành về an ninh và ổn định không gian tại tổ chức phi lợi nhuận Secure World Foundation
"Chúng ta đã chuyển từ việc không hề bàn luận về khả năng chống lại các hoạt động trong không gian... sang việc thẳng thừng tuyên bố chúng ta có vũ khí trong không gian," Samson nói. "Cán cân cứ tiếp tục dịch chuyển theo hướng đó."
Schiess và Meink từ chối cho biết họ đang đề cập đến loại vũ khí nào khi nói chuyện với các phóng viên sau phát biểu của mình.
Đáp lại việc Mỹ thừa nhận có vũ khí quỹ đạo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Guo Jiakun, cho biết trên X rằng Bắc Kinh "ủng hộ việc sử dụng không gian vũ trụ một cách hòa bình và giữ gìn an toàn cho nó, đồng thời phản đối bất kỳ cuộc chạy đua vũ trang nào trong không gian vũ trụ hoặc bất kỳ nỗ lực nào nhằm vũ khí hóa nó và biến nó thành vùng chiến sự."
Bộ Ngoại giao Nga cho biết việc thừa nhận Washington đã triển khai vũ khí trên quỹ đạo đã phớt lờ những
hậu quả có thể xảy ra của một cuộc xung đột và đe dọa sự ổn định lâu dài trong các hoạt động không gian.
XUNG ĐỘT CÓ THỂ LAN RỘNG RA NGOÀI KHÔNG GIAN
Mỹ, Trung Quốc và Nga - ba cường quốc vũ trụ hàng đầu thế giới - đã chạy đua trong nhiều năm để xây dựng và triển khai một loạt mạng lưới vệ tinh và tàu vũ trụ có khả năng điều khiển, mang theo các chức năng có thể được sử dụng để tấn công hoặc can thiệp vào các tàu vũ trụ khác.
Nhưng do các chuẩn mực quân sự, tiền lệ chiến lược và luật chiến tranh trên chiến trường không gian tương đối xa lạ vẫn còn chưa phát triển đầy đủ, nên chưa có quốc gia nào được biết đến là đã thực hiện bước đi quan trọng hơn là tấn công trực tiếp vệ tinh của quốc gia khác trong không gian.
Tuy nhiên, những nhận xét của Mỹ nhấn mạnh tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ tàu vũ trụ, dẫn đến những chuẩn bị ngày càng công khai cho viễn cảnh
xung đột mở rộng ra không gian , trong khi các cuộc chiến từ Ukraine đến Trung Đông chứng minh vệ tinh đã trở nên không thể thiếu như thế nào trong việc hỗ trợ chiến tranh hiện đại trên Trái đất.
"Việc thừa nhận các khả năng kiểm soát không gian này là điều cơ bản để đảm bảo chúng ta ngăn chặn sự thất bại của biện pháp răn đe, và để chúng ta có tư thế sẵn sàng nếu biện pháp răn đe không thể sử dụng chúng một cách hiệu quả," Richard Palmer, giám đốc Ban Tích hợp Năng lực và Nguồn lực thuộc Bộ Tư lệnh Không gian Hoa Kỳ, cho biết hôm thứ Ba.
Phát biểu tại hội nghị quốc phòng không gian do công ty tư vấn Novaspace tổ chức ở Paris, Palmer nói thêm rằng có “một số thế lực trên toàn cầu rất quan tâm đến việc làm suy yếu lợi ích chung của các quốc gia và đồng minh có mặt tại đây, cũng như trên khắp châu Âu và phần còn lại của thế giới”. Ông từ chối thảo luận về bản chất hoặc khả năng của những vũ khí đó.
"Tóm lại, lực lượng liên hợp của chúng ta và các lực lượng đồng minh cần không gian. Nền kinh tế của chúng ta cũng cần không gian," Palmer nói thêm. "Chúng tôi sẵn sàng ở Mỹ để bảo vệ điều đó."
CHUẨN BỊ CHO CHIẾN TRANH TRONG KHÔNG GIAN
Trong nhiều thập kỷ, vệ tinh đã cung cấp các dịch vụ liên lạc, định vị và tình báo cho các lực lượng vũ trang trên Trái đất, và một khi được đưa vào quỹ đạo, chúng thường duy trì trên các đường đi cố định.
Tuy nhiên, ngày càng nhiều quân đội coi chúng là những nền tảng vũ khí chủ động có khả năng phát động các cuộc tấn công bằng cách làm gián đoạn hoạt động của vệ tinh thông qua gây nhiễu tín hiệu, sử dụng tia laser để làm mù cảm biến, hoặc thậm chí là bắt giữ tàu vũ trụ của đối phương.
Năm 2022, Trung Quốc đã chứng minh họ có thể điều khiển một vệ tinh bám vào một tàu vũ trụ khác và di chuyển nó trên quỹ đạo.
Gần đây, Mỹ đã tiến hành cuộc tập trận quỹ đạo lớn nhất của mình, được gọi là Apollo Maneuvers, nhằm mục đích chứng minh các hoạt động không gian năng động. Cuộc tập trận này bao gồm các vệ tinh trên nhiều quỹ đạo cùng lúc, cùng với sự tham gia của các đối tác quốc tế và thương mại.
Bất chấp các cuộc biểu tình ngày càng dữ dội, các quan chức Mỹ vẫn chưa công khai thảo luận về các loại vũ khí cụ thể, tạo ra nhiều khoảng trống cho các giả định và cách diễn giải sẽ định hình phản ứng của các đối thủ của Mỹ và có nguy cơ đẩy nhanh một cuộc chạy đua vũ trang trong không gian, theo Craig Albert, giám đốc chương trình Thạc sĩ Nghiên cứu Tình báo và An ninh tại Đại học Augusta.
"Trong trường hợp thiếu thông tin đầy đủ, các đối thủ cạnh tranh có thể cho rằng các hệ thống này đe dọa đến tài sản không gian của họ và đầu tư vào khả năng chống lại các cuộc tấn công không gian hoặc các loại vũ khí tương đương," Albert nói.
Người đứng đầu Bộ Tư lệnh Không gian Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng các đối thủ đang phát triển các khả năng nhằm ngăn chặn Hoa Kỳ tiếp cận các hệ thống quan trọng và làm giảm hiệu quả quân sự, và rằng các đối thủ có thể sẽ tìm cách nhắm mục tiêu vào các tài sản không gian của Hoa Kỳ ngay từ đầu một cuộc xung đột.
Một số quốc gia khác cũng đang tìm cách phát triển vũ khí chống lại các cuộc tấn công không gian. Trong số đó có Đức, quốc gia có kế hoạch chi tiêu quân sự cho không gian trị giá 35 tỷ euro (40 tỷ đô la) nhằm đối phó với các mối đe dọa ngày càng tăng từ các đối thủ.
