Ma trận
Senior Member
Có những người khẳng định rằng họ có thể "hồn lìa khỏi xác". Không phải theo kiểu nói bóng gió như "tôi như phát điên" hay "giật bắn cả mình", mà là theo nghĩa đen: tách rời ý thức khỏi da thịt để quan sát thế giới từ những vị trí hoàn toàn khác.
Chắc hẳn bạn đã từng nghe về nó — hiện tượng "trải nghiệm ngoài cơ thể" (Out-of-Body Experience - OBE, hay còn gọi dân dã là hiện tượng "xuất hồn"). Đây là một hiện tượng kỳ lạ bắt nguồn sâu sắc từ các truyền thống tâm linh và thần bí, dù được báo cáo rất nhiều nhưng chưa từng được khoa học chứng minh.
Hiện tượng này đặt ra một số câu hỏi thú vị — đặc biệt nhất là: làm thế nào bạn có thể nhìn thấy khi đôi mắt thể xác vẫn đang nhắm nghiền trong một căn phòng khác? Và rốt cuộc, thứ bạn đang nhìn thấy chính xác là gì?
Đây là những câu hỏi mà các nhà nghiên cứu đã cố gắng trả lời bằng thực nghiệm trong nhiều thập kỷ qua.
Giờ đây, một nhóm nghiên cứu do nhà khoa học thần kinh Marina Weiler thuộc Đại học Virginia dẫn đầu đã đưa hiện tượng này vào thử nghiệm một lần nữa — với một thử nghiệm mù đôi được kiểm soát cẩn thận và khách quan, 21 người được lựa chọn cho rằng họ có kinh nghiệm thực hành xuất hồn, và một hình ảnh giấu kín đang chờ ở một căn phòng khác.
Không một người tham gia nào hoàn thành thành công nhiệm vụ được giao.
Thế nhưng, hai người trong số họ lại báo cáo đã nhìn thấy một điều hoàn toàn bất khả thi — và các nhà nghiên cứu chưa thể giải thích được điều đó.
"Tôi hy vọng nghiên cứu này sẽ khuyến khích các nhà nghiên cứu suy nghĩ sáng tạo hơn về cách chúng ta kiểm nghiệm những trải nghiệm này," Weiler nói . "Những phát hiện bất ngờ này mang đến cho chúng ta một hướng đi mới đầy tiềm năng và hữu ích, nhưng chúng cũng cần được kiểm chứng một cách có hệ thống và trong điều kiện nghiêm ngặt trước khi chúng ta có thể hiểu được ý nghĩa của chúng."
Thiết kế một "chướng ngại vật" cho trải nghiệm xuất hồn
Các nhà khoa học đã nỗ lực kiểm chứng những tuyên bố về khả năng nhận thức trong trải nghiệm ngoài cơ thể suốt nhiều thập kỷ, và hiện tượng này thường dẫn đến một quy trình thí nghiệm thoạt nhìn có vẻ đơn giản: giấu một vật gì đó khỏi các giác quan vật lý của đối tượng và yêu cầu họ miêu tả nó.
Một nghiên cứu đặc biệt nổi tiếng — và gây tranh cãi gay gắt — vào năm 1968 liên quan đến một đối tượng có bí danh là "Miss Z". Cô được cho là đã đọc chính xác một dãy số ngẫu nhiên gồm 5 chữ số được giấu kín khỏi tầm nhìn. Tuy nhiên, các nỗ lực sau đó nhằm chứng minh năng lực ngoại cảm tương tự đều đưa ra những kết quả trái chiều, bị nghi ngờ và không thuyết phục.
Weiler cùng các đồng nghiệp không muốn để lại bất kỳ sự mơ hồ hay diễn giải cảm tính nào — nghiên cứu do họ thiết kế có thể được miêu tả chính xác hơn là một "đường đua chướng ngại vật ngoài cơ thể" trải dài qua ba căn phòng.
Ngay cả các nhà nghiên cứu cũng không biết hình ảnh hiển thị là gì. Một người trong nhóm sẽ kích hoạt chương trình chọn ngẫu nhiên, quay màn hình vào tường và rời đi trước khi hình ảnh xuất hiện. Bức ảnh hoàn toàn là ẩn số đối với tất cả những người tham gia cho đến giai đoạn phân tích dữ liệu nhiều tháng sau đó.
- Phòng 1: Nơi từng người tham gia nằm/ngồi để thực hiện nỗ lực của mình. Họ được gắn máy điện não đồ (EEG) để ghi lại hoạt động của não bộ, nhưng ngoài ra được tự do tạo sự thoải mái nhất cho bản thân (nằm trên giường hoặc ghế bành, tùy chỉnh ánh sáng và nhiệt độ theo ý muốn).
- Phòng 2: Nơi các nhà nghiên cứu làm việc, cửa đóng kín.
- Phòng 3: Căn phòng chứa mục tiêu thử nghiệm — một chiếc máy tính xách tay hiển thị một hình ảnh được chọn ngẫu nhiên từ kho 100 hình ảnh đồ vật, với màn hình quay mặt vào tường để ngăn bất kỳ ánh mắt vô tình nào nhìn thấy.
Khi đó, người tham gia sẽ ở trong phòng của họ từ 60 đến 90 phút, với mục tiêu chứng minh họ có thể nhìn thấy hình ảnh trên màn hình máy tính đang quay vào tường trong một căn phòng đóng kín cách đó 7 mét xuôi theo hành lang.
Kết quả từ thử nghiệm mục tiêu
Sau tất cả, chỉ có 13/21 người tham gia báo cáo rằng họ có ấn tượng/cảm nhận mà họ tin là liên quan đến vật thể mục tiêu.
Và trong số 13 người đó, chỉ có 8 người khẳng định họ thực sự trải qua cảm giác "thoát xác". Năm người còn lại miêu tả hiện tượng giống như một "màn hình tâm trí" bên trong hoặc "thị giác nội tâm" — thấy được manh mối của mục tiêu mà không cảm thấy cơ thể mình bị tách rời.
Các nhà nghiên cứu yêu cầu người tham gia mô tả ấn tượng của họ về vật thể mục tiêu — ví dụ, nếu mục tiêu là một quả táo, người quan sát được có thể mô tả thứ gì đó tròn và màu đỏ. Để loại bỏ định kiến đánh giá chủ quan của con người, các nhà nghiên cứu đã dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để đối chiếu mô tả của từng người tham gia với bản miêu tả của toàn bộ 100 bức ảnh mục tiêu tiềm năng, rồi xếp hạng theo mức độ tương đồng.
Nếu người tham gia thực sự nhìn thấy chính xác, hình ảnh mục tiêu thật sự sẽ phải được xếp hạng rất cao. Tuy nhiên, các hình ảnh đúng chỉ xếp hạng lơ lửng từ thứ 16 đến 92 — tức là kết quả chung quy không khác gì đoán mò ngẫu nhiên.
Để đối chứng, khi hệ thống AI này được cung cấp mô tả chính xác về các hình ảnh, nó tìm ra bức ảnh mục tiêu một cách dễ dàng. Do đó, dù người tham gia nghĩ rằng họ đã thấy gì, hoàn toàn không có bằng chứng khoa học nào cho thấy họ đã nhìn thấy đồ vật hiển thị trên chiếc laptop.
Khúc quanh kỳ lạ
Vụ việc coi như khép lại và mọi người có thể về nhà? Chưa hẳn.
Bởi vì đây là lúc câu chuyện trở nên có phần... rùng mình.
Mặc dù không có ai nhìn thấy mục tiêu trong Phòng 3, cuộc thử nghiệm còn có một căn phòng khác: Phòng 2.
Hai trong số các tình nguyện viên đã báo cáo lại chi tiết những gì các nhà nghiên cứu đang làm trong Phòng 2 (dù cửa phòng này đóng kín).
Điều này quả thực rất kỳ lạ. Tuy nhiên, "kỳ lạ" chưa phải là bằng chứng khoa học. Những quan sát này mang tính tự phát chứ không nằm trong mục tiêu được định trước của thí nghiệm, và chúng không thể đưa vào phân tích thống kê định lượng. Do đó, các nhà nghiên cứu chỉ xếp chúng vào dạng giai thoại (anecdotal) — thú vị nhưng chưa thể đưa ra kết luận.
- Người tham gia số 7 mô tả: có một nhà nghiên cứu ngồi bên trái, tập trung nhìn vào màn hình máy tính, trong khi người kia ngồi lùi sâu hơn ở góc phòng và đang đọc sách. Đáng nói, đây là cách bố trí chưa từng diễn ra trong bất kỳ phiên thử nghiệm nào trước đó. Và đó chính xác là vị trí cùng hành động thực tế của họ trong lúc người số 7 thực hiện bài kiểm tra.
- Người tham gia số 13 trong một phiên riêng biệt cũng báo cáo nhìn thấy một nhà nghiên cứu ngồi bên phải đang ghi chép, còn người kia ngồi bên trái dùng máy tính. Một lần nữa, mô tả này trùng khớp hoàn toàn với những gì hai nhà nghiên cứu đang làm vào thời điểm đó — và đây cũng là vị trí khác hẳn so với thói quen sắp xếp thường ngày của họ.
Điều đáng chú ý là các nhà nghiên cứu nhận thấy điều tương tự từng xảy ra trong một thí nghiệm vào thập niên 1960 với Robert Monroe — một người thực hành xuất hồn nổi tiếng. Monroe đã thất bại trong việc nhìn thấy mục tiêu giấu kín, nhưng lại thuật lại việc thấy một kỹ thuật viên đi cùng một người đàn ông lạ mặt bên ngoài căn phòng nơi ông nghĩ cô ấy đang ở. Người đàn ông đó hoàn toàn có thật — đó chính là chồng của cô kỹ thuật viên, người mà Monroe chưa từng gặp trước đây. Dù vậy, nhà tâm lý học chủ trì thí nghiệm lúc đó là Charles Tart vẫn đánh giá bằng chứng này còn yếu, bởi Monroe có thể đã vô tình nghe thấy tiếng vị khách trong giờ nghỉ giải lao.
Nhìn nhận lại bản chất của ý thức
Phát hiện này mở ra một giả thuyết thú vị: liệu các vật thể mục tiêu dùng trong các nghiên cứu về hiện tượng xuất hồn bấy lâu nay có phải là vấn đề? Có thể một màn hình tĩnh hay một dãy số vô tri đơn giản là không đủ nổi bật để thu hút sự chú ý của tâm trí trong trạng thái đó.
"Tôi hy vọng những phát hiện này khuyến khích chúng ta suy nghĩ sâu sắc hơn về ý nghĩa của chúng đối với hiểu biết của nhân loại về ý thức và xa hơn là bản chất của thực tại," Weiler chia sẻ.
"Ở mức độ sâu xa nhất, nghiên cứu này không chỉ đặt câu hỏi liệu trải nghiệm ngoài cơ thể có thật hay không. Nó đang truy vấn xem trước hết chúng ta định nghĩa thế nào là 'thực', và liệu hiểu biết hiện tại của chúng ta về thực tại đã đủ rộng để bao hàm mọi thứ mà ý thức con người có thể trải nghiệm hay chưa."
Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí khoa học Explore.
Experiment Tested Out-of-Body Experiences. Two Reported Seeing Things Scientists Can't Explain.
There are people who say they can leave their own bodies.
www.sciencealert.com
giống kieu lucid dream ko các fen
kể tiếp đi fen, có lấy gì chặn cửa ko
